باتىس ءسىبىر جانە الاشوردا ۇكىمەتتەرىمەن بايلانىسىمىز
2 شىلدە كۇنى ۇكىمەتىمىزدىڭ مۇشەسى ءارى اسكەر باسشىلارىنىڭ ءبىرى ابدۋلحاق ابيدوۆتى سول كەزدەرى ومبى قالاسىندا قۇرىلعان «باتىس ءسىبىر دەموكراتيالىق ۇكىمەتتىڭ» باسشىسى پولكوۆنيك گريشين المازوۆقا اتتاندىردىق. ءبىز ودان قۇرىپ جاتقان اسكەري جاساقتارىمىز ءۇشىن قارۋ-جاراق, قاراجات جانە باسقا دا كومەك سۇراعان ەدىك. كەڭەس وداعى مەنىڭ گريشين المازوۆقا جازعان حاتىمدى جاريالادى. بۇل حاتتا مەن اكىمشىلىك باسقارۋ جايىندا: «باشقۇرتستاننىڭ باسشىلىعى دەموكراتيالىق سيپاتتا بولادى, دەگەنمەن ول كوميتەتسىز دەموكراتيا (بەزكوميتەتنايا دەموكراتيا) رەتىندە قۇرىلادى» دەپ جازعان ەدىم. مەنىڭ مەڭزەپ وتىرعانىم – كوپ تالقىعا سالىنبايتىن, تەز شەشىم قابىلدايتىن, ورتالىقتاندىرىلعان دەموكراتيا بولاتىن. الايدا كەڭەستىك تاريحشىلار «قىزىل ارحيۆ» باسىلىمىندا مەنىڭ حاتتارىمدى جاريالاپ وتىرىپ, مۇنى «كەڭەسسىز دەموكراتيا» دەپ بەرگەن ەكەن. اراعا بىرنەشە كۇن سالىپ مەن جانىما ۇكىمەت مۇشەلەرىنەن سەيىتكەرەي ماعازوۆتى الىپ, ومبى قالاسىنا كەلىپ جەتتىم. جولدا ءبىز مىنگەن پويىزدا ءتۇن ورتاسىندا ۆاگونداردا تىعۋلى جاتقان بومبالار جارىلدى. ءبىز تەز پويىزدان ءتۇسىپ, اۋلاققا بارىپ, وتقا ورانعان ۆاگوندارعا قاراپ تۇردىق. ءبىزدى ومبى قالاسىنان ارنايى جىبەرىلگەن پويىز الىپ كەتتى. گريشين المازوۆپەن سول كۇنى جولىقتىق, ول ءبىزدىڭ بارلىق تالاپتارىمىزدى قابىلداي وتىرىپ ءبىر عانا شارت قويدى. ول شارتى دا باشقۇرت جاساقتارىنىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدىلىعىنا وراي ءسىبىر ۇكىمەتىنىڭ باسقولباسشىلىعىنا باعىنىشتى بولۋى ەدى. ءبىزدىڭ ءبىر ايدىڭ كولەمىندە جاساعان ىستەرىمىزگە كوڭىلى تولعان گەنەرال پارمەن شىعارىپ, ماعان پولكوۆنيك اتاعىن بەرگىسى كەلدى. مەن دە اسكەري مەكتەپتە وقىماعاندىقتان, مۇنداي اسكەري شەنگە لايىق ەمەس ەكەنىمدى العا تارتتىم. گەنەرالدىڭ ۇسىنىسىن قابىل الۋعا ۇگىتتەگەندەردىڭ ءبىرى دوسىم سەيىتكەرەي ماعاز بولاتىن. ول ومبى قالاسىنان سەمەيدەگى قازاق ۇلتتىق ۇكىمەتى الاشورداعا بارىپ, ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىز بويىنشا 18-21 شىلدە كۇندەرى اراسىندا جينالاتىن ماجىلىسكە قاتىساتىن ەدى. الاشوردا كوسەمدەرىمەن بولاتىن كەلىسسوزدەر مەن قول قويىلاتىن قۇجاتتاردىڭ جوباسىن ومبىدا دايىندادىق. الاش قالاسىنا كەلگەندە, ءاليحان بوكەيحان مەن قوقانداعى تۇركىستان اۆتونومياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى مۇحامەتجان تىنىشباەۆ باستاعان توپ جينالىپ قالعان ەكەن. مىنە, وسى ءماجىلىس الاشوردا, قوقان اۆتونومياسى جانە باشقۇرتستان اراسىنداعى العاشقى قۇرىلتاي بولدى. قۇرىلتايدا 12 باپتان تۇراتىن شەشىم قابىلداندى. شەشىمدەر اراسىندا سول كەزدەرى ۋكراينانى باسىپ العان جانە استراحانداعى قازاقتارمەن بايلانىس ورناتۋعا ارەكەت جاساپ جۇرگەن المانيامەن كەلىسىمگە كەلمەۋ, رەسەيدىڭ وداقتاسى سيپاتىنداعى جاپونيانىڭ سىبىردەگى جانە قۇلجاداعى وكىلدەرىمەن بايلانىس ورناتۋ, ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىمىزدى رەسەيدىڭ ىشىندە جۇرگىزۋ سياقتى ماسەلەلەر بولدى. بۇل پىكىرلەردى الاشورداشىلار دا قابىل الدى. ارادا ەكى جىل وتكەننەن كەيىن (1920 جىلى) بولشەۆيكتەر استراحاننىڭ قازاعى مۇحامەتجان تۇنعاشين دەگەن زيالىنىڭ قۇجاتتارى اراسىنان ءبىزدىڭ الاشوردا ۇكىمەتىمەن بىرگە قابىلداعان 12 باپتان تۇراتىن ورتاق مامىلەنىڭ ءماتىنىن تاۋىپ الىپتى. بۇل شەشىمدەردەگى ۇلت-ازاتتىق كۇرەستى رەسەيدىڭ ىشىندە جۇرگىزۋ تۋرالى قارارىمىز كەڭەستىك باسشىلارعا ءبىز تۋرالى جىلى تۇسىنىك قالىپتاستىرىپتى. ويتكەنى بولشەۆيكتەردىڭ دە پاتشانىڭ قىزمەتكەرلەرى سياقتى ورىس ۇلتشىلدارى ەكەنىن كەيىننەن چيچەرين ارقىلى ءبىلدىم. قازاق تىلىندە جاقسى ولەڭ جازاتىن سەيىتكەرەي ماعاز قازاقتاردىڭ استاناسىندا ۇلكەن ىلتيپاتقا يە بولدى. ول «الاش وردا» دەگەن باسىلىمعا مەن تۋرالى جانە باشقۇرت قوزعالىسى جايىندا ماقالالار مەن ءبىر ولەڭ جاريالادى. تۇرىكشە جازىلىپ, قول قويىلعان قۇجاتتى ول چەليابى قالاسىنا الىپ كەلدى.
وڭتۇستىك ورالدىڭ قىزىلداردان ازات بولۋى
قىزىلدار 6 شىلدە كۇنى ۋفانى جانە 8 شىلدە كۇنى ورىنبوردى تاستاپ شىعۋعا ءماجبۇر بولدى. سوڭعى اتالعان قالا ورىنبور كازاچيلەرىنىڭ اتامانى اتامان دۋتوۆتىڭ بيلىگىنە كوشتى. باشقۇرتستان ۇكىمەتى مەن چەليابىدە جاساقتالعان باشقۇرت اسكەري جاساقتارى كوپ كەشىكپەي چەليابىدەن ورىنبورعا كوشە باستادى. ءبىز باشقۇرتتاردىڭ كونەدەن كەلە جاتقان ۇلتتىق مۇراسى كەرۋەنسارايعا ورنالاستىق. قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ باتىس ايماعىنىڭ وكىلى سەيىتازىم قىدىرباەۆ ەدى. ول ەسكى تورعاي ءۋاليىنىڭ ۇيىنە ورنالاستى. وسىلايشا ورىنبوردا ءۇش ۇكىمەت پايدا بولدى: كازاچيلەردىڭ ۇكىمەتى, باشقۇرتستان ۇكىمەتى جانە باتىس قازاقستان وكىلدىگى. قالانىڭ باسشىلىعى كازاچيلەردىڭ قولىندا بولدى. ءبىز سول ساتتەن باستاپ باشقۇرتستاننىڭ بارلىق ايماقتارىندا ازاماتتىق بيلىك ينستيتۋتتارىن ورناتۋعا كىرىستىك. اسكەري مەكتەپ اشتىق. ءوزىمىز ورىنبورعا كوشىپ جاتقان كەزدە چەليابىدە قالاتىن زيالىلار ءۇشىن فەتحۋلقادير سۇلەيمان مەن تاقي يسمەتيدىڭ باسشىلىعىندا وقۋ-اعارتۋ جانە باسپا ءىسىن ۇيىمداستىراتىن توپتى تاستاپ كەتتىك. فەتحۋلقادير – قازىر انكارادا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان دوسىم پروفەسسور ابدۋلقادير ينان. ول وسىندا شىعىپ جاتقان «باشقۇرت» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى بولاتىن. بۇل گازەت ءبىز ورىنبورعا كوشىپ كەتكەننەن كەيىن دە توقتاۋسىز شىعا بەردى. ءبىز سامارادا قۇرىلعان رەسەي قۇرىلتاي ءماجىلىسى ۇكىمەتىمەن (كومۋچ) بايلانىس ورناتتىق. چەليابىدەن الىپ كەلگەن اسكەري جاساقتارىمىزدى ۇشكە ءبولىپ, ولاردىڭ ءبىر توبىن تاشكەنت پەن ورىنبور اراسىندا سول كەزگە دەيىن قىزىلداردىڭ قولىندا بولعان اقتوبەگە, ەندى ءبىر توبىن ورسك مايدانىنا جانە ءۇشىنشى توپتى وڭتۇستىك ورالدى ازات ەتۋگە اتتاندىردىق. بۇلار كاشاريندەردىڭ كوزىن جويدى. بەلورەتسكىدەگى ءبىرىنشى جاياۋ اسكەر روتاسى مەن ەكىنشى اتتى اسكەر پولكى دا ورىنبورعا كەلىپ جەتتى. ولار دا وڭتۇستىك ورالداعى ورىس فابريكالارى مەن اۋىلدارىنا بەكىنگەن بولشەۆيكتەردى ىعىستىرا باستادى.
سامارا جانە ۋفاداعى ماجىلىستەر
30 تامىز – 7 قىركۇيەك كۇندەرى باشقۇرتستان, قازاقستان جانە كۇشتەپ تاراتىلعان تۇركىستان اۆتونومياسى ۇكىمەتتەرى اراسىندا ورىنبور جانە سامارا قالاسىندا ماڭىزدى كەلىسسوزدەر بولدى. بۇل دا باشقۇرتستان, قازاقستان جانە تاراتىلعان قوقان ۇكىمەتى اراسىندا جاسالعان ەكىنشى قۇرىلتاي بولدى (العاشقى قۇرىلتاي شىلدە ايىندا سەمەي قالاسىندا وتكەن ەدى). بۇل ماجىلىسكە الاش وردادان ءاليحان بوكەيحان, احمەت بايتۇرسىنوۆ, مىرجاقىپ دۋلاتوۆ جانە تاعى باسقا كوپتەگەن وكىلدەر, قوقان ۇكىمەتىنەن ۇكىمەت باسشىسى مۇحامەتجان تىنىشباەۆ پەن سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇستافا شوقاي, ۋبايدۋللا حوجاەۆ جانە تاعى باسقا كىسى قاتىسىپ وتىردى. بۇل جەردە دە ۇكىمەتتەردىڭ «وڭتۇستىك-شىعىس مۇسىلمان ولكەلەر فەدەراتسياسىن» قۇرۋ, باشقۇرت جانە قازاق اسكەري جاساقتارىن ءبىر ارمياعا بىرىكتىرۋ, ءسىبىر, سامارا ۇكىمەتتەرىمەن, ورال جانە ورىنبور كازاچيلەرىمەن بىرگە «شىعىس رەسەي وداعى» نەگىزىندە كەڭ اۋقىمدى فەدەراتسيا قۇرۋ ءۇشىن ورىس ۇيىمدارىنا ۇسىنىستار بەرۋ سياقتى كوپتەگەن ماسەلە قارالىپ, شەشىمدەر قابىلداندى. ءبىز بۇل جەردەگى كەلىسسوزدەردەن كەيىن باشقۇرتستان ۇكىمەتىنىڭ مەنشىگىندەگى ۆاگوندارعا ءمىنىپ, ۋفادا 8 قىركۇيەك كۇنى باستالاتىن «رەسەي مەملەكەتتىك ماجىلىسىنە» (روسسيسكوە گوسۋدارستۆەننوە سوۆەششانيە) قاتىسۋ ءۇشىن جولعا شىقتىق. ۋفادا ءبارىمىز ء«سىبىر» قوناقۇيىندە تۇردىق. ورىستاردىڭ ەسەر, سوتسيال-دەموكرات, كادەت جانە تاعى باسقا پارتيالارىنىڭ وكىلدەرى, سول جىلى رەسەيدىڭ شىعىسىندا پايدا بولعان ۇكىمەتتەردىڭ رەسمي وكىلدەرى مەن گەنەرالدارى قاتىسقان بۇل قۇرىلتاي جينالىسىندا ءبىز كوبىنە ەسەرلەر مەن سامارا ۇكىمەتىنىڭ شەشىمدەرىمەن بىرگە قيمىلدادىق. رەسەيدىڭ توڭكەرىس تاريحىنا قاتىستى ەڭبەكتەردە ماڭىزدى ورىن الاتىن بۇل قۇرىلتايدا گەنەرال بولدىرەۆتىڭ باسشىلىعىمەن كواليتسيالىق ۇكىمەت قۇرىلدى. دەگەنمەن, بۇل ۇكىمەتتى ادميرال كولچاك قۇلاتىپ تىندى. ونىڭ ۇستىنە, وڭشىل پارتيالار مەن مونارحيست گەنەرالدار قۇرىلتايدىڭ باس كەزىندە-اق وزدەرىنىڭ ديكتاتورلىق جۇيەنى قالايتىنىن جاسىرماي ايتىپ, دەموكراتيا تۋرالى پىكىرلەردى مازاق قىلا باستاعان ەدى. بۇل قۇرىلتايدا ءبىز ءوز ماسەلەلەرىمىزبەن, ياعني دالىرەك ايتقاندا, مۇسىلمان تۇرىكتەردىڭ ىستەرىمەن شۇعىلداندىق. سول ءسىبىر قوناقۇيىندە تاتارلاردىڭ زيالىلارىمەن باس قوستىق. ولاردىڭ اراسىندا جازۋشى اياز يسحاكي, ەسكى دۋمانىڭ مۇشەسى ەكرەم بەگلوۆ پەن اسكەري شەندى ەسكەندىر يشمۇحاممەدوۆ اۆتونوميا جانە جەكە ارميا قۇرۋ ىسىنە قاتتى قارسىلىق ءبىلدىرىپ, رەسەي مۇسىلماندارىنىڭ ءدىنى مەن وقۋ ءىسىن قولدايتىن اكىمشىلىك جۇيەنىڭ جالعاسۋىن, سونداي-اق ءسىبىر اسكەري باسقارماسىندا مۇسىلمان اسكەرلەردىڭ ءدىني ىستەرىن قاداعالايتىن جاڭا بولىمشەنىڭ قۇرىلۋىن جانە تاتار, باشقۇرت, قازاق جانە بۇكىل ورتا ازيا حالىقتارىنىڭ وسى «ازيا بولىمشەسىنە» كىرۋىن قولدايتىندىقتارىن اشىپ ايتتى. ولار وسىنداي پىكىرمەن شەكتەلەتىن ەدى.
مەن شىعىستاعى تۇرىك حالىقتارىنىڭ تاعدىرىنا قاتىستى ويلارىم مەن پىكىرلەرىمدى ورىس توڭكەرىسىنىڭ العاشقى جىلدارىندا, 8 قىركۇيەك كۇنى كەشقۇرىم ءسىبىر قوناقۇيىندە بولعان ماجىلىستە جانە 9 قىركۇيەك كۇنى باشقۇرت اسكەر باسشىلارى مەن قوناققا كەلگەن تاتار اسكەريلەرىنىڭ الدىندا «اعاش قىشلا» دەگەن جەردە جەرىنە جەتكىزىپ ايتتىم. بۇل جەردە ماعان سول كۇندەرى تۇركىستان مەن ەدىل بويى مۇسىلمان زيالىلارىنىڭ, اتتارىن جوعارىدا اتاپ وتكەن جاقسى ادامداردىڭ ۇلى كۇرەستى جالعاستىرۋعا دەگەن سەنىمى ۇلكەن ىقپال ەتتى. 1917 جىلى مامىر ايىندا وتكەن ماسكەۋ قۇرىلتايىندا جانە سول جىلى جاز بەن كۇز ايلارىندا تاشكەنت پەن ورىنبوردا, ۋفا مەن قازاندا وتكەن شىعىس تۇرىك حالىقتارى قۇرىلتايلارىندا كۇماننان ارىلا قويماعان مۇسىلمان زيالىلارى اراسىندا كوپتەگەن تۇيتكىلدى ماسەلەلەر مەن شەشىمىن تاپپاعان جايتتار بار ەدى. قازىر بولسا, ءاليحان بوكەيحاننىڭ ماڭايىنا توپتاسقان قازاق زيالىلارى مەن تاتارلاردىڭ كوپشىلىگى ءتاستۇيىن بولىپ, اۆتونوميا جانە ۇلتتىق ارميا قۇرۋ ىسىنە قۇلشىنىپ تۇرعان ەدى, بۇعان كۇمان كەلتىرۋشىلەردىڭ سانى دا ازايىپ قالعان بولاتىن.
ەڭ قىزىق كەزدەسۋ پاتشايىم ەكاتەرينانىڭ پارمەنىمەن سالىنعان «سوبرانيا», دالىرەك ايتقاندا «مۇسىلمان رۋحاني ءماجىلىسى – ءمۇفتيات ۇيىندە يۋسۋف اكچۋرانىڭ قاتىسۋمەن ءوتتى. يۋسۋف اكچۋرا تەگى بويىنشا سيمبيرسك قالاسىنان شىققان ايگىلى باي, بىرنەشە فابريكانىڭ قوجايىنى اكچۋريننىڭ بالاسى بولاتىن. ول ستامبۋلدا جانە پاريجدە ساياسات ءبىلىمى بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, 1905-1907 جىلدارى اراسىندا قازان مەن پەتەربوردا ساياسي ىستەرمەن شۇعىلدانعان, كەيىننەن تۇركياعا كەتىپ, تۇركيا ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە ساياساتتانۋ پروفەسسورى بولىپ قىزمەت اتقارعان, وسىلايشا اتاتۇرىكتىڭ سەنىمىنە كىرگەن عالىم ءارى ويشىل بولاتىن. كەيىنگى جىلدارى تۇركيا تاريح قۇرىلىمىنىڭ باسشىسى بولدى. ءوزى تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ەدى. وسى كىسى 1917 جىلى توڭكەرىس كەزىندە دە ساياسي ىستەرگە ارالاسقىسى كەلگەنىمەن, تەك 1918 جىلى عانا تۇركيا «قىزىل اي» قوعامىنىڭ وكىلى رەتىندە ماسكەۋ ارقىلى ۋفاعا جەتكەن ەدى. ول ۋفادا ەسكى دوسى اليمجان ءبارۋدينىڭ مۇفتياتتاعى ۇيىندە قوناق بولىپ جاتقان. ءاليحان بوكەيحان, مۇحامەتجان تىنىشباي, مۇستافا شوقاي جانە مەن سامارادا «وڭتۇستىك-شىعىس مۇسىلمان ولكەلەرى فەدەراتسياسىن» قۇرۋ ماسەلەسى بويىنشا يۋسۋف اكچۋرامەن سويلەستىك جانە فرانتسۋز ءتىلىن جەتىك بىلەتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, قۇرىلاتىن بىرىككەن مۇسىلمان ۇلتتىق ۇكىمەتىندە ونىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بولۋىن وتىندىك. 12 قىركۇيەك كۇنى ءمۇفتيات ۇيىندە بولعان بۇل كەزدەسۋدە اكچۋرا ءوزى تۇركيا ازاماتى بولعاندىقتان, ءبىزدىڭ ساياسي ارەكەتىمىزدە رەسمي سيپاتپەن قىزمەت الا المايتىنىن العا تارتتى. قۇرىلۋى جوسپارلانعان اتالعان مەملەكەتتىڭ اتى تۋرالى ءسوز بولعاندا بۇل كىسى «شىعىس تۇرىكتەرى فەدەراتسياسى» دەگەن اتاۋدى ۇسىندى. ءاليحان بولسا, ءبىزدىڭ ۇلتتىق قوزعالىسىمىزعا ورىستاردىڭ قۇلاقتارى ۇيرەنگەنگە دەيىن «پانتۇرىكشىل» اتاۋلاردان مەيلىنشە ساقتانۋ قاجەتتىگىن, ۋاقىتى كەلگەندە ونداي اتتى دا قابىلدايتىنىن, قازىرشە «شىعىس رەسەي مۇسىلماندارىنىڭ فەدەراتسياسى» دەگەن اتاۋدىڭ جەتكىلىكتى بولاتىنىن ايتتى. يۋسۋف اكچۋرا كەيىنىرەك ستامبۋلدا ءبىر كەزدەسكەنىمىزدە ۋفاداعى وسى كەزدەسۋ تۋرالى جاقسى ەستەلىگىن ايتتى. ءبىز تۇركىستاننان, قازاقستاننان جانە قازاننان كەلگەن قوناقتارىمىزعا قىمىز بەرىپ, كۇتىپ, شىعارىپ سالدىق. بۇل قىمىزدى دىم وزەنىنىڭ جاعاسىنداعى قاندىراكولدەن الدىرعان ەدىك. ول جەر باشقۇرتتاردىڭ ەڭ جاقسى جىلقىلارى شىعاتىن جەر بولاتىن. اڭىز بويىنشا زاياتۇلەك اتتى ءبىر جىگىت سۋسۇلۋى دەگەن سۋ پەرىسىنە عاشىق بولىپ, وسى جىلقىلار سوندا قىزدىڭ ارتىنان جاساۋ رەتىندە كولدەن شىعىپ كەلگەن ەكەن. بۇل جىلقىلاردىڭ قىمىزى بال تاتيتىن. ۋفادا قوشتاسقان كىسىلەردىڭ كوبىمەن, سونىڭ ىشىندە ءاليحان بوكەيحانمەن دە بۇدان كەيىن كەزدەسە المادىق. مەن مەملەكەتتىك ءماجىلىستىڭ اياقتالۋىن كۇتپەي جاتىپ ۋفادان كەتىپ قالدىم. دۋتوۆپەن ءبىر پويىزدا بولعانىمىزبەن, ۋفاداعى ماجىلىستەردە ارامىز سۋىپ قالعاندىقتان, جول بويى ءلام دەپ ءتىل قاتىسقان جوقپىز.
ءبىز رەسەي ىشىندە سوتسياليستەرمەن ىنتىماقتاسىپ جۇمىس ىستەيتىنىمىزدى بارلىق ءىس-ارەكەتتەرىمىز ارقىلى بايقاتىپ جۇردىك. سول كەزدەرى ۇلت پەن سوتسياليزم نەگىزدەرىن ۇيلەستىرىپ, «ەرىك سوتسياليست پارتياسىن» قۇرۋ ىسىمەن اينالىسۋدا ەدىك. جوسپارىمىز بويىنشا بۇل پارتيا شىعىس تۇرىكتەرىنىڭ باسىن قوساتىن ۇيىم بولۋعا ءتيىس ەدى. قازاق زيالىلارىنان ءاليحاننىڭ سول جاعىندا جۇرگەندەر, وزبەكتەردەن نيزامحوجاەۆ, اقىن شولپان, بۇحارالىق ابدۋلحاميت اريفوۆ وسى پارتيانىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار اراسىندا بولدى. وسى توپتىڭ وكىلدەرىنىڭ ارالاسۋىمەن باشقۇرتستان ۇكىمەتى جەر ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن ءبىر زاڭ شىعاردى. بۇل – اۋىلشارۋاشىلىق ءمينيسترى حاليل ەميروۆپەن بىرگە جاساعان ءىسىمىزدىڭ ناتيجەسى بولاتىن. ۇكىمەتتىڭ تومەنگى ماجىلىسىندە جان-جاقتى تالداۋدان وتكەننەن كەيىن جارلىق شىعىپ, ول 20 قىركۇيەك كۇنى كۇشىنە ەندى. بۇل زاڭ تۋرالى قازىرگى باشقۇرتستان تاريحىندا دا ايتىلىپ ءجۇر.
اۋدارعان
دارحان قىدىءرالى
(جالعاسى بار)
