كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
جىك-جاپار سالەمدەسۋىنە وڭدى جاۋاپ قايتارمادىم. ويتكەنى ونىمەن سوڭعى رەت, وسىدان, جاڭىلماسام, جەتى جىل بۇرىن كەزدەسكەن ساتتەگى كورىنىس ەسكە ءتۇسىپ, سودان كوڭىلىم جوق جەردەن «قىرسىعىپ» قالماسى بار ما؟.. كوڭىل دەگەن بۇزىلعىش ءارى قاي-قايداعىنى ۇمىتپاي ەسكە سالعىش زەرەك قوي. قايتەمىز ەندى؟
تاراتا ايتسام, الگى كورىنىستىڭ سيپات-ءمانى – ءبىر جولىعىسقان كەزدە ىقىلاسپەن امانداسقانىما ول ءجوندى جاۋاپ قايتارماي, كوڭىلىم قالىپ قويعان-دى. دالىرەگى, تالاي جىل جاقسى, ەتەنە قاتىناستاعى, ءاردايىم ءتۇزۋ سالەمدەسىپ جۇرەتىن, بيازى مىنەزدى جىگىت قولىن ازەر ۇسىنىپ, كىسىمسىپ, كىرجيىپ, شەكەدەن قاراپ ماڭىزدى بولا قالعان. مۇندايدى كۇتپەگەنمىن. ءىش تارتىپ قالدىم. بىراق زاماتتا كىنا ارتپاي, كوڭىل-كۇيى بولماي تۇرعان شىعار دەپ قويعانمىن (بۇل كەزدەسۋدەن كەيىن اراعا جىلدار سالىپ بەتپە-بەت كورىپ تۇرعانىم وسى). سويتسەم, ولاي ەمەس, شىنداعانى ەكەن. مەن اڭعارماپپىن, ول «مايلى جىلىكتى» قىزمەتكە تۇرىپ, سودان الەۋمەتتىك مارتەبەسى كوتەرىلىپ, اينالاسى بىرەر ايدىڭ ىشىندە كەشەگى ورتاسىنان جەرىنىپ, «جوعارى قاۋىم» اراسىنا ەنىپ كەتىپتى. نەسىبەسى شىعار.
ونىڭ بولمىسىنداعى, تىرشىلىگىندەگى بۇل وزگەرىس رياسىز پەيىلگە سۇيەنگەن كوپجىلدىق ارالاس-قۇرالاستىققا, جاراسىمدى قاتىناسقا سىنا قاعىپ تاستادى. كۇنى كەشە عانا جوق-جۇقانا جۇرگەن جىگىت بىردەن داۋىرلەپ, جاپاندى جالپاعىنان باسىپ شىعا كەلگەن. جانىنا ادام جاقىنداۋ قيىن. بىلدەي ۇلكەن مەكەمە باستىعىنىڭ العاشقىدا شابارمانى, ودان كەيىن سول قولى, كوپ وتپەي وڭ قولى بولدى. اجەپتاۋىر بيلىك, ونىڭ كولدەنەڭ تابىسى قويسىن با, از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە جونى كۇجىرەيىپ, قارنى شىعىپ, تالتاڭداعان باي-شونجارعا اينالعان. نوكەر ەرتىپ جۇرەدى. بەتى جىلتىراپ, سىقيا كيىنىپ الىپ گازەت-جۋرنالدان, تەلەديداردان اراگىدىك بولسا دا كورىنىپ قويادى. باياعى بيازى, قاراپايىم دەپ جۇرگەن تانىس جىگىت وسىلايشا ماڭىزدى تۇلعاعا اينالعان-دى.
راسىندا, كۇنى كەشە تۇكىرىگى جەرگە تۇسپەي, شىرەنىپ, شىكىرەيىپ, تاكاپپارلانىپ, كىسىمسىپ, بەتى جىلتىراپ, بارىنە شەكەدەن قاراپ, تاۋ قوپارعانداي بولىپ جۇرگەن ادامدى كوشەدە كەنەتتەن ولپى-سولپى, ەلپەڭدەگەن كەيىپتە كورسەڭ, تاڭىرقاپ قالاسىڭ عوي.
جاقىن ماڭداعى دامحاناعا كىرىپ, شاي ىشتىك. وتكەن-كەتكەندى ايتتىق. كوزگە تىكە قاراي المايدى. جانارى تايقىپ كەتە بەرەدى... اڭگىمەسىنە قاراعاندا, جەتى جىلدان اسا جەلپىنگەن, سودان «ۇرىلىپ», الدىڭعى توپتان شەتتەگەن, جيعان-تەرگەنىنەن تۇك قالماعان. ەندى كۇنكورىس قامىمەن ادام تاسىپ ءجۇر: تاكسي جۇرگىزۋشىسى.
قوشتاسار ءسات جاقىنداعاندا ول ماعان بىلاي دەدى: «كەزىندە قىزمەتتىڭ بۋىنا ەكىلەنىپ, ەسىرىپ كەتكەنىمە ءالى كۇنگە ىڭعايسىزدانامىن. كەشىرىڭدەر مەنى. جانىڭنىڭ تابيعي شىنايى كەلبەتىنەن ەرىكسىز اجىراپ, الدەبىر كىساپىر رولدە ويناپ قالاي ءومىر سۇرگەنىمدى قازىر تۇسىنبەيمىن. مۇنى ۇيات ءارى ازاپ دەسە دە بولار. سولاي... شىنايى بولمىسىمدى قاپاسقا قاماپ, قايداعى ءبىر قالىپقا ءوزىمدى قيناپ سالعانىم اقىماقتىق بولىپتى», دەدى. وسىنى ايتقان كەزدە باياعى, رياسىز پەيىلمەن ارالاساتىن كەزدەگى ونىڭ جايدارى ءجۇزىن انىق كوردىم.
ءبىز قۇشاق ايقاستىرا قوشتاستىق. بۇل شىن مانىندە, قوشتاسۋ ەمەس بوگدە بولىپ كەتكەن ەسكى تانىسىممەن قايتا قاۋىشۋ, ونىمەن ءۇزىلىپ قالعان سىيلاستىق جولىن قايتا جالعاۋ ەدى.
قوعام بىرلىگى ادامي قاتىناستىڭ بۇزىلماۋىنا, ءوزارا مەيىرىمگە تاۋەلدى.
