رۋحانيات • 16 ناۋرىز, 2020
ۇلت ۇپايى ۇرانشىلدىقپەن تۇگەندەلمەيدى
تابيعات تولعاتىپ, بۋسانىپ, تىرشىلىك اتاۋلى تۇلەيتىن كەزەڭ دە كەلىپ جەتتى. جىل جىلجىپ, بىرلىك پەن بەرەكەنىڭ باستاۋى – امال مەرەكەسى تورگە وزدى. قىس قۇرىعى اجىراپ, جەر اياعى بوسايتىن, كۇن شۋاعىن توگىپ, شۇعىلاسىن شاشاتىن بۇل مەزەتتە اعايىن ءبىر-بىرىمەن ساعىنىسا كورىسىپ, ساقتاعانىن داستارحانعا سالىپ, ءبىر-بىرىنە اقجارىلقاپ تىلەگىن ايتقان. جاستار جاعى ساۋاپتى ىستەرگە اسىعىپ, ۇلكەندەر مەيىرلەنىپ باتا بەرگەن. وسىلايشا ساحارادا كەلىسىم مەن كەشىرىم, تاتۋلىق پەن تۋىستىق سالتانات قۇرعان. ءبىر قۋانارلىعى, ەلىمىزدىڭ باتىس ايماقتارىندا عانا اتالىپ ءوتىلىپ كەلگەن بۇل يگى مەرەكە قازىر جالپىۇلتتىق مەيرامعا اينالىپ بارادى.
قوعام • 11 ناۋرىز, 2020
قازاق قاشاندا قىز سىيلاعان حالىق, قىزدارىن تورگە وتىرعىزعان ەل. قىزداردى ەرەكشە ەركەلەتۋگە تىرىسقان اتامىز «قىز وسسە – ەلدىڭ كوركى» دەپ, ولاردىڭ ءسان-سالتاناتىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ قاراعان. سوندىقتان قازاق قىزدارى قادىم زاماننان بەرى ەل الدىنا شىعىپ ءان ايتقان, الامان ايتىسقا قاتىسقان.
رۋحانيات • 28 اقپان, 2020
زاكي ءۋاليدي توعان. «ەستەلىكتەر»
(سوڭى. باسى 40-نومىردە) لەنيننىڭ احلاق (مورال) تۋرالى تۇسىنىگى باشقۇرتستان ماسەلەسىن قاراعان كوميسسيانىڭ جۇمىسىنا كەڭەسۋ ءۇشىن مەنى دە شاقىرىپ تۇراتىن. مامىر ايىندا كوميسسيا بەس باپتان تۇراتىن قارار الدى. بۇل دا لەنين مەن كالينيننىڭ قولدارى قويىلعاننان كەيىن كەڭەس وكىمەتىنىڭ رەسمي قاۋلىسى رەتىندە كۇشىنە ەندى. قاۋلىدا ولكەمىز زاڭ, حالىق اعارتۋ ءىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى سياقتى ماسەلەلەردە تاۋەلسىز, الايدا سىرتقى ساياسات, ەكونوميكا, قارجى, بايلانىس تورابى جانە جول ىستەرى بويىنشا رسفر-گە تاۋەلدى بولىپ, اۆتونوميالىق مارتەبە الدى.
تانىم • 27 اقپان, 2020
زاكي ءۋاليدي توعان. «ەستەلىكتەر»
بيىل باشقۇرت حالقىنىڭ داڭقتى پەرزەنتى, باشقۇرت اۆتونومياسىن جاريالاعان جانە باسقارعان قايراتكەر, عالىم زاكي ءۋاليدي توعاننىڭ 130 جىلدىعى. پاتشالىق رەسەيدىڭ قولاستىنداعى تۇرك حالىقتارىنىڭ بوستاندىعى ءۇشىن كۇرەسكەن ز.توعان الاشتىڭ ازاتتىعى, تۇركىستاننىڭ تۇتاستىعى جولىنداعى ۇلت قايراتكەرلەرىمەن تىزە قوسقان بولاتىن. ءبىز بۇگىن ونىڭ «ەستەلىكتەر» كىتابىنان الاشقا قاتىستى تۇستارىنان ءۇزىندى بەرۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز.
ەلباسى • 26 اقپان, 2020
نازارباەۆ ليدەرلىگى: ۇلى دالانىڭ ورلەۋى
ۇلى دالانىڭ جىلناما-جادىن جاڭعىرتىپ, ونى سول كۇننىڭ بيىگىنەن بايىپتاپ, بولاشاققا باعدار ەتكەن, ءسويتىپ ۇلتتىق كود, كيەلى ءرامىز, قاسيەتتى ۇرانعا اينالعان تۇلعالار بولعان. تۇعىرلى تۇلعا عۇمىرلى تاريحتى جاساسا, تاريح تا تەگەۋرىندى تۇلعانى تۋدىرادى. مۇنى ءبىز تەرەڭ تاريحىمىزدىڭ تاعىلىمىنان جاقسى بىلەمىز. ءاربىر ءداۋىر تۋدىرعان دارابوز تۇلعا ۇلى دالا تاريحىن جاڭا بەلەسكە كوتەرىپ وتىردى. كوشپەلى قوعام ءوزىنىڭ كوشباسشى جەتەكشىلەرىنىڭ سوڭىنان ەردى. سول سەبەپتى تۇركى تاريحىن ىلگەرى سۇيرەپ, ءداۋىر دوڭعالاعىن العا جىلجىتقان قاداۋ-قاداۋ تۇلعالارسىز تۇتاس تاريحتى, ەلدىك جۇيەنى تانۋ قيىن. عۇلاما اباي «ەدينيتسا كەتكەندە, نە بولادى وڭكەي ءنول؟ بەرەكەڭدى قاشىرما, ەل تىنىش بولسا, جاقسى سول» دەگەندە ۇلى دالا حالىقتارىنىڭ تالايعى تارلان تاريحىنان تاعىلىم ءتۇيىپ سويلەسە كەرەك.
رۋحانيات • 19 اقپان, 2020
اباي جانە ونىڭ دۇنيەتانىمى تۋرالى ايتقاندا وي-تانىمىنىڭ, اسىرەسە شىعىستىق-ءدىني تەرەڭ تولعامدارىنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتكەن تۇلعالار تۋرالى توقتالماي كەتۋ استە مۇمكىن ەمەس. دالا ءداستۇرى مەن حالىق فيلوسوفياسىن بالا جاستان بويىنا ءسىڭىرىپ, كەيىن مەدرەسەدە وقىپ, ءتىل ۇيرەنىپ, وزدىگىنشە ىزدەنگەن دانىشپاننىڭ شىعىس پەن باتىستى تەل ەمىپ, ادامزاتتىق ورەگە كوتەرىلۋىنە, ارينە وقىعان كىتاپتارى مەن ءتالىم العان ۇستازدارىنىڭ تيگىزگەن اسەرى وراسان زور بولعانى انىق. ابايعا اسەر ەتكەن سونداي تۇلعانىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى تاتار حالقىنىڭ ۇلى پەرزەنتى شيحابەددين مارجاني (1818-1889) ەكەنى بەلگىلى.
قوعام • 17 اقپان, 2020
قوردايداعى جانجال تەز تۇتانىپ, سوڭى قاقتىعىسقا اينالدى. بەيبىت كۇندە وق اتىلىپ, جازىقسىز جاندار وپات بولدى. ارينە, قايعىلى جاعداي. قايتىس بولعان وتانداستارىمىزدىڭ وتباسىلارىنا كوڭىل ايتامىز. جارالىلاردىڭ دا تەز ساۋىعىپ كەتۋىن تىلەيمىز.
رۋحانيات • 06 اقپان, 2020
ءامىر تەمىر زامانىندا عۇمىر كەشكەن ايگىلى شىعىس ويشىلى يبن حالدۋن دەگەن وقىمىستى «مۇقادديما» اتتى ەڭبەگىندە وركەنيەتتەر مەن مەملەكەتتەردىڭ دە ومىرگە كەلگەننەن كەيىن ءوسىپ, وركەندەيتىنىن ءھام ۋاقىتى كەلگەندە ولەتىنىن ايتا وتىرىپ, ولاردىڭ وشۋىنە ىنساپسىزدىق پەن ىسىراپشىلدىقتىڭ سەبەپ بولاتىنىن جازعان ەكەن.
رۋحانيات • 30 قاڭتار, 2020
تونىكوك – داڭعايىر جىراۋ, دانىشپان بىلگە, دارابوز قولباسشى
تۇرانعا تولقىنداپ جايىلعان تۇگەل تۇركىنىڭ تۇنىق ءتىلى مەن ءداستۇرلى ءدىلىن, ايشىقتى بىتىك-جازۋى مەن جازبا ادەبيەتىنىڭ, جورالى جارعى-ءتۇزىمى مەن مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ ءجون-جوسىعىن جاساپ, باعزى بابالاردىڭ بايراقتى بىرلىگىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان تۇعىرلى تۇلعانىڭ دالا دانىشپانى, جورىقشى جىراۋ بىلگە تونىكوك ەكەنى بەلگىلى. بۇل تۇرعىدان العاندا, ءبىزدىڭ جازبا ادەبيەتىمىزدىڭ نەگىزىن قالاۋشى دا الىپ ابىز بابامىز بولىپ شىعادى. بىلگە تونىكوكتىڭ بادىزدەپ تاسقا قاشاپ قالدىرعان ماڭگىلىك ەسكەرتكىشىنىڭ 1300 جىلدىعىن حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ باستاماشىلدىعىمەن, ازەربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان, تۇركيا جانە موڭعوليا مەملەكەتتەرىنىڭ ورتاق ۇسىنىسىمەن 2020 جىلى يۋنەسكو اياسىندا اتاپ وتۋگە رەسمي شەشىمنىڭ قابىلدانۋى – تامىرلاس جۇرتتىڭ مەرەيى عانا ەمەس, الەمدىك مادەنيەتتەگى ەلەۋلى جاڭالىققا اينالىپ وتىر.
قوعام • 23 قاڭتار, 2020
ينتەلليگەنت – ينتەللەكت يەسى دەگەن ءسوز. ابايشا ايتقاندا «ەستى ادام». «ينتەلليگەنتسيا» ءسوزىن الەمدىك ادەبيەتكە العاش 1860 جىلدارى ەنگىزگەن جۋرناليست بوبورىكين بۇل ۇعىمدى «شىعارماشىلىق جۇمىسپەن ءھام وي ەڭبەگىمەن اينالىساتىندار» دەگەن ماعىنادا قولدانعان.
