ءيا, ىرىس پەن ىنتىماقتىڭ, كەڭدىك پەن تەڭدىكتىڭ مەيرامى بوساعادان اتتادى. كۇن مەن ءتۇن تەڭەلەتىن, بارشا جۇرت جاقسىلىققا كەنەلەتىن ءاز-ناۋرىز دا تاياپ قالدى. تابيعاتتىڭ ءوزى بەلگىلەپ, ەستە جوق ىقىلىم زاماننان جەتكەن بۇل ۇلىق مەيرامدار بىزگە ەلدىگىمىزدى, كەڭدىگىمىزدى تاعى دا ەسكە سالادى. دالاسى دا كوڭىلىندەي دارحان جۇرتىمىز قاشاندا قوڭسى اقىسىن قۇداي اقىسىنان كەم كورمەگەن, وزگەنى وزەككە تەپپەگەن, ساۋعا سۇراپ كەلگەندى شەتقاقپاي ەتپەگەن, باۋىردى بولە-جارماعان, اعايىندى الالاماعان, تاعدىر قوسقان تامىردى دا تۋىسقا بالاعان. ۇلى دالادا ورناعان ارعى ساق, عۇن, كوكتۇرىك مەملەكەتتەرىن ايتپاعاندا, بەرگى ۇلىق ۇلىس – التىن وردا دا قۇرامىنداعى بۇكىل ەتنوستاردىڭ ءتىلى مەن دىنىنە, ءدىلى مەن داستۇرىنە قۇرمەتپەن قاراعان, ولاردىڭ اماناتىن ارقالاعان. سوندىقتان «باقىت دەگەنىمىز – شەكسىز مەيىرباندىق» دەگەن عۇلاما ءال-فارابي مەن «سۇننەت ەمەس – كاپىرگە بەرمە ازار, كوڭىلى قاتتى, ءدىلى ازاردان قۇداي بەزەر» دەپ جىرلاعان قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ ماڭگىلىك مۇراسىن مىڭ جىلعا تاياۋ ۋاقىتتان كەيىن حاكىم ابايدىڭ «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي باۋىرىم دەپ» دەگەن جىر جولدارىمەن قايتا جاڭعىرتۋى بەكەر ەمەس.
ابىز اباي ايتقانداي, اللا ادامزاتتى ماحابباتپەن جاراتقان. سوندىقتان جاراتىلىستىڭ وزەگىندە سۇيىسپەنشىلىك, ماحاببات, مەيىرىم, ىزگىلىك سەزىمدەرى بار. ال جۇرەگىن ىزگى سەزىم تەربەمەيتىن جان كەڭدىك پەن كەشىرىمدى ۇمىتىپ, وزبىر, تاسباۋىر, قاتىگەز, كەكشىل ادامعا اينالادى. عالامنىڭ ۇيىتقىسى بولعان ماحابباتتان ءناسىبى جوق مۇنداي ادامدى حاكىم حايۋانعا تەڭەيدى. كەۋدەسىن كەك كەرنەگەن ادامنىڭ قاتىگەزدەنۋى – قورقىنىشتى, ال توبىردىڭ تاسباۋىرعا اينالۋى – قاسىرەت! اباي «ماسعۇت» پوەماسىندا شەبەر جىرلاعانداي, جاپپاي جىندى سۋ ىشكەن جۇرت سياقتى, جولىنداعىسىن جايپاپ وتەدى. قۇبىلمالى زاماندا قوعام قۇبىلاسىنان جاڭىلسا, قۇندىلىقتار دا قۇنسىزدانادى. ونىڭ بەتى اۋلاق بولسىن دەپ تىلەيمىز.
دەسەك تە, وقشاۋ ويلار دا قىلاڭ بەرمەي قويمايدى: وسى ءبىزدىڭ پەيىلىمىز تارىلىپ بارا جاتقان جوق پا؟ باتالى سوزگە بايلام جاساپ, باتۋاعا توقتايتىن ەستى جۇرتتىڭ ۇرپاعى بۇگىندە اتالى سوزگە توقتامايتىنى قالاي؟ جەلىك سوزگە ەرىك بەرىپ, ءجون-جوسىقسىز جاعا جىرتىساتىنىمىز نەلىكتەن؟ اتتان مەن ايتاققا, ارانداتۋعا الاڭ بولىپ, قاراپايىم ادامشىلىققا جاتپايتىن قىلىقتارعا قىسىلمايتىنىمىز قالاي؟ ماسەلەن, قوردايداعى قىرعىندا ون ءبىر وتانداسىمىز وپات بولدى, كوپشىلىگىمىزدىڭ جۇرەگىمىز سەلت ەتپەدى. ءبارىن جوققا شىعارۋعا بەيىمبىز, ءبارىمىز – باتىرمىز. ۇلتتىڭ ۇپايىن ۇرانمەن تۇگەندەيتىندەر ۇلىقتالىپ, ۇلكەن ءىستى ۇندەمەي اتقارىپ جۇرگەندەر ۇمىتىلىپ بارادى. تۇنىعىمىز لايلانىپ, تۇلعالارىمىز تۋلاققا اينالسا, تۇعىردى قايدان تابامىز؟
بۇيىرسا, بيىلعى ساناقتا قازاقتىڭ سانى جەتپىس بەس پروتسەنتكە جەتىپ قالادى دەگەن ءۇمىت بار. تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا نەبارى وتىز توعىز پروتسەنت بولعان حالقىمىز ءۇشىن بۇل – ۇلكەن جەتىستىك, وراسان زور جەڭىس! پرەزيدەنت ايتقانداي, ءبىز – ءبىرتۇتاس ۇلتپىز! ول قازاق مەملەكەتى دەپ اتالادى. الايدا بۇل مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت رەتىندە جاۋاپكەرشىلىك تە جۇكتەي تۇسەدى. ەندى ەل بولاشاعىنا قاتىستى سەنىمگە سەلكەۋ تۇسىرەتىن كەيبىر نەگىزسىز ۇرەيدەن ارىلىپ, وزىنە سەنىمدى ۇيىستىرۋشى ۇلت رەتىندە جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ كەرەك.
ءاربىر مەملەكەتتى بىرىكتىرەتىن قۇندىلىقتار بولادى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, قازاق مەملەكەتىن بىرىكتىرەتىن ورتاق قۇندىلىقتارىمىز – تۋعان جەرىمىز, مەملەكەتتىك ءتىلىمىز, اتا ءداستۇر – مايەكتى مادەنيەتىمىز جانە بارشاعا بىردەي ادىلەت ۇعىمى! ادىلەت – زاڭ ۇستەمدىگى الدىندا الەۋمەتتىڭ تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتەدى. دانا اباي جوعارىداعى جىرىندا ايتقانداي, ادىلەت – حاق جولى, سوندىقتان ونى ءسۇيۋ – اللانى جانە ادامزاتتى سۇيۋمەن بىردەي.
ۇلاعاتتى ۇلتىمىز ىقىلىم زاماننان بەرى اۋىر الاپات اپاتتاردى, قاندى سوعىستار مەن قيىنشىلىقتاردى باستان وتكەرسە دە ار-نامىسىن, كىسىلىك كەلبەتىن, مەيىربان مىنەزىن, كەڭدىگى مەن كەشىرىمىن, بەكزات بولمىسىن ساقتاپ, عاسىر كوشىنە ىلەسىپ كەلگەن. حالقىمىزدىڭ ۇلى وزەن سەكىلدى وسى سابىرلى ساقي قالپىمەن ارناسىنان اۋىتقىماي العا جىلجي بەرەتىنى كۇمانسىز.
