فوتو: تجم
باتىس قازاقستان وبلىسىندا كەشە كەشكى ۋاقىتتا بولعان قايعىلى وقيعا ەلدى ەسەڭگىرەتتى. ءبىر ۋاقىتتا ءۇش ءجاسوسپىرىم سۋعا باتىپ, كوز جۇمدى. بالالاردىڭ دەنەسى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ كۇشىمەن سۋدان شىعارىلعان. بۇل اۋماقتا سۋعا تۇسۋگە تىيىم سالىنعانى تۋرالى ەسكەرتۋ بەلگىسى ورناتىلعان.
«قازىر وقيعانىڭ ءمان-جايى مەن سەبەپتەرى انىقتالىپ جاتىر. تجم ارنايى جابدىقتالماعان جانە شومىلۋعا ارنالماعان جەرلەردە سۋعا ءتۇسۋ ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا ۇلكەن قاۋىپ توندىرەتىنىن ەسكە سالادى. سۋ ايدىندارىندا تەك رەسمي تۇردە رۇقسات ەتىلگەن ورىنداردى تاڭداۋ قاجەت. قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاپ, بالالاردى قاراۋسىز قالدىرماۋ ماڭىزدى», دەپ حابارلادى وبلىستىق تجد.
توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى ازاماتتىق قورعانىس جانە اسكەري بولىمدەر كوميتەتىنىڭ باسقارما باستىعى تالعات جامباۋوۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋعا باتۋ دەرەكتەرىنىڭ 95 پايىزى تىيىم سالىنعان جەردە تىركەلەدى. جالپى سۋعا تۇسۋگە رۇقسات ەتىلمەگەن جەرگە شومىلعان ازامات پەن سول اۋماقتى ۇيىمداستىرعان ادامدار دا جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
«رۇقسات ەتىلمەگەن جەردە شومىلعان ازاماتتارعا اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ تۋرالى كودەكستىڭ 412-بابى بويىنشا 7 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (27 524 تەڭگە) مولشەرىندە ايىپپۇل سالىنادى. ال جابدىقتالماعان ورىندا شومىلۋ ۇيىمداستىرعان سۋ ايدىنىنىڭ يەسىنىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالادى», دەدى تالعات جامباۋوۆ.
بۇعان دەيىن قاراعاندى وبلىسى بۇقار جىراۋ اۋدانى كوكپەكتى اۋىلىندا سۋ ايدىنىندا قايعىلى وقيعا بولىپ, كامەلەتكە تولماعان قىز بالا كوز جۇمدى. ول ەرەسەكتەردىڭ قاراۋىنسىز وزەن جاعاسىنا بارىپ, تىيىم سالىنعانىنا قاراماستان سۋعا تۇسكەن. قۇتقارۋشىلار شامامەن 4 مەتر تەرەڭدىكتە, جاعادان 20 مەتر قاشىقتىقتا قىز بالانىڭ دەنەسىن تاپتى.
سونىمەن قاتار تۇركىستان وبلىسى كەلەس اۋدانىنداعى وشاقتى كانالىندا اعالى-ءىنىلى ەكى بالا سۋعا كەتىپ, قازا تاپتى. قۇتقارۋشىلار 8 جاستاعى يۋسۋفاحمەت پەن 13 جاستاعى دياستى تاۋلىككە جۋىق ۋاقىت ىزدەگەن.
سونداي-اق 3 ماۋسىم كۇنى قوسشى قالاسىندا نۇرا-ەسىل كانالىنا دوسىمەن بىرگە شومىلۋعا بارعان 10 جاستاعى بالا سۋعا باتىپ كەتتى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, اۋماقتا سۋعا تۇسۋگە تىيىم سالىنعان بەلگىلەر ورناتىلعان.
«استانا قالاسى تجد جەدەل-قۇتقارۋ جاساعىنىڭ كۇشىمەن بالانىڭ دەنەسى تابىلىپ, سۋدان شىعارىلدى», دەدى اقمولا وبلىسى تجد رەسمي وكىلى ەرسايىن قويشىباەۆ.
توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ەلىمىزدىڭ سۋ ايدىندارىندا پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار كۇشەيگەن. وڭىرلەردە جازاتايىم وقيعالاردىڭ الدىن الۋ جانە دەمالۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا رەيدتەر, پاترۋلدەۋ شارالارى, وقىتۋ اكتسيالارى مەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
استانا قالاسىندا شومىلۋ ماۋسىمى باستالعالى سۋداعى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلگەن تارتىپتە جۇرگىزىلىپ جاتىر. 1 ماۋسىمنان بەرى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەن ەرىكتىلەردىڭ قاتىسۋىمەن 2 رەيدتىك ءىس-شارا وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار ەسىل وزەنىندە قۇتقارۋشىلاردىڭ كۇندەلىكتى كەزەكشىلىگى ۇيىمداستىرىلىپ, ساعات 07:00-دەن 21:00-گە دەيىن ۇزدىكسىز باقىلاۋ جۇرگىزىلىپ وتىر.
«ەلوردادا شومىلۋعا رۇقسات ەتىلگەن 5 ورىن بار. ولار كوممۋنالدىق جاعاجاي, ورتالىق ساياباقتاعى ورتالىق قالالىق جاعاجاي, «ارمينا», «تري پەسكاريا» جانە «ستوليچنىي دۆور» دەمالىس ايماقتارى. قالا اۋماعىنداعى وزگە بارلىق سۋ ايدىندارىندا شومىلۋعا تىيىم سالىنعان», دەيدى قالالىق تجد توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ باسقارماسىنىڭ باس مامانى ايبەك تاپاش.

الماتى وبلىسىندا تجد قىزمەتكەرلەرى وڭىردەگى بارلىق سۋ ايدىنىندا كۇندىزگى جانە تۇنگى ۋاقىتتا كۇن سايىن پروفيلاكتيكالىق رەيدتەر جۇرگىزىپ جاتىر. ەرەكشە نازار قاپشاعاي سۋ قويماسى مەن كولساي كولدەرىن قوسا العاندا, جاپپاي دەمالىس ورىندارىنا اۋدارىلىپ وتىر. باقىلاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كۆادروتسيكلدەر, ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى جانە كينولوگيالىق ەسەپتوپتار پايدالانىلادى. شومىلۋ ماۋسىمى 1 ماۋسىمدا باستالعانىنا قاراماستان, الماتى وبلىسىندا سۋ ايدىندارىنداعى قاۋىپسىزدىك قاعيدالارىن بۇزعانى ءۇشىن 43 ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. سونداي-اق كولىكتىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىمەن بىرلەسىپ, قاجەتتى رۇقسات قۇجاتتارى مەن تىركەۋ نومىرلەرىنسىز پايدالانىلعان بەس شاعىن كولەمدى كەمە ارنايى تۇراققا قويىلدى.
ال شىمكەنت قالاسىندا «راحات-بادام» دەمالىس ايماعىندا قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. مۇندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەن ەرىكتىلەردىڭ قاتىسۋىمەن اۋقىمدى پروفيلاكتيكالىق اكتسيا وتكىزىلدى.
قىزىلوردا وبلىسىندا بيىل 7 جاعاجاي بەلگىلەنگەن. ولار ارال اۋدانىنداعى «اققۇمشىق», قارماقشى اۋدانىنداعى «مۇراتباەۆ», سىرداريا اۋدانىنداعى «قالعانداريا», شيەلى اۋدانىنداعى «بايگەقۇم», قىزىلوردا قالاسىنداعى «سىر تولقىنى», «ەدەلۆيس» جانە جالاعاش اۋدانىنداعى «اسار» جاعاجايلارى.
«ايماقتا سۋعا شومىلۋعا تىيىم سالىنعان قاۋىپتى 63 اۋماققا 398 ەسكەرتۋ تاقتايشاسى ورناتىلدى. وعان قوسا, قاۋىپتى ايماقتاردا قولدانۋعا ىڭعايلى ءارى وزىندىك قۇنى تومەن يننوۆاتسيالىق تىيىم سالۋ بەلگىلەرى ورنالاستىرىلىپ, 63 قاۋىپتى اۋماقتا 20 ءموبيلدى پوست ورناتىلدى», دەيدى توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى جاندوس دوسىموۆ.
سونداي-اق تاۋلىك بويى جاۋاپتى مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن رەيدتىك جۇمىستار جۇرگىزىلىپ وتىر. وعان پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جانە 180 ەرىكتى تارتىلعان.
ايماقتا جىل باسىنان بەرى اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 412-بابى بويىنشا (سۋ ايدىندارىنداعى قاۋىپسىزدىك قاعيدالارىن بۇزۋ نەمەسە ورىنداماۋ) 11 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلىپ, 166 512,5 تەڭگە ايىپپۇل سالىندى.
جامبىل وبلىسىنداعى «زەربۇلاق» دەمالىس ايماعىندا جەدەل-قۇتقارۋ جاساعىنىڭ قۇتقارۋشىلارى مەن اپاتتار مەديتسيناسى ورتالىعىنىڭ ماماندارى العاشقى كومەك كورسەتۋ جانە سۋعا باتىپ بارا جاتقان ادامدى قۇتقارۋ بويىنشا تاجىريبەلىك ساباقتار ۇيىمداستىرىپ, توتەنشە جاعداي تۋىنداعان كەزدەگى ءىس-قيمىل الگوريتمىن كورسەتتى.

شىعىس قازاقستان وبلىسىندا نوۆوسترويكا اۋىلى ماڭىنداعى بۇقتىرما سۋ قويماسىنىڭ سامار جاعالاۋىندا ماۋسىمدىق قۇتقارۋ بەكەتى ءوز جۇمىسىن باستادى. جازعى كەزەڭ بويى مۇندا جەدەل-قۇتقارۋ جاساعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ءورت ءسوندىرۋ بولىمشەلەرىنىڭ ماماندارى جانە قاسىم قايسەنوۆ اتىنداعى № 68303 اسكەري ءبولىمىنىڭ ەكىنشى قۇتقارۋ باتالونىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى كەزەكشىلىك اتقارادى. بەكەت وقيعالارعا جەدەل ارەكەت ەتۋ ءۇشىن قاجەتتى تەحنيكامەن جانە ءجۇزۋ قۇرالدارىمەن جابدىقتالعان. پاترۋلدەۋ كاتەر مەن گيدروتسيكلدىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىرىلادى, سونداي-اق ۇزىندىعى شامامەن 110 شاقىرىمدى قۇرايتىن جاعالاۋ بويىندا ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى.