تانىم • 06 ماۋسىم, 2025

قالامگەردىڭ كوزىلدىرىگى

210 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

كوزىلدىرىكتىڭ قاي ۋاقىتتا پايدا بولعانى جونىندە ناقتى اقپارات وسى كۇنگە دەيىن بەلگىسىز. تاريحشىلار ەجەلگى كوزىلدىرىكتەردى ءحىىى عاسىردىڭ اياعىندا يتاليادا ءومىر سۇرگەن سالۆينو د’ارماتا ويلاپ تاپقان دەپ بولجايدى.

قالامگەردىڭ كوزىلدىرىگى

كوزىلدىرىكتىڭ كۇن­نەن قورعاۋعا, وقۋعا, ۇساق نارسەنى ۇلعايتىپ كورۋگە ارنالعان تۇر­لە­رى بار. ەۋروپا ەلدە­رىندە كوزىلدىرىك ءحىV عا­سىردىڭ باسىندا كەڭى­نەن تارالا باستادى. ول كەزدە اۋقاتتىلار كوزىل­دىرىكتى قاجەتتىلىك ءۇشىن ەمەس, وزدەرىنىڭ مارتە­بەسىن كوتەرۋ ماق­سا­تىندا قولدانعان. ال العاشقى كۇننەن قور­عاي­تىن كوزىلدىرىكتى قيىر سولتۇستىك پەن ازيا­نىڭ, سونىمەن قا­تار امەريكانىڭ ەجەل­گى تۇرعىندارى ويلاپ تاۋىپتى. ولار ونى جا­نۋارلاردىڭ سۇيەگىنەن جاساعان ەكەن. ال قى­تاي جەرىندە ەجەلدە كۇڭگىرت كوزىلدىرىكتى قىتايدا سوت ۇكىمىن وقي­تىندار كيىپتى. بۇل جازا الۋشىلار مەن كۋاگەرلەر سوت ۇكى­مىن وقيتىنداردىڭ كوزى­نەن ولاردىڭ ىشكى جان-دۇنيەسىن تانىپ قويماۋ ءۇشىن قاجەت بولعان دەسەدى.

الەۋمەتتىك جەلىدە كۇننەن قور­عايتىن كوزىل­دىرىكتى العاش جاساۋشىلار – ەسكيموس­تار دەگەن دە دەرەك كەز­دەسەدى. ولار قاردان شاعىلىسقان پوليارلىق كۇننىڭ كوزگە اسەرىن قانداي دا ءبىر جولمەن ازايتۋ ءۇشىن كوز الدىندا ساڭىلاۋلارى بار سۇيەك تاقتالارىن كيەتىن بولعان.

الماتىداعى ءسوز زەرگەرى ع.مۇسىرەپوۆ­تىڭ مۋزەي-ءۇيىنىڭ قورىن­دا جازۋشىنىڭ ءوزى پاي­دالانعان بۇيىم­دارى, كىتاپتارى, قول­­جاز­بالارى, قويىن كى­تاپشالارى, كو­زىل­دىرىكتەرى, ت.ب. ساقتاۋ­لى. ءار زات وزىندىك ەرەك­­شەلىگىمەن قى­زىق­­تى­رادى. سونداي جادىگەردىڭ ءبىرى – جا­زۋشىنىڭ كو­زىلدىرىگى. ماتەريالى – شىنى, پلاستيك, مەتالل. كو­زىل­دىرىك بىرىڭعاي قوڭىر ءتۇستى پلاستيك ماتە­ريا­لىنان جاسا­لىپ, جاق­تاۋى مەن قۇ­لاق­قا ىلەتىن تۇسى تەمىر شۇ­رىپتەرمەن بەكى­تىل­گەن. كوزىلدىرىكتىڭ ەرەك­شەلىگى سول جاق قۇ­ل­اققا ىلەتىن تۇسىنا «ەلەكترونيكا» اس-ۆ. 3849007» ەستۋ اپپاراتى ورناتىلعان. قوسۋ, اجىراتۋ تەتىگى بار. 80-جىلدارى ارنايى تاپسىرىسپەن زاۋىتتا جاسالعان. جازۋشى ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىندا پايدالانعان. مۋزەي قورىنا 2021 جىلى جازۋشىنىڭ قىزى گۇلنار عابيت­قىزى مۇسىرەپوۆا تارتۋ ەتكەن. بۇل كۇندە كو­­زىل­دىرىك عابەڭ­نىڭ جۇمىس ۇستە­لى­نە قويىل­عان.

 

راشيدا وتار,

س.مۇقانوۆ پەن ع.مۇسىرەپوۆتىڭ ادەبي-مەموريالدىق مۋزەي كەشەنىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار