قازاق ەلىندە ءومىر سۇرەتىن ءاربىر ەتنوس وكىلى باقىتتى, سولاردىڭ ءبىرى – مەنمىن. ءوزىم وسى ەلدە تۋىپ-ءوسىپ, ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىما ريزامىن. مەنىڭ دوستارىمنىڭ كوپشىلىگى – قازاق قىزدارى مەن ۇلدارى. قازاق حالقى – دانىشپان, مەيىرىمدى, مادەنيەتتى, ءبىلىمدى, ەڭبەكسۇيگىش, دوستىقتىڭ قادىرىن بىلەتىن, قولىنداعى بارىن تەڭ بولىسەتىن جومارت ەل. سول سەبەپتى ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ «اتامەكەن» انىندەگى:
«ماڭدايىمنان سيپاپ وتكەن سامالدى,
قازاعىمنىڭ الاقانى دەپ بىلەم...
كۇننىڭ نۇرىن, ايدىڭ اپپاق ساۋلەسىن,
قازاعىمنىڭ ماحابباتى دەپ بىلەم!» ,
دەگەن سوزدەردى قازاق ەلىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان باسقا ەتنوس وكىلدەرىنىڭ سەزىمىندەي كورەمىن. بۇل ءاندى جاقسى كورىپ ايتىپ جۇرەمىن.
مەن پانفيلوۆ اۋدانى جاركەنت قالاسىندا تۇرامىن. ماماندىعىم – مۇعالىم. جەتى قىزى بار وتباسىنىڭ كەنجەسىمىن. اكەم قازان توڭكەرىسىنەن كەيىن كەڭەس وكىمەتىنە جان-تانىمەن قىزمەت ەتكەن كەدەي شارۋا بالاسى ەدى. 1938 جىلى 2 جاس كەزىمدە «حالىق جاۋى» دەپ قامالعان. اكەم ۇستالعاننان كەيىن «حالىق جاۋىنىڭ» ايەلى مەن بالا-شاعاسى دەگەن زورلىق-زومبىلىققا شىداعان انام مارقۇم ءبىزدى ءوسىرىپ, تاربيە بەرگەن. اكەم تۇرمەدە بولعان كەزىندە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس باستالىپ, ول مايدانعا الىنادى. سوعىستا قازا تاپقاننان كەيىن عانا قىزىل ارميا ساربازىنىڭ بالا-شاعاسى رەتىندە باعالاندىق.
سوعىس زاردابىنان اۋىلداعى باستاۋىش سىنىپتار جابىلىپ, مەكتەپكە 9 جاستان اسقاندا باردىم. وعان دەيىن اناممەن بىرگە ەڭبەك ەتتىم. اپكەلەرىم قيىنشىلىق جاعدايدا 7 جىلدىق مەكتەپتەن سوڭ وقۋىن ءارى قاراي جالعاستىرا المادى. وتباسىمدا جالعىز مەن عانا جوعارى ءبىلىم الدىم. 7 جىلدىق مەكتەپتى پەنجىم اۋلىندا ءبىتىرىپ, 1953 جىلى پانفيلوۆ پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسىنە وقۋعا ءتۇستىم. 1957 جىلى ونى اياقتاپ, الماتىداعى اباي اتىنداعى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتىڭ ءتىل ادەبيەت, تاريح فاكۋلتەتىندە وقىپ, 1962 جىلى ديپلوم الىپ شىقتىم.
ەڭبەك جولىمدى ءوز اۋىلىمدا 8 جىلدىق مەكتەپتەن باستادىم. اتالارىمىز «قيىنشىلىق كورمەگەن ادام ءومىردىڭ قادىرىن بىلمەيدى» دەپ ايتقانداي, اش-جالاڭاش ءجۇرىپ, قىستا توڭىپ, كالادان اۋىلعا جاياۋ بارىپ كەلىپ, قيىنشىلىقتا ءبىلىم العاندىقتان, وقىعان-توقىعانىمدى جاس ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە بەرۋگە جۇمسادىم. سوندىقتان ەڭبەك جولىمدا 5 جىل قاراپايىم مۇعالىم, 7 جىل مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, 20 جىل اۋداندىق ءبىلىم بولىمىندە ادىسكەر بولىپ, بىرنەشە جىل ادىسكەر ءبولىمىن باسقاردىم. ەڭبەگىم لايىقتى باعالانىپ, كوپتەگەن ماراپاتقا يە بولدىم.
بىرنەشە رەت اۋىلدىق كەڭەسكە دەپۋتات بولىپ سايلاندىم. مۇعالىمدەر سەزىنە, رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيالارعا دەلەگات بولدىم. قازاقستان حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ وزات قىزمەتكەرى اتاندىم. بۇگىندە دە قوعامدىق جۇمىستارعا ارالاسىپ تۇرامىن. كوپجىلدىق ەڭبەگىمدى باعالاپ, «پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاعىن بەرگەنى ءۇشىن اۋدان اكىمى مارات ساعىمبەك ۇلىنا, جەتىسۋ ۇيعىر ەتنو-مادەنيەت ورتالىعىنىڭ باسشىسى تۇرعانجان زوردىن ۇلىنا, تاعى باسقالارعا ريزالىعىمدى بىلدىرەمىن.
ءبىزدىڭ اۋدان – ەڭ باي اۋدان. سەبەبى حالقىمىز مادەنيەتتى, ءبىلىمدى, ەڭبەكقور, دوستىعى مەن بىرلىگى جاراسقان. دوستىق پەن بىرلىك بار جەردە تىرشىلىك بار, تىرشىلىك بار جەردە بەرەكە بار, بەرەكە بار جەردە بايلىق بار دەگەن ءسوزدىڭ شىنايىلىعىن دالەلدەگەن اۋدانبىز. حالىقتىڭ بارلىعى ەڭبەكپەن قامتىلعان. بۇنىڭ ءبارى اۋدان حالقى مەن باسشىلارىنىڭ ءىس-ارەكەتى ءبىر ماقساتتا دۇرىس باعىتتا ەكەنىن كورسەتەدى.
ءاربىر اۋىل مەن قالادا كوكىرەگىنە تۇيگەن جاقسىلىقتارىن ناسيحاتتايتىن ارداگەرلەر بار. مەن دە سولاردىڭ ءبىرىمىن. ەل حالقىنا, اسىرەسە جاستارعا تىلەيتىنىم: ازات وتانىمىزدىڭ قادىرىن بىلەيىك. بىرلىگىمىزدى ساقتايىق. ىنتىماقتى, ءوزارا سەنىمدى بۇزاتىن ارانداتۋشىلىققا توسقاۋىل قويايىق. ۇرپاق تاربيەسىندە اتا-انا, مۇعالىم جانە قوعامنىڭ تىلەگى بىردەي بولسىن.
مايمينيام يمياروۆا,
ەڭبەك ارداگەرى
جەتىسۋ وبلىسى,
پانفيلوۆ اۋدانى
