ات-اتاۋىنىڭ ءوزى ەلەڭ ەتكىزەتىن ەرەكشە مازمۇنداعى كىتاپ جازۋعا كىرىسپەس بۇرىن, اۆتور جاڭاوزەننەن باستالىپ, سەمەي قالاسىندا تۇيىندەلگەن حالىق قارسىلىعى ورشەلەنگەن رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وبلىسىنا ساپار شەگىپ, دەرەك جيناعان. كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىندە ءسوز العان ب.عابدۋللين «كىتاپ نە ماقساتپەن جازىلدى, يدەياسى نە, اقپارات پەن دەرەك قالاي جينالدى, كىتاپتىڭ تاپ بۇگىن ماڭىزدى بولۋ سەبەبى نەدە, حالىق پەن بيلىك قاڭتاردان قانداي ساباق الۋى كەرەك؟» دەگەن نەگىزگى ماسەلەنى تالداپ, ساياسي وقيعانىڭ سيپاتىنا كەڭىنەن توقتالدى.
–رەسمي مالىمەت بويىنشا, قاڭتار وقيعاسىندا 238 ادام اجال قۇشقان, قاڭتار تۋرالى مىڭداعان ماقالا, بىرنەشە كىتاپ جازىلىپ, جۇزدەگەن سۇحبات بەرىلدى. سوعان قاراماستان, «2022 جىلدىڭ قاڭتارىندا ناقتى نە بولدى؟» دەگەن سۇراققا قوعام تولىققاندى جاۋاپ الا العان جوق. ءدال وسى سۇراق قيۋى مەن ويۋى كەلىسپەگەن موزايكا ىسپەتتى ميلليونداعان وتانداسىمىزدىڭ اقىلى مەن جۇرەگىنە مازا بەرمەي, تولعاندىرۋمەن كەلەدى. كوكەيدە كۇلبىلتەلەنگەن سۇراق كوپ, قازاقستان قاۋىمى الدىندا شىندىعىنان گورى جورامالى باسىم قايعىلى كۇندەردىڭ تۇتاس كارتيناسى قالىپتاسقان جوق. راس, ءىىى ريچارد ايتقانداي, ءار وقيعا تۋرالى ءار ادامنىڭ ءوز پىكىرى بولادى. قىرىق جىلعا جۋىق ۋاقىتتىڭ قاتپارىندا قالعان جەلتوقسان مەن ون بەس جىل بۇرىنعى جاڭاوزەن تۋرالى ناقتى شىندىقتى بىلە الماي كەلەمىز. قاڭتار تۋرالى جازۋدىڭ باستى قيىندىعى دا وسىندا, – دەيدى اۆتور.
ەڭ ۇلكەن قيىندىق, سول تۇستا قاڭتارعا بايلانىستى قۇرامىندا 10-15 قۇزىرلى مەكەمە مۇشەسىن توپتاستىرعان قوس بىردەي ۇكىمەتتىك ۇلكەن كوميسسيا جۇمىس ىستەگەن بولسا, مۇندا اۆتور دەرەكتەردى دەربەس, جالعىز ءجۇرىپ جيناپ, زەرتتەۋىن دارا جۇرگىزگەن: وقيعانىڭ تىكەلەي قاتىسۋشىلارىمەن, كۋاگەرلەرىمەن, مارقۇمداردىڭ تۋىستارىمەن, بيلىك قۇرىلىمى قىزمەتكەرلەرىمەن, قۇقىق قورعاۋ ورىندارىنىڭ وكىلدەرىمەن جەكە-دارا كەزدەسىپ, اقپارات قۇرالدارى جانە الەۋمەتتىك جەلى سەكىلدى اشىق دەرەك كوزدەرىندەگى ءتۇرلى مالىمەتتەردى ەگجەي-تەگجەيلى ساراپتاپ, ءارتۇرلى كوميسسيالاردىڭ وقيعا تۋرالى ەسەبى مەن باياندامالارىن, ساياساتتانۋشىلاردىڭ پىكىرىن مۇقيات زەردەلەگەن.
«قاڭتار-22» كىتابى ەلىمىزدىڭ زاماناۋي ادەبيەتى مەن قوعامدىق ومىرىندە عانا ەمەس, تمد ەلدەرى مەن الەمدىك قوعامداستىقتا دا ۇلكەن مانگە يە دەرەككوزى بولاتىنى ءسوزسىز. قازاقستان پەن كلۋبىنىڭ پرەزيدەنتى, جازۋشى بيگەلدى عابدۋللين اقپارات پەن دەرەكتەردى اسپاننان الماي, قاڭتار وقيعاسىنىڭ وتى شارپىعان قالالاردى اسىقپاي ارالاپ شىعىپ, دەربەس زەرتتەۋى نەگىزىندە ءوز قورتىندىسىن جاسايدى. «قاڭتار وقيعاسىنىڭ بولۋىنا قانداي سەبەپتەر تۇرتكى بولدى, وقيعا قاتىسۋشىلارى كىمدەر ەدى, باستى ۇيىمداستىرۋشىسى كىم, جاعدايدى رەتتەۋدە قانداي ماڭىزدى قادامدار شەشۋشى ءرول اتقاردى؟» دەگەن سۇراقتاردىڭ جاۋابىن بىلگىسى كەلگەن ءار ادامنىڭ قولىنا بۇل كىتاپ سۇرانىپ-اق تۇر» دەيدى كىتاپتىڭ نەگىزگى ساراپشىلارىنىڭ ءبىرى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ساراپتاۋ جانە سىرتقى ادەبي بايلانىستار ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سۆەتلانا انانەۆا.
كىتاپ ايرىقشا قۇرىلىمعا يە. كىتاپتىڭ ءار ءبولىمى جەكە ءبىر وبلىستاعى جاعدايدى تالداۋعا ارنالعان. ءار تاراۋدىڭ بايانى «وقيعا حرونيكاسىنان» باستالىپ, ارى قاراي اۆتوردىڭ پىكىرىمەن تولىقتىرىلىپ, تاراۋدىڭ سوڭى «وقيعا كۋاگەرلەرى باياندايدى» اتاۋىمەن كۋالىك ەتكەندەردىڭ تۇسىنىكتەمەسىمەن تۇيىندەلەدى.
راسىمەن دە 2022 جىلدىڭ قاڭتارىندا ەلىمىزدە نە بولدى؟ قاسىرەتتى وياتقان فاكتور قانداي؟ بۇل وقيعانىڭ ارتىندا كىمدەر تۇر؟ قارسىلىقتىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى بولدى ما, ولار كىمدەر؟ سايىپ كەلگەندە, اۆتور ساياسي ءيىرىمى نازىك جاڭا كىتابىندا وسى سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ءوزى زەرتتەپ, كوز جەتكىزگەن تىڭ دەرەكتەر نەگىزىندە تارقاتىپ بەرۋگە تالپىنادى.
توڭىرەگىندە تالاستى پىكىرى كوپ «قاڭتار-22» شىندىعىنا بويلاۋدى مۇرات تۇتقان كىتاپتا, سونداي-اق, قازاقستاننىڭ قاراپايىم تۇرعىندارىنىڭ, ازاماتتىق قوعامداستىقتىڭ, شەتەلدىك ساياساتكەرلەر مەن ساراپشىلاردىڭ پىكىرى دە جيناقتالعان. «قوعامدا قايشىلىقتى كوزقاراستاردىڭ بولعانىنا قاراماستان, ءبىز كەلەشەككە ۇمىتپەن قاراپ, قاندى وقيعادان ساباق الۋىمىز كەرەك, ءبىزدى بولشەكتەيتىن ەمەس, بىرىكتىرەتىن جالپىۇلتتىق مۇددە تۋرالى كۇن سايىن ويلاۋىمىز كەرەك», دەدى بيگەلدى عابدۋللين.
«قاڭتار-22» كىتابى ورىس تىلىندە جازىلىپ, «جىبەك جولى» باسپاسىنان 2200 دانامەن جارىققا شىققان. كىتاپ تانىستىرىلىمىنىڭ سوڭى اۆتوردىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن, قوعامداعى بەلگىلى تۇلعالارمەن وزەكتى, وتكىر ساۋالدارعا نەگىزدەلگەن ديالوگىنە ۇلاسىپ, سياسى كەپپەگەن جاڭا كىتاپتىڭ ءسۇيىنشى دانالارىنا قولتاڭبا سىيلاۋىمەن قورتىندىلاندى.
الماتى
