بۇكىل الەم قاۋىمداستىعىن ءدۇر سىلكىندىرگەن ەلىمىزدەگى قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ ازاپتاۋ سياقتى ورتاعاسىرلىق قۇبىلىستاردى جويۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنت قازىرگى تاڭدا قوعام تاراپىنان ەڭ كوپ تالاپ ەتىلەتىن تالاپ – زاڭدى قاتاڭ ساقتاۋ بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتىپ, باس پروكۋراتۋراعا قاڭتار وقيعاسىنىڭ ناتيجەلەرىن جان-جاقتى تەكسەرۋ بويىنشا اۋقىمدى تاپسىرما جۇكتەدى. وسى تۇرعىدان العاندا, تەرگەۋ ارەكەتتەرىن جۇرگىزۋ كەزىندە زاڭنىڭ ۇستەمدىگى مەن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگى ماڭىزدى بولىپ قالا بەرەدى. ماسەلەن, باس پروكۋراتۋرانىڭ رەسمي دەرەكتەرىنە سايكەس, 2022 جىلعى قاڭتارداعى وقيعاعا بايلانىستى پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا ازاپتاۋ, قاتىگەزدىك كورسەتۋ جانە «زاڭسىز تەرگەۋ ادىستەرى» تۋرالى 301 ارىز كەلىپ تۇسكەن, بۇل بويىنشا 243 قىلمىستىق ءىس قوزعالعان.
بىرقاتار تاۋەلسىز قۇقىق قورعاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا ازاپتاۋ نەمەسە باسقا دا قاتىگەزدىك تۇرلەرىنە قاتىستى ايىپتاۋلار بويىنشا 9 شەنەۋنىكتىڭ ۇستالعانى بەلگىلى. ازاپتاۋدى قولداندى دەگەن كۇدىككە ىلىنگەن نەمەسە ايىپتالعان لاۋازىمدى تۇلعالارعا قاتىستى سوتقا دەيىنگى الدىن الۋ شارالارىن قولدانۋ تۋرالى مالىمەتتەر جوق. سەبەبى ازاپتاۋ نەمەسە قاتىگەزدىك قۇرباندارىنىڭ كوپشىلىگى تۇرمەدە بولعان كەزدە شاعىم بەرۋ مەحانيزمدەرىنە قولجەتىمدىلىگى شەكتەلگەن نەمەسە ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋ مۇمكىندىگىن مۇلدەم بىلمەگەن. جابىرلەنۋشىلەر ارىز بەرە الاتىن جاعدايلاردا ولار سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ-تەكسەرۋدىڭ بىرىڭعاي تىزىلىمىنە تىركەلمەگەن.
ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى – ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن ۇيىمداستىرۋ ارقىلى قازاقستان ازاماتتارىنا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ازاپتاۋ نەمەسە وزگە دە زاڭسىز ارەكەتتەرىمەن كۇرەسۋ. باعدارلاما ەكى بولىمنەن تۇرادى: ءبىرىنشى ءبولىم پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە باعىتتالعان, كەلەسى ءبولىمى ازاپتالعان ادامدارعا ارنالعان. وقۋ تسيفرلى پلاتفورمادا ءوتىپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەحانيزمىندە ۇلتتىق جانە حالىقارالىق قۇرالدارى, وسى قىلمىس ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك, سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ جەتەكشى زاڭگەرلەرىنىڭ زاڭ كومەگىنە تەگىن قول جەتكىزۋ تۋرالى اقپاراتتار بىرىڭعاي رەسۋرستا ورنالاستىرىلاتىن بولادى. تسيفرلى پلاتفورمادا «ازاپتاماۋ قۇقىعى» ءبىلىم بەرۋ كۋرسى ورنالاستىرىلاتىن ۆەب-سايت, ءموبيلدى قوسىمشا, چات-بوتتار, سونىمەن قاتار ازاماتتار «ونلاين-زاڭ كلينيكاسى» تەگىن زاڭگەرلىك كەڭەس قىزمەتتەرى مەن شۇعىل پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ قۇرالدارىنا قول جەتكىزە الادى.
– بەينەساباقتار توپتاماسى, قۇقىقتاردى قورعاۋ بويىنشا نۇسقاۋلىقتار, قۇقىقتىق قۇجاتتاردىڭ ۇلگىلەرى (ارىزدار, شاعىمدار) كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلادى. جوبا اياسىندا قوعامدا كەڭىنەن اقپاراتتىق ناۋقان جۇرگىزىلمەك. وسىلايشا, ءبىز جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ نازارىن قازاقستانداعى ازاپتاۋ فاكتىلەرىنە اۋدارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ بۇزىلعان قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ قۇقىقتىق ادىستەرى تۋرالى قۇقىقتىق ساناسى ارتادى, – دەيدى جوبا ۇيلەستىرۋشىسى ميرحات سەرىكباەۆ.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ازاپتاۋ فاكتىلەرىنىڭ الدىن الۋ – تسيفرلى پلاتفورمانى دامىتۋدىڭ جەكە باعىتى بولماق.
– ەلىمىزدىڭ جەتەكشى زاڭگەرلەرى مەن قورعاۋشىلارى مامانداندىرىلعان ءبىلىم بەرۋ كۋرسىن وقيدى. سەمينار باس پروكۋراتۋرا, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى, ادام قۇقىقتارى ومبۋدسمەنىمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىرىلادى, – دەپ حابارلادى Independent Research Institute Expert قوعامدىق قورى.
پلاتفورمادا ۇسىنىلاتىن بارلىق اقپارات تىڭداۋشىلارعا ۇسىنىمدىق سيپاتتا بولاتىنىن جانە كوممەرتسيالىق نەگىزگە يە بولمايتىنىن اتاپ وتكەن ءجون.
بۇل جوبا ەۋرازيا قورىنىڭ قولداۋىمەن اقش حالىقارالىق دامۋ اگەنتتىگى (USAID) قارجىلاندىراتىن ورتالىق ازياداعى الەۋمەتتىك يننوۆاتسيالار باعدارلاماسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى. USAID – الەمدەگى جەتەكشى حالىقارالىق دامۋ اگەنتتىگى جانە دامۋ ناتيجەلەرىنە قول جەتكىزۋدىڭ كاتاليزاتورى. قوسىمشا اقپارات الۋ ءۇشىن USAID ورتالىق ازيا ۆەب-سايتىنا جانە Facebook پاراقشاسىنا كىرۋگە بولادى.
