تانىم • 06 قازان, 2020
بۇگىن قازاق مەملەكەتتىگى تاريحىنداعى ەلەۋلى كۇننىڭ ءبىرى. بۇدان تۋرا ءجۇز جىل بۇرىن, دالىرەك ايتقاندا 1920 جىلى 6 قازاندا ورىنبوردا قاكسر كەڭەستەرىنىڭ قۇرىلتايى ءوتىپ, العاشقى كونستيتۋتسيالىق قۇجات قابىلدانىپ, كەڭەستىك قازاق رەسپۋبليكاسى قۇرىلدى. وسى تاريحي ساتتەن 1925 جىلعا دەيىن ورىنبور قالاسى الاشتىڭ استاناسى بولىپ تۇردى.
رۋحانيات • 05 قازان, 2020
عيبراتتى عيمارات, شەجىرەلى شاڭىراق
وتكەن اپتادا ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ مۋزەيى جاڭا عيماراتقا كوشتى. ەسىلدىڭ سول جاعالاۋىنداعى ەلباسى كىتاپحاناسىمەن جاپسارلاس ورنالاسقان سالتاناتتى عيماراتقا ارنايى بارىپ, ساۋلەت سيمفونياسى ىسپەتتى كەلىستى مۋزەيدى ارالاپ كوردىك. ازات ەلدىڭ ايعاعىنداي ءاربىر قۇندى جادىگەرگە توقتالعان سايىن وتكەنىمىزدى ويشا سارالاپ, تاۋەلسىزدىگىمىزگە تاعى ءبىر تاۋبە دەدىك.
رۋحانيات • 01 قازان, 2020
التايدان اتىراۋعا, الاتاۋدان قاراتاۋعا دەيىنگى ۇلى دالا بەسىگىندە ۇزدىكسىز ۇرپاق ءوربىتىپ ءوسىپ-ونگەن قازاق اتاتەگىنىڭ ەلۋ عاسىرلىق شەجىرەسىن شەرتكەن جىلناماشى, قازاق حالقىنىڭ قولا داۋىردەن بۇگىنگە دەيىن كەڭ-بايتاق كيەلى اتاجۇرتىندا كىندىگى بەرىك بايلانىپ, ءناسىل-جۇراعاتىن ءوسىرىپ ءوربىتىپ, ەل مەن جەرىنىڭ تامىرلاستىعى بىتە قايناسىپ, ءبىرتۇتاس قۇبىلىسقا اينالعانىن الەمدىك عىلىمنىڭ قازىرگى جەتىستىكتەرىمەن ورنەكتەپ ايعاقتاعان تاريحتىڭ تامىرشىسى, ساقتاردىڭ سارقىتى بولعان قازاق جۇرتى سان عاسىر ساپىرىلىسقان حالىقتاردىڭ ۇلى كوشىنە ارالاسىپ, التى الاش اتانىپ, ءوزىنىڭ اتاقونىس مەكەنىندە ەجەلدەن بەرى بىرەگەي پوپۋلياتسيا ءتۇزىپ, تەگى مەن ءتۇر-تۇلعاسى ءبىرتۇتاس ۇلتقا اينالعانىن دايەكتەگەن عۇلاما – بۇگىن توقساننىڭ تورىنە شىعىپ, توپجارىپ وتىرعان تارلانبوز تاريحشى, ۇعا اكادەميگى, بولونيا اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, وتاندىق انتروپولوگيا عىلىمىنىڭ اتاسى ورازاق سماعۇلوۆ.
رۋحانيات • 23 قىركۇيەك, 2020
مۇزارت مۇقاعاليدان بوزبالا كەزىندە باتا العان, مۇزبالاق شاعىندا «بوستاندىق جىرىنىڭ بوزجورعاسى» اتانعان كورنەكتى اقىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى نەسىپبەك ايت ۇلىنىڭ شىعارماشىلىق اسىل ارقاۋى ۇلت رۋحىنىڭ بولمىس-بىتىمىمەن قابات ءورىلىپ, بىرەگەي تۇتاستىققا ۇلاسىپ كەتۋى بۇگىندەرى ولەڭدى كيە تۇتقان قارا ورمان حالىقتىڭ بولىنبەس ىرىسى سىندى قاستەرلى قۇبىلىسقا اينالدى. ءار ولەڭى انگە سۇرانىپ تۇرعان, تولعاۋلارى جىراۋلار سارىنىمەن ۇندەس, قارا ولەڭنىڭ ءورىسىن كەڭىتىپ, تۇلپار قانات بىتىرگەن, ەپيكالىق كەڭ تىنىستى پوەمالارى ارقىلى الاش تاريحىنىڭ الىپ پانوراماسىن سومداعان اقىن بۇگىندەرى الدىڭعى بۋىن اعالارىنداي ۇلتىنىڭ ار-نامىسى ءۇشىن ءۇن قاتاتىن قايراتكەر قالامگەرگە اينالدى.
رۋحانيات • 17 قىركۇيەك, 2020
ەستە جوق ىقىلىم زامانداردان, ادام بالاسى قوعام بوپ قالىپتاسا باستاعاننان بەرى ابىزدار مەن پايعامبارلار, ويشىلدار مەن پاتشالار ماڭگىلىك ءومىر مەن باقىتتىڭ, ىزگىلىك پەن قايىرىمدىلىقتىڭ, قۇتتى قونىس پەن ورەلى ولكەنىڭ كىلتىن ىزدەي باستاعان. ماڭگىلىك ءومىر سۇرۋگە ىنتىق گيلگامەش (بىلگە كىسى), اجالدان قاشقان قورقىت, تىرشىلىك سۋىن تاپقان قىزىر, ماڭگى ەل مۇراتىن ۇسىنعان تونىكوك, وتۇكەندى جەر-جاھاننىڭ ورتاسى دەپ بىلگەن بىلگە قاعان, قايىرىمدى قوعامدى اڭساعان ءال-فارابي, ىزگىلىك ىزدەگەن ءجۇسىپ بالاساعۇن, جەلماياسىمەن جەرۇيىققا جەتپەك بولعان اسان قايعى, ادىلەتتى سۇيگەن اباي – كۇمىس قوڭىراۋلى كەرۋەندەي عاسىرلاردى كوكتەي وتكەن حالقىمىزدىڭ اسىل ارمان-اڭسارىنىڭ ءبىر كورىنىسى عانا. جەر ۇستىندەگى جۇماقتى ىزدەپ, وي ازابىن ارقالاعان وسى ابىزداردىڭ قايىرىمدى قوعام, باقىتتى ەل تۋرالى تولعامدارىنىڭ ءبىر ءتۇيىنى ادىلەت دەگەن ۇعىمعا كەلىپ تىرەلەدى ەكەن. بۇگىنگى ماقالامىزدا سونىڭ ءبىر پاراسىنا توقتالماقپىز.
قوعام • 24 تامىز, 2020
داڭعازانىڭ دۇرمەگى ءھام اباي تاعىلىمى
پەيىلىنىڭ ىشىنە دالا تۇنەپ, كوڭىل كوزىسىنە كوركەم نيەتىن تولتىرعان قوڭىر توبەل قازاقتىڭ قۋانىشىن الەمگە جار سالىپ, جاريا ەتپەسە استە تىنىش ۇيىقتاي المايتىنى نەسى وسى؟ بەسىك توي, شىلدەحانا, قۇرساق شاشۋ, سۇندەت توي, ءتىلاشار, قىز ۇزاتۋ, ۇيلەنۋ تويى, قۇدالىق كۇتۋ, مەرەيتويدان باستاپ, ءتۇرلى دۇرمەك جيىندارمەن استاسىپ جاتاتىن ءدۇر-دۋماننىڭ ەستىسى مەن ەسەرى ەكى بولەك. استامشىلىققا ات مىنگىزىپ, الىستاعى اعايىنىن اۋرەلەتىپ تۋعان كۇنى مەن قىزمەتكە تۇرعان كۇنىن اتاپ وتەتىن داراقىلىقتى حالىقتىڭ قاي مىنەزىنە جوريمىز.
تانىم • 10 تامىز, 2020
اباي جانە گاسپىرالى: جاديتشىلدىك مۇراسى
ساحارادا تۋىپ, «سوقتىقپالى, سوقپاقسىز» جەردە وسكەنىمەن سونى سۇرلەۋ سالىپ, سانسىراعان سانانى سىلكىندىرىپ, قازاقتىڭ قادىرلىسىنە عانا ەمەس, ادامزاتتىڭ ارداعىنا اينالعان ابايدىڭ مۇراسى – كونەرمەيتىن كومبە, وشپەيتىن ونەگە, سارقىلمايتىن قازىنا. سوندىقتان ەسكىنىڭ سوڭى, جاڭانىڭ باسى بولعان اباي قاشاندا الاشتىڭ اسپانىندا تۋعان ايداي جارقىراپ تۇرادى. ارنايى «اباي كۇنىن» بەلگىلەپ, ۇلى دانىشپاننىڭ 175 جىلدىعىن بۇكىل ەل بولىپ اتاپ ءوتىپ جاتقانىمىز سونىڭ ايعاعى.
تانىم • 30 شىلدە, 2020
وقشاۋلانۋ كەزىندە ءبىراز كىتاپ اقتارىپ, فيلم قاراۋعا مۇمكىندىك الدىق. سونى پايدالانىپ كورشى مەملەكەتتە شىققان «التىن وردا» اتتى سەريالدى مۇقيات كورىپ شىقتىم. مۇنىڭ الدىندا «وردا» دەگەن ءفيلمى ۇلكەن داۋ تۋعىزعاندىقتان ۇلىق ۇلىستىڭ 750 جىلدىعى قارساڭىندا شىققان, ءبىزدىڭ كوپتەگەن قانداستارىمىز ويناعان سەريالدان سونى جاڭالىق, ءبىر جاقسىلىق كۇتكەن ەدىك, ونىمىز بەكەر بولىپ شىقتى. اسىرەسە, بەركە حاندى ۇنامسىز كەيىپكەر رەتىندە كورسەتۋى ءبىزدى ءبىراز ويعا قالدىردى, قولعا قالام الدىردى.
رۋحانيات • 27 شىلدە, 2020
قۇندىلىقتارىنان ايىرىلعان قوعامنىڭ قۇبىلاسىنان جاڭىلعان جۇرتقا اينالاتىنى بەلگىلى. قىرىق قۇبىلعان مىنا زاماندا قايمانا قازاق تا اسىل قازىناسىن – رۋحاني قۇندىلىقتارىن جوعالتىپ جاتقانداي كورىنەدى. سەرتكە سەنگەن, سوزگە توقتاعان حالىق ەدىك, سەنىمگە سەلكەۋ ءتۇستى. كەز كەلگەن جايتقا كۇدىكپەن قاراپ, كۇمان كەلتىرەمىز. ءسوزدىڭ استارىنا ۇڭىلمەي, اقيقاتىنا جۇگىنبەي, ايتارى جوق بولسا دا, ايقايى باردىڭ ايتاعىنا ەرەمىز. «كوروناۆيرۋس جوق, پاندەميا وتىرىك, ءبارى قازاققا چيپ سالۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتىر ەكەن» دەگەن داقپىرتقا دا سەندىك. ۇلى ابايدىڭ «قازاقتىڭ شىن سوزگە نانباي, قۇلاققا قويماي, تىڭداۋعا دا قولى تيمەي, پالەلى سوزگە, وتىرىككە سەرتتەي ۇيىپ, بار شارۋاسى سۋداي اقسا دا, سونى ابدەن ەستىپ ۇقپاي كەتپەيتۇعىنى قالاي؟» دەگەن ساۋالى تاعى دا الدىمىزدان شىقتى. مىنە, «اباي دەگەن ادام بولماعان ەكەن» دەگەن سوزگە دە دەن قويىپ جاتىرمىز.
رۋحانيات • 26 ماۋسىم, 2020
قۇراندا اللانىڭ اياتى قالامعا جانە ونىڭ جازۋىنا سەرت بەرۋمەن باستالادى. تۇپتەپ كەلگەندە قۇراننىڭ ءوزى – كالام, اياننىڭ ءوزى – بايان. كالام – اللانىڭ ءسوز سيپاتىنىڭ ساۋلەسى. جاراتىلىستاعى ەڭ اسىل قازىنا اقىل دەسەك, ءسوز – سول اقىلدىڭ جاڭعىرىعى.
