قوعام • 16 جەلتوقسان, 2023
كوزتۇرتكى كەڭەستىك كەزەڭدە وزىندىك كوزقاراسى ءۇشىن قۋعىندالعان ازامات تۋرالى
2019 جىلى اقپاندا پاۆلوداردا ءبىر عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. ول 1969 جىلى سول قالاداعى جالعىز قازاق مەكتەبىندە جاسىرىن قۇرىلعان «جاس ۇلان» ۇيىمىنىڭ 50 جىلدىعىنا ارنالعان باسقوسۋ ەدى. وندا بايانداما جاساعان اقىن ارمان قاني سول توتاليتارلىق كەزەڭدە بيلىككە دەگەن قارسىلىق بەلگىلەرىنىڭ جەكەلەگەن ادامدار تاراپىنان دا بوي كورسەتكەنىن ءسوز ەتتى. ءسويتتى دە, ولاردى ىزدەپ تاۋىپ جازىپ, جيناق شىعارۋدىڭ قاجەت ەكەنىن كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار الدىنا ماسەلە ەتىپ قويدى. وسى يدەيا بويىنشا بولاشاق كىتاپقا كىرەتىن ءبىر تاقىرىپپەن اينالىسۋعا ءتيىس بولدىم. ول ديسسيدەنت ماحمەت قۇلماعامبەتوۆ ەدى. استاناعا كەلگەن سوڭ قوستانايعا, ونداعى «ەگەمەن قازاقستاندا» كوپ جىل مەنشىكتى ءتىلشى بولىپ ىستەگەن ءنازيرا جارىمبەتوۆاعا تەلەفون سوقتىم. ارىپتەسىم مەن ىزدەگەن ادامنىڭ ءوز وڭىرلەرىندەگى مەڭدىقارا اۋدانىنىڭ تۋماسى ەكەنىن راستادى. ءسويتتى دە: «ونى وبلىس ورتالىعىندا تۇراتىن ۇقك پودپولكوۆنيگى, زەينەتكەر عاليحان ماۋلەتوۆ اعاي جاقسى بىلەدى. قاجەت دەپ تاپساڭىز, تەلەفونىن تاۋىپ بەرەيىن», دەدى. بۇل حاباردى ەستىگەن سوڭ, بىردەن ىسكە كىرىسىپ, اقساقالعا قوڭىراۋ شالىپ, حابارلاستىق تا. ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن ۇققان سوڭ قاريا اتالعان تاقىرىپتا سويلەسۋگە ىقىلاستى ەكەنىن ءبىلدىرىپ, ءبىراز دەرەك ايتتى. سودان كەيىنگى اڭگىمە ول كىسىنىڭ ەلورداعا كەلىپ, ۇقك-ءنىڭ ورتالىق گوسپيتالىندەگى مەديتسينالىق بايقاۋدان ءوتۋ كەزىندەگى بوس ۋاقىتى ارالىعىندا ودان ءارى جالعاستى. سونىمەن…
وقيعا • 16 جەلتوقسان, 2023
شاماحان اۋلەتىنىڭ تالايلى تاعدىرى
اياق ارتار كولىگى جوق حالىق جاياۋ-جالپىلاپ تۇرىكمەن جەرىنە قاراي شۇبىردى. بوسقان جۇرتتىڭ قاتارىندا شاماحان اۋلەتى دە بار ەدى. ءبىر رۋلى ەل ۇجىمداستىرۋ زوبالاڭىنان قاشىپ, جەم وزەنى بويىنداعى كىر جۋىپ, كىندىك كەسكەن اتا قونىستان اۋەلى سام بارىپ, ودان جەلتاۋ اسىپ, تۇرىكمەنستان جاعىنا وتكەن.
تاريح • 16 جەلتوقسان, 2023
حح عاسىر باسىنداعى ادەبيەت وكىلدەرىنىڭ ىشىندە عۇمىربايانى تولىق انىقتالماعان, شىعارماشىلىعى جونىندە ىرگەلى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلمەگەن تۇلعالاردى انىقتاۋ, شىعارماشىلىق مۇراسىن جيناقتاۋ, العى ءسوزى مەن عىلىمي تۇسىنىكتەرىن جازىپ كىتاپتارىن شىعارۋ, ولاردىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراۋ سەبەپتەرىن تالداۋ – ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى.
تانىم • 16 جەلتوقسان, 2023
اكادەميك وكلادنيكوۆ ابىلاي حان تۋرالى
كەڭەس زامانىندا عىلىمنان سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاعىن العان اكادەميك, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور الەكسەي وكلادنيكوۆتى تاريحشى, ارحەولوگ, ەتنوگراف, ادەبيەتتانۋشى, فولكلورشى, قوعامتانۋشى عالىمدار ورتاسىندا بىلمەيتىن ادام كەمدە-كەم ەدى.
تانىم • 16 جەلتوقسان, 2023
ۇلكەن مۇحيتتار تەرەڭىندە ءتۇرلى قۇبىلىس ءجۇرىپ جاتاتىن كورىنەدى. سونىڭ ءبىرى – مۇحيت ۇستىندەگى سىرتقى كۇشتەردىڭ اسەرىنەن بولاتىن قاتتى اعىنعا باعىنباي, ءوز ماقساتىنا جەتۋ ءۇشىن سۋ استى تىرشىلىك يەلەرىنىڭ اعىنعا قارسى جۇزەتىن جانكەشتى ارەكەتى. ءدال وسىنداي جانكەشتى قارسىلىق بوداندىققا تۇسكەن ەلدەر تاريحىندا كەزدەسەدى. تۋمىسىنان ەركىن وسكەن كەڭ دالانىڭ اردا ازاماتتارى بوداندىق بۇعاۋىنا كونبەگەن. وعان قازاق تاريحىنداعى ءتۇرلى ازاتتىق كۇرەس كۋا. ءبىز ول سوعىستاردى ءالى تۇگەندەپ بولعان جوقپىز.
باسىلىم • 16 جەلتوقسان, 2023
1923 جىلى قايراتكەر, ەلشى, قالامگەر ءنازىر تورەقۇلوۆ «تەمىرقازىق» جۋرنالىنىڭ العاشقى ءنومىرىن باسپادان شىعاردى. مىنە, بيىل وسى تاريحي باسىلىمعا 100 جىل تولىپ وتىر.
رۋحانيات • 16 جەلتوقسان, 2023
حالىق پەن مەملەكەت ۇعىمدارى ەكى ءتۇرلى ۇعىم بولسا دا ءبىر-ءبىرىنسىز ءومىر سۇرە المايدى. العاشقىسى ەكىنشىسىن قالىپتاستىرسا, ءوز كەزەگىندە ەكىنشىسى العاشقىنىڭ دامۋىنا جول اشىپ, جاعداي جاساپ وتىرادى. سول سەبەپتى دە گۋمانيتارلىق جانە قوعامدىق عىلىمداردا بۇل قوس ۇعىمدى ءبىر-بىرىمەن ءوزارا تىعىز بايلانىستا قاراستىرادى. تاريحتى جاسايتىن – حالىق تا, ونى جازاتىن – عالىم, زەرتتەيتىن – عىلىم.
قازاقستان • 16 جەلتوقسان, 2023
ىنتىماعى جاراسقان ازات قازاقستان الەمدە بارلىق مەملەكەتتى, سونىڭ ىشىندە كورشىلەرىن سىيلاستىققا شاقىرىپ, ماڭىزدى فورۋمدار وتكىزىپ كەلەدى. دۇنيە ساياساتشىلارى ءبىزدىڭ ەلدى «ەۋروپا مەن ازيا ەلدەرىنىڭ دوستىق كوپىرى» دەپ ادىلەتتى باعالايدى.
تاۋەلسىزدىك • 16 جەلتوقسان, 2023
بىرلىكپەن بەكەمدەلگەن تاۋەلسىزدىك
مەنىڭ ۇعىمىمدا تاۋەلسىزدىك – تاريحى تەرەڭنەن تامىر تارتاتىن قازاق حالقىنىڭ عاسىرلار بويعى بوداندىقتىڭ بۇعاۋىنان بوساپ, جاڭا زاماندا ەگەمەن ەل بولعان كۇنى. بۇل – قايتا جاڭعىرعان قازاق مەملەكەتتىگىنىڭ, ونىڭ ازاتتىعىنىڭ تۇعىرى نىعايا تۇسكەنىن ايقىندايتىن ماڭىزدى بەلەس. تاريح تۇرعىسىنان العاندا, وتىز ەكى جىل – كوزدى اشىپ-جۇمعانداي قاس-قاعىم ءسات. ال ادامزات ءۇشىن قيىندىعى مەن قۋانىشى, داعدارىسى مەن دامۋى الماسقان تۇتاس ءداۋىر.
ۇكىمەت • 16 جەلتوقسان, 2023
ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قوشانوۆتىڭ توراعالىعىمەن بيۋرو وتىرىسى ءوتىپ, الداعى جالپى وتىرىستىڭ كۇن ءتارتىبى ناقتىلاندى.
