ءبىلىم • 21 قازان, 2020
COVID-19 سىن-قاتەرلەرىنە ارنالدى
جۋىردا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جوعارى مەملەكەتتىك ساياسات مەكتەبى لي كۋان يۋ مەملەكەتتىك ساياسات مەكتەبى جانە استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابىمەن ارىپتەستىكتە «ورتالىق ازياداعى ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى جانە COVID-19 سىن-قاتەرلەرى» تاقىرىبىندا جىل سايىنعى ءتورتىنشى كونفەرەنتسياسىن وتكىزدى.
تانىم • 21 قازان, 2020
قازىردە نەبىر ىقىلىم زاماننان بەرى قالىپتاسقان جانە تەرەڭگە تارتقان تامىر قۋاتىنان ايىرىلعان, جارتىلاي ءشولدى ايماققا اينالىپ قۇرىپ بارا جاتقان اقتوعايدىڭ سايىن دالاسىنا قاراپ وتىرىپ جانارىمىزعا جاس تولادى, كوڭىلدى مۇڭ قامايدى. اسپانىن عارىش كەمەلەرى تىلگىلەپ, جەرىن ونىڭ پروتونعا تولى راكەتالارى ۋلادى. وكپەك جەل مەن تاسقىن سۋلارى شايىپ, ەجەلدەن بەرى حالقىنا قۇتتى قونىس بولعان كەڭ بايتاق ولكەسى حح عاسىردىڭ اياعىندا سىرقات حالگە تاپ بولدى. قازىر بۇكىل ايماق اپات الدىندا تۇر. ءبىر كەزدەرى ءتورت ت ۇلىك مىڭعىرعان مالعا ءورىس بولعان جايىلىمدار توزىپ, وزەن سۋى ازايىپ, بۇلاقتارى سارقىلىپ, ورمان-توعايى سيرەپ, جەر ازدى. تۇيەدەن – جامپوز, جىلقىدان – تۇلپار, قويدان – باعىلان, ەشكىدەن اسىل تۇقىم ءوسىرىپ ەمىن-ەركىن كۇن كەشكەن ەل-جۇرت ەگەمەندىك العاننان كەيىن ەرتەڭىنە ەلەڭدەي باستادى.
ادەبيەت • 21 قازان, 2020
قول الىسىپ, سالەمدەسىپ تۇرمىن. ءازيز نەسينمەن! وزىمەن! ءازىل-سىقاقشى جازۋشىلاردىڭ حالىقارالىق شىعارماشىلىق بايگەلەرىندە باس جۇلدەنى باسقالارعا بۇيىرتپاي جۇرگەن اتاقتى تۇرىك اعامىزبەن!..
اباي • 21 قازان, 2020
ۇلى اقىن, ويشىل ابايدى دانالىق دەڭگەيىنە كوتەرگەن ەڭ اۋەلى ءوز توپىراعى, ءتول مادەنيەتى, وسكەن ورتاسى. ابايدىڭ جان-جاقتى دارىن يەسى بولىپ قالىپتاسۋىندا بىرىنشىدەن, ءوز اۋلەتى ۇلكەن ءرول اتقاردى. ارعى اتاسى ىرعىزبايدان باستاپ, «قارادان تۋىپ حان بولعان» ءوز اكەسى, دالا كەمەڭگەرى قۇنانبايعا دەيىن جالعاسىن تاۋىپ كەلگەن بيلىك ءداستۇرىنىڭ تۋا بىتكەن اسا تالانتتى ۇرپاققا اسەرى ەرەكشە بولدى.
الەم • 21 قازان, 2020
«Egemen Qazaqstan» باسىلىمى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن الەمدەگى ماڭىزدى دا وزەكتى تاقىرىپتار جونىندە بىرەگەي كونتەنت دايىندايتىن Project Syndicate جوباسى ماقالالارىن جاريالاۋدى جالعاستىرادى. وقىرمان نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىرعان ەكى ماقالا دا قازىرگى تاڭدا وزەكتى. بۇكىل الەمدى اۋرە-سارساڭعا سالعان كوروناۆيرۋس ىندەتىمەن كۇرەس ءار ەلدە ءتۇرلى باعىتتا ءجۇرىپ جاتقانى بەلگىلى. تۇماندى البيونداعى بەدەلدى سانالاتىن University College London ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورلارى ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى بوريس دجونسوننىڭ «ايدى اتۋ وپەراتسياسى» (Moonshot operation) دەپ اتالاتىن باعدارلاماسىن سىنعا الادى. ماقالا اۆتورلارىنىڭ پايىمداۋىنشا, كۇندەلىكتى تەستىلەۋ سانىن كوپ مولشەردە جۇرگىزگەنىمەن, ناقتى شارالار قابىلدانباسا, ونداي قادام ءوزىنىڭ جەمىسىن بەرمەيدى. كەرىسىنشە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن شاتاستىرادى. وسى ورايدا, كوروناۆيرۋس پاندەمياسىمەن كۇرەسىپ جاتقان قازاقستاندىق ساياساتكەرلەر دە ماقالادا ايتىلعان سىنداردى ەسكەرىپ, ساباق الادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. تاياۋدا عانا, 7 قازاندا جارىق دۇنيەمەن قوشتاسقان عالىم, نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ماريو مولينا بۇكىل الەمگە ءتونىپ تۇرعان قاتەر – جاھاندىق جىلىنۋ تۋرالى وي قوزعايدى. اۆتوردىڭ پايىمداۋىنشا, اركتيكانىڭ ەرۋى – جەر-جاھاننىڭ ءدال توبەسىندە تۇرعان بومبا سەكىلدى. سولتۇستىك پوليۋستەگى ءار مۇزدىق ەرىگەن سايىن بومبانىڭ جارىلاتىن ۋاقىتى جاقىنداپ كەلە جاتقانداي. بۇل ماسەلەگە حالىقارالىق قوعامداستىق تا بەي-جاي قارامايتىنى تۇسىنىكتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىل بۇۇ باس اسسامبلەياسى 75-سەسسياسىنىڭ جالپىساياسي دەباتىندا سويلەگەن سوزىندە كليماتتىڭ جىلىنۋىنا ەرەكشە ءمان بەرگەن ەدى. «كليماتتىڭ وزگەرۋى – وركەنيەتىمىزگە قاتەر ءتوندىرىپ وتىرعان تاعى ءبىر ەكزيستەنتسيالدى داعدارىس. بۇل ماسەلە قاۋىپ ءتوندىرىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار باسقا قاتەرلەر ءۇشىن «قوزعاۋشى كۇش» قىزمەتىن دە اتقارادى. ادامزات بالاسى بۇل جاھاندىق سىن-قاتەرگە توتەپ بەرۋگە ءالى دە قاۋقارسىز», دەگەن پرەزيدەنت بۇۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردى كليماتتى جاقسارتۋدىڭ التى وڭ قادامى اتتى جوسپارى اياسىندا كۇش بىرىكتىرۋگە شاقىردى. ەندەشە, م.مولينانىڭ ماقالاسى مەملەكەت باسشىسى ايتقان ماسەلەمەن ۇندەسەتىنى ءسوزسىز.
قوعام • 21 قازان, 2020
جىل قۇستارىنىڭ ەرەكشەلىگى نەدە؟
جىل قۇستارى ناۋرىز ايىندا ۇشىپ كەلىپ, ءونىپ-ءوسىپ, قاراشا ايىندا جىلى جاققا ۇشىپ كەتەدى. قۇستاردىڭ قونىس اۋدارۋىنىڭ باستى سەبەبى – اۋا-رايىنىڭ سۋىتىپ, قىس مەزگىلىنىڭ كەلۋى.
ەكولوگيا • 21 قازان, 2020
«ادامزاتتىڭ اقىل-ويى تابيعات زاڭىمەن ۇيلەسپەسە, وندا ول باقىتسىزدىققا ۇشىرايدى», دەگەن ەكەن اناحارسيس. بۇگىندە الەمدە ادامزاتقا ورتاق پروبلەما كوپ. سونىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى – قورشاعان ورتانى قورعاۋ. كەيىنگى كەزدە ونىڭ جاعدايى تۋرالى دۇنيە جۇزىندەگى اتى شۋلى عالىمدار, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ ازاماتتار از دابىل قاعىپ جاتقان جوق.
ايماقتار • 21 قازان, 2020
ەرتە كەزدەن قوجا احمەت ياساۋي تۇلعاسى مەن كەسەنەسى تۇركى دۇنيەسىنىڭ كيەلى رۋحاني قۇبىلىسى بولعانمەن, تاريحي شاھاردىڭ تاعدىرى دا, ءجونى دە بولەك. كەسەنە ءحىى عاسىرداعى اقىن, ويشىل, اعارتۋشى, سوپىلىق ءىلىمىنىڭ نەگىزىن قالاعان قوجا احمەت ءياcاۋيدىڭ قۇرمەتىنە سالىنعان. ەل اراسىندا ءداستۇرلى اتاۋى – «ازىرەت سۇلتان». قالا نىسپىسىنا كەلسەك, ءحVى عاسىردان باستاپ قۇجاتتاردا «تۇركىستان» دەپ ءجيى قولدانىلادى.
ءبىلىم • 20 قازان, 2020
Coursera پلاتفورماسىندا ونلاين وقۋعا مۇمكىندىك بار
قازىردىڭ وزىندە 8,6 مىڭ قازاقستاندىق قازىرگى زاماننىڭ ەڭ تالاپ ەتىلەتىن داعدىلارىن مەڭگەرۋ ءۇشىن Coursera ونلاين-ءبىلىم بەرۋ الاڭىنداعى تەگىن كۋرستاردا وقۋ مۇمكىندىگىن پايدالاندى. بۇگىنگى تاڭدا تىركەلگەن قاتىسۋشىلار 10 مىڭنان استام ساباق ءوتتى.
پىكىر • 20 قازان, 2020
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى بيىلعى جولداۋى ەلىمىزدىڭ دامۋىنىڭ جاڭا مىندەتتەرىن ايقىنداپ بەردى. جولداۋ جۇكتەگەن ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ىشىندە حالقىمىزدىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋعا, ۇلت ساپاسىن ارتتىرۋعا باسا ءمان بەرۋ كەرەكتىگى ەرەكشە اتالىپ ءوتتى.
