فورۋمعا قاتىسۋشىلار ەلىمىزدەگى ممت مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, كورنەكتى مەحانيك-عالىم, اكادەميك ومىربەك ارسلان ۇلى جولداسبەكوۆ پەن ممي-ءدىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى, ۇيا اكادەميگى سكانداربەك جولداسبەكوۆتى جىلى لەبىزبەن ەسكە الدى. سونىمەن قاتار رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيا اكادەميك سكانداربەك جولداسبەكوۆتىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىنا ورايلاستىرىلدى.
سەميناردى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, قر ۇيا پرەزيدەنتى, اكادەميك باقىتجان جۇماعۇلوۆ اشىپ, اكادەميك ومىربەك جولداسبەكوۆتىڭ ينجەنەرلىك عىلىمنىڭ قالىپتاسۋىنا, ماشينالار مەحانيكاسى مەن روبوتتەحنيكانىڭ دامۋىنا قوسقان زور ۇلەسىن اتاپ ءوتتى. ول 50-دەن استام دوكتور مەن 120-دان استام عىلىم كانديداتىن تاربيەلەپ, ەلىمىزدەگى قۋاتتى ممت (مەحانيكا جانە ماشيناتانۋ) عىلىمي مەكتەبىن قالىپتاستىردى. وسى مەكتەپتىڭ كورنەكتى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى – كوپتەگەن جىل بويى «ماشينا جاساۋ» حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىعىن جانە ممي-ءدى باسقارعان, قازاقستاننىڭ ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى تەحنيكا مەن تەحنولوگيانىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقان عىلىم دوكتورى سكانداربەك جولداسبەكوۆ.
سەميناردا اكادەميك ومىربەك جولداسبەكوۆتىڭ شاكىرتتەرى ءسوز سويلەدى. ۇيا ۆيتسە-پرەزيدەنتى, ۇعا اكادەميگى اماندىق تولەشوۆ ۇستازدىڭ عىلىمي مۇراسى, ماشينالار مەحانيكاسى مەن روبوتتەحنيكا سالاسىنداعى عىلىم مەن تاجىريبە ءۇشىن اسا قاجەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. عالىمدار جوعارى كلاستى مەحانيزمدەر تەورياسى نەگىزىندە تەڭگەرىلگەن بۋىندارى بار ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن مۇناي ايداۋ ستانوكتارىنىڭ, تەحنولوگيالىق مۇمكىندىگى جوعارى ءيىندى قىسقىشتى پرەستەردىڭ جانە ديناميكالىق تۇرعىدان بەرىك ءارى تۇراقتى كوتەرگىشتەردىڭ پەرسپەكتيۆالى جۇمىس مەحانيزمدەرىن ازىرلەگەندەرىن باياندادى. ۇعا اكادەميگى مەيىربەك مولدابەكوۆ جۇمىس مەحانيزمدەرى مەن ماشينالار جانە روبوتتاردىڭ مانيپۋلياتورلارىن جوبالاۋعا جانە قۇراستىرۋعا ارنالعان تسيفرلىق پلاتفورما بولىپ تابىلاتىن «ديسپروم-3» اۆتوماتتاندىرىلعان يىنتىرەكتى مەحانيزمدەردى جوبالاۋ جۇيەسىن ۇسىندى. پروفەسسور سايات ىبىراي ممت-نىڭ تاعى ءبىر پەرسپەكتيۆتى باعىتى تۋرالى ايتىپ ءوتتى. بۇل باعىت جاساندى ينتەللەكت ادىستەرىن پايدالانا وتىرىپ, مۇلدەم جاڭا, كەڭ فۋنكتسيونالدىق مۇمكىندىكتەرى بار روبوتتار مەن ماشينالارعا ارنالعان مەحانيزمدەر, مانيپۋلياتورلاردى وڭتايلى سينتەزدەۋ مىندەتتەرىن قويۋعا جانە شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل تەحنيكالىق شەشىمدەردىڭ كوپشىلىگى الەمدە بالاماسى جوق جانە وزدەرىنە جۇكتەلگەن فۋنكتسيالاردى ءدال ءارى سەنىمدى ورىندايدى.
پرەزيدەنت جانىنداعى ۇعا اكادەميگى ايدارحان قالتاەۆتىڭ ينجەنەرلىك كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسى تۋرالى بايانداماسى ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. ول وكسفورد, توكيو ۋنيۆەرسيتەتى, لوندون يمپەريال كوللەدجى جانە باسقا دا الەمنىڭ ەليتالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ ءبىلىم باعدارلامالارىن جان-جاقتى تالداي وتىرىپ, ەلىمىزدەگى ينجەنەر كادرلاردى دايارلايتىن ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ وقۋ باعدارلامالارىمەن سالىستىردى. ناتيجەسىندە, ايتارلىقتاي ايىرماشىلىق انىقتالدى. بىرىنشىدەن, پاندەر اراسىنداعى بايلانىستىڭ السىزدىگى ينجەنەرلىك ءبىلىم ساپاسىن تومەندەتەدى. ەكىنشىدەن, بۇل وتاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن بايلانىسىن ورناتۋداعى ءوزارا تۇسىنىستىگىن قيىنداتادى. ۇشىنشىدەن, ينجەنەر-تەحنيك كادرلاردى دايارلاۋدىڭ مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن تيىمدىلىگىن تومەندەتەدى.
سەمينار قورىتىندىسىندا ماشينالار مەحانيكاسى مەن اۆتوماتتاندىرىلعان روبوتتەحنيكا جۇيەلەرى سالاسىنداعى عىلىمي باعىتتاردى ءارى قاراي دامىتۋدى جالعاستىرۋ, سونداي-اق كەلەشەگى بار عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا عىلىمي ينستيتۋتتار, جوعارى وقۋ ورىندارى جانە ەلىمىزدىڭ ونەركاسىپ سەكتورى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. عىلىمي-تەحنيكالىق جانە ينجەنەر كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىنا ەرەكشە ءمان بەرىلدى. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ وسى ماسەلەگە قاتىستى تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇيا مەن ممي ينجەنەر كادرلاردى دايارلاۋعا ارنالعان ءبىلىم باعدارلامالارىنا جان-جاقتى تالداۋ جانە مونيتورينگ جۇرگىزۋ تاپسىرىلدى. بۇل جۇمىس ناقتى ۇسىنىستار ازىرلەپ, ولاردى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانعا ۇسىنۋ ءۇشىن جۇزەگە اسىرىلماق.
سەمينار ەلىمىزدىڭ عىلىمي ومىرىندەگى ماڭىزدى وقيعاعا اينالدى, مەحانيكا, ماشينالار مەحانيكاسى جانە روبوتتەحنيكا جۇيەلەرى سالاسىنداعى عىلىمي بايلانىستاردى نىعايتۋعا, وزىق تاجىريبە الماسۋعا, سونداي-اق عىلىمي-تەحنيكالىق جانە ينجەنەر كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتكەن اۋقىمدى ءىس-شارا بولدى.
الماتى
