Taza.kz
جانىبەك ءاليمان
جانىبەك ءاليمان«Egemen Qazaqstan»
441 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 27 قاراشا, 2024

التىن جۇلگە

«اقىن كەتىپ بارادى كوشەمەنەن, ەكپىنىنەن ءبىر داۋىل ەسەدى ەرەن» دەپ باس­تالاتىن جاراسقان ءابدى­راشتىڭ ولەڭى بار ەدى عوي. وسىنداعى اقىن ءسوزىن حالىقتىڭ ياكي ۇلتتىڭ رۋحى دەپ الماستىرىپ وقىسا ەشتەڭە وزگەرە قويمايدى. اۆتوردىڭ مۇقا­عاليعا ارناعان بۇل ولەڭى سول ءداۋىردىڭ ءۇنى مەن بول­مىس-ءبىتىمىن ايگىلەپ, ءتىپ­تى بۇگىنگە جالعاسىپ كەت­كەندەي كورىنەدى. سودان بەرى وسىلايشا جىرلاماعان قازاق اقىندارى كەمدە-كەم. جىرلاپ كەلەدى, جىر­لاي بەرەدى. الگىندەي جىر­لاردىڭ بۇگىنگى بەينەسى قان­داي دەيسىز عوي سوندا. قا­راڭىز.

تۇلعا • 15 قاراشا, 2024

ايتا الماستى اڭداتقان اڭگىمە

«اتانبويىن» ايتامىز با, «بوقىراۋ جارمەڭكەسىنە» توقتالامىز با؟ الدە «سۇرمە تارتىپ ءتورت كوزدەن­گەنىن» ءسوز ەتەمىز بە؟ ءبىز مەيلى دەر ەدىك. قازاقتىڭ جالپاق ءتىلى قاي جاعىنا تارتسا دا, قاي قيىرعا سالسا دا جەتەدى. بەيىمبەت شىعار­ماشىلىعىنا كوز جۇگىرتسە, ءتىپتى قۇدىرەتتەنىپ كەتەدى.

باسىلىم • 12 قاراشا, 2024

جۇپ-جۇمىر جيناق

جۋرناليست سەرىكقالي مۇقاشەۆتىڭ «جاسىندى جىلدار» ماقالالار جيناعى قولعا كەشە ءتيدى. مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن الماتىداعى «توعاناي ت» باسپاسىنان جارىق كورگەن كىتاپتاعى ماتەريالدار قىزىق پەن شىجىققا تولى ءومىردىڭ وزىندەي مە دەپ ءبىر ك ۇلىپ, ويلانىپ تا قالدىق.

ادەبيەت • 08 قاراشا, 2024

العاشقى ولەڭ

ونى جازعان كۇندى ۇمىتقاندى اقىن دەۋگە بولا ما؟ ال ۇمىتسا, باسقا ەمەس, اقىن «ولەدى-اۋ». ءسىز ءولىمدى قالاي تۇسىنەسىز؟ فيزيكالىق دەنە تۇرعىسىنان ويلاساڭىز, قاتەلەسۋىڭىز مۇمكىن. جۇگىن بىرەۋگە ارتىپ, كۇنى ءۇشىن سۇيرەتىلىپ جۇرگەندى ءومىر دەپ كىم ايتتى؟ اقىن دەپ كىم ايتتى. «ارعىماقتىڭ بالاسى, ارىعان سايىن تىڭ جورتار, ارقا مەن قوسىم قالار دەپ. ازامات ەردىڭ بالاسى, جابىققانىن بىلدىرمەس, جاماندار مازاق قىلار دەپ» جىرلاعان قازتۋعاننىڭ كوزىمەن قاراعاندا سولاي. اقىننىڭ العاشقى ولەڭى قازاق رۋحىنىڭ ىلكىدەگى ءبىر نۇسقاسى جىراۋلار ­پوەزياسىنداي قۇبىلاناما بولماسا, ونىڭ نەسى تۋىندى, نەسى ولەڭ دەر ەدىك؟

تانىم • 01 قاراشا, 2024

اقىلبايدان قالعان ءان

قازاقتا ءبىرلى-جارىم عانا انىمەن تاريحتا قالعان وقشاۋ تۇلعالار بار. سوڭىڭدا ۇرپاق شىرقاپ سالار جالعىز اۋىز ءانىڭ قالسا, ونداي جان باقىتسىز دەپ ايتا الماس ەدىك. ول تۋىندىڭ ەل اۋزىنان تۇسپەي, ۇلت رۋحانياتى مەن مادەنيەتىنە قىزمەت ەتىپ جاتسا, اباي ايتپاقشى, «ولسەڭ دە ولمەگەنمەن بولاسىڭ تەڭ».

ادەبيەت • 24 قازان, 2024

بابالار تاريحىنىڭ التىن پاراعى

وسى ۋاقىتقا دەيىن جوشى حان تۋرالى ءارتۇرلى دۇنيەلەردى وقىپ كەلدىك. «اقساق قۇلان – جوشى حان» تۋرالى اڭىز بەن كۇي قۇلاعىمىزعا بالا كۇنىمىزدەن ءسىڭدى. ءتىپتى مۋلتفيلمنەن كورىپ وستىك. ول كەزدە ءبىر ءتۇستى قارا سۇر ەكران بولسا دا ۇلتتىق قۇندىلىقتار مولىراق سياقتى ەدى. «قارلىعاشتىڭ قۇيرىعى نەگە ايىر؟», «اقساق قۇلان – جوشى حان» سەكىلدى مۋلتفيلمدەر تاماشالايتىنبىز. قازىر بۇلاردىڭ ءيسى دە جوق. مۇمكىن ءدال سول ۋاقىتتا تەلمىرەتىن باسقا دۇنيە بولمادى. ايتپاعىمىز ول دا ەمەس, جوشى حان ەدى عوي.

تالبەسىك • 19 قازان, 2024

ۇشقات

قازاق جىلقىسىن قىلاڭ نەمەسە باران دەپ ەكى-اق تۇسكە بولەدى دەسەم, كەيبىرەۋلەر جاعامنان الۋى دا مۇمكىن قازىر. بىلەتىندەر «ە-ە, وسى دا ءسوز بە ەكەن؟» دەپ قويا سالادى. بوز, اقبوز, كوك, قىزىل, سۇر سياقتى الىستان كوزگە تۇسەتىندەرىن قىلاڭ دەيدى دە, قالعان قارا, قاراگەر, تورى, شابدار, كۇرەڭدەرىن باران اتايدى. «الدىڭعى ات باران بولماي, قىلاڭ بولدى» دەگەن جولدار ءىلياس جانسۇگىردىڭ «قۇلاگەرىندە» دە بار. قۇلاگەر باران ەكەنىن بىردەن اڭعارامىز.

تاعزىم • 18 قازان, 2024

ەرەكشە فيلم-كونتسەرت

مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى جانە استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن قازىر استانادا ءانشى, اكتەر, اقىن, دراماتۋرگ قانات ءجۇنىس شىعارماشىلىعىنىڭ «قولتاڭبا» اتتى ونكۇندىگى ءوتىپ جاتىر. ماسەلەن, ەرتەڭ 19 قازان كۇنى ءا.مامبەتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك دراما جانە كومەديا تەاترىندا اۆتوردىڭ «الاش جولى» اتتى دراماسى قويىلادى.

تاعزىم • 17 قازان, 2024

ۇلت ونەرىندەگى ۇلاعاتتى اۋلەت

قازاق دالاسىندا تەاتر ونەرىنىڭ قازىعىن قاعىپ, تۋىن كوتەرگەن جۇمات شانين تۇلعاسى قاشان دا ەسكە ءتۇسىرىپ وتىرۋعا ءتيىستى ارداقتى ەسىمدەر ساناتىندا. تەاتر ونەرىنىڭ قالىپتاسىپ, ورنىعۋىنا تەر توككەن ج.ءشانيننىڭ جۇبايى, ۇلت تەاترىنىڭ العاشقى قارلىعاشتارىنىڭ ءبىرى – جانبيكە دە اي­تۋلى اكتريسا ەكەنى تاريحتان ءمالىم. حالقىمىزدىڭ ماڭدايالدى پەر­زەنت­­تەرىنە تارتىپ تۋعان ۇلدارى قاسىمحان شانين دە تەاتر مەن كينو ونە­رى­نىڭ قايتالانباس جۇلدىزى, رەجيسسەرلىگىمەن قاتار انشىلىگى دە ءبىر توبە.

تانىم • 16 قازان, 2024

باس ۇستاۋدان نەگە قورقادى؟

«سەنىڭ اكەڭ جاقسى ەدى جامباس جەگەن, جاقسىدان جامان تۋسا وڭباس دەگەن» بولىپ كەلەتىن شۋماق ەرتەرەكتە ەل ءىشىن قىدىرىپ جۇرەتىن. ويتەتىنى, قازاقتا تاباق تارتۋ, قاي مۇشەنى كىم ۇستاۋى ءتيىس سىندى جورالعىلار اياقاستى قالمايتىن ەدى عوي. ال ءتيىستى جىلىك, مۇشە يەسىن تاپپاي قالدى ەكەن نەمەسە ۇسىنۋشى دۇرىس ۇلەستىرمەسە, داستارقان باسىنداعى بىلەتىندەر الگىندەي شۋماقتاردى مىسالعا كەلتىرىپ, سوزبەن قويىپ قالاتىن. ايىپتى جان الاقانداي داستارقان باسىندا كىرەرگە تەسىك تاپپايدى ۇياتتان. جامباس سۇيەكتىڭ قادىرلى جاندارعا تارتىلاتىنى جوعارىداعى جولداردان بەلگىلى ەمەس پە؟

ياندەكس.مەتريكا