ءالجان جارمۇحامەدوۆ 1944 جىلى بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بوستاندىق اۋدانىنا قاراستى تاباقساي اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1963 جىلى تاشكەنت مەملەكەتتىك دەنە شىنىقتىرۋ ينستيتۋتىنا وقۋعا تۇسەدى. سول تۇستا سكا (تاشكەنت) كومانداسىندا ويناعان. ال 1969 جىلى ماسكەۋدىڭ تسسكا كلۋبىنىڭ ساپىنا قوسىلادى. وسى قۇرامادا ول باقانداي ون ءبىر جىل ورتالىق شابۋىلشى بولىپ ويناعان. وليمپيا ويىندارىندا ەرەكشە قابىلەتىمەن كوزگە ءتۇسىپ, شيرەك فينالدىڭ شەشۋشى ساتتەرىندە ءبىر ءوزى كومانداسىنا 8 ۇپاي اپەرگەن. ەڭ ەستە قالار ساتتەرىنىڭ ءبىرى – امەريكالىقتارمەن فينالداعى ويىن. جارىستىڭ اياقتالۋىنا ءۇش سەكۋند قالعاندا كوماندا ەسەپتى 51:50-گە جەتكىزىپ, جەڭىسكە جەتكەن ەدى. سول جۇلدىزدى قۇرامانىڭ ساپىندا, داڭقتى قازاق – ءوز ۇلتىنىڭ تاريحىندا تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونى اتانعان ەدى.
تۇڭعىش ديكتور
ۇلتتىڭ ءۇنجارياسى – قازاق راديوسىندا تالاي جىلدار ەڭبەك ەتىپ, وعان تاعدىرىن بايلاعان جاندار قانشاما. سولاردىڭ ءبىرى – قازاق راديوسىنىڭ ارداگەرى, قازاقتىڭ تۇڭعىش ديكتورى مينا سەيىتوۆا.
مينا سەيىتوۆا 1919 جىلى 25 تامىزدا دۇنيەگە كەلگەن. دارىندى ديكتور راديوعا كەلگەنگە دەيىن مەديتسينا ينستيتۋتىندا مانشۇك مامەتوۆامەن بىرگە وقىعان ەكەن. ونىڭ سويلەۋ مانەرىنە احمەت جۇبانوۆ, ەۆگەني برۋسيلوۆسكيلەر ءتانتى بولىپ, ريزاشىلىق بىلدىرگەن. قازاق راديوسىنىڭ تابالدىرىعىن العاش اتتاعان كەزدە نەبارى 15 جاستا بولىپتى. سودان ميكروفون الدىندا قىرىق ءتورت جىل قىزمەت ەتىپ, تالاي ديكتورعا, سونداي-اق بيبىگۇل تولەگەنوۆا, ەرمەك سەركەباەۆ, مۇقاعالي ماقاتاەۆ سىندى ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ مارقاسقالارىنا ۇستازدىق ەتكەن. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە اقپارات بيۋروسىنىڭ بارلىق مالىمەتى ماسكەۋدە لەۆيتاننىڭ ۇنىمەن تاراپ جاتسا, قازاق دالاسىنا ول مينا سەيىتوۆانىڭ داۋسىمەن جەتكەن.
وكسفوردتا ءدارىس وقىعان
ەلىمىزدە الەمدى مويىنداتقان عالىمدار بار. سولاردىڭ ءبىرى دە, بىرەگەيى – تەمىرعالي كوكەتاەۆ.
كريستالداعى جارىقتىڭ قاسيەتىن سوناۋ يسااك نيۋتوننان باستاپ تالاي فيزيك زەرتتەگەن. وسى سالانىڭ وزىندىك زاڭى بويىنشا 180 گرادۋسقا دەيىن قىزدىرىلعان قانداي دا بولسىن قاتتى دەنە سىرتقا جارىق شىعارماي قويمايدى ەكەن. كوكەتاەۆتىڭ جاڭالىعى سول – سۋىق جارىقتى ويلاپ تاپقانى. ياعني دەنە قىزباي-اق سىرتقا جارىق شىعارادى. بۇل – فيزيكا عىلىمىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان سونى جاڭالىق. عالىم 2005 جىلى ۇلىبريتانيانىڭ وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنە ارنايى شاقىرتۋمەن بارىپ جەتپىستەن استام عالىمنىڭ الدىندا ءدارىس وقىعان. ءدارىس بىتكەننەن كەيىن كوكەتاەۆتىڭ عىلىمي جەتەكشىسى چەسلاۆ لۋششيك « ۇلى ورىستىڭ ءوزى وكسفوردتا ءدارىس وقىعان جوق. سەن وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىندە ءدارىس وقىعان تۇڭعىش قازاقسىڭ!» دەپ زور قۇرمەت بىلدىرگەن ەكەن شاكىرتىنە.
