سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
جول قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ىشكى ىستەر مينيسترلىگى حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار بارلىق اۆتوكولىك جولىندا قىسقى كەزەڭگە عانا جىلدامدىق رەجىمىن تومەندەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانى ءمالىم. ونىڭ اياسىندا استانا – پاۆلودار اۆتوجولىندا جىلدامدىق رەجىمى ساعاتىنا 140 شاقىرىمنان 110 شاقىرىمعا دەيىن تومەندەتىلىپ, 30 ناۋرىزعا دەيىن كۇشىندە ساقتالىپ كەلدى. دەي تۇرعانمەن وزگەرىس كۇتكەندەگىدەي ناتيجە بەرمەگەنى بايقالدى. كەرىسىنشە, اتالعان جول بويىندا جول-كولىك اپاتتارى جيىلەي تۇسكەن.
– بيىلعى قىس ايلارىندا استانا – پاۆلودار اۆتوجولىندا 11 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلدى. بۇل وتكەن جىلعى ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە كوپ. اۆتوبان اقىلى. ونىڭ ىشىندە 24 شاقىرىمى (230–254 شاقىرىم ارالىعى) بولىگى پايدالانۋعا بەرىلمەگەندىكتەن, اقى الىنبايدى. تاۋلىگىنە شامامەن 5 مىڭداي اۆتوكولىك ءجۇرىپ وتەدى, – دەپ حابارلادى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنەن.
وڭىرلىك پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, جىل باسىنان بەرى وبلىس اۋماعىندا 188 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. سالدارىنان 10 ادام قازا تاۋىپ, 283 ادام جاراقات العان. ال وتكەن جىلدىڭ ءدال وسى كەزەڭىندە ءتارتىپ ساقشىلارى 234 اپاتتى تىركەپتى (13 ادام وپات بولىپ, 323 ادام زارداپ شەككەن). جول-كولىك وقيعالارى 20 پايىزعا ازايعانىمەن, بۇل ساناتقا استانا باعىتىنداعى ۇلكەن جولدىڭ تۇك قاتىسى جوق.
بيىل قىستا استانا – پاۆلودار اۆتوجولىندا جىلدامدىق رەجىمى ساعاتىنا 140 شاقىرىمنان 110 شاقىرىمعا دەيىن شەكتەلگەن ەدى. الايدا رەسمي ستاتيستيكادان بۇل شەكتەۋدىڭ جول-كولىك اپاتتارىن ازايتۋعا ەشبىر اسەر ەتپەگەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. بۇگىندە جەڭىل كولىكتەر بۇل جولدا ءبىر ارالىققا – 879 تەڭگە, جۇك كولىكتەرى سالماعىنا, ال اۆتوبۋستار ورىن سانىنا بايلانىستى 3 655 تەڭگەدەن 18 156 تەڭگەگە دەيىن تولەيدى. دەگەنمەن اقىلى جولدىڭ جاعدايى كوڭىل كونشىتپەي تۇر.
ەڭ اۋەلى بەتون جولدىڭ پاۆلودار وبلىسى اۋماعىنداعى ساپاسى ناشار. بىلتىر جازدا ىستىق اۋا رايىنا شىداس بەرمەي, تسەمەنتبەتوندى جابىن ەكى مارتە كوتەرىلىپ كەتتى. وقيعا سالدارىنان بىرنەشە كولىك اپاتقا ۇشىراپ, زاقىمداندى. بەتوندى جول قىستا وتە تايعاق. قىستىڭ جىلىمىق كۇندەرى جالتىراعان مۇزعا اينالىپ شىعا كەلەدى. ەكى ورتادا قىس بويى جول ءجيى جابىلىپ, كولىك قوزعالىسى شەكتەلە بەرەتىنى جۇرگىزۋشى قاۋىمنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە كەيىنگى جىلدارى جولدىڭ كوپ بولىگىندە ويىقتار پايدا بولعان. بەتوندى جولداعى شۇڭقىرلاردى جاماپ-جاسقاۋ اسفالتتى جولداعىداي ەمەس, كۇردەلى ءارى ۋاقىتتى كوپ الادى. بۇعان قوسا شىدەرتى كەنتى ماڭىنداعى جول بولىگى بوزشاكول كەنىشىنە قاتىنايتىن جۇك كولىكتەرىنىڭ سالدارىنان تۋ-تالاقايى شىققان. بۇل اۋماقتان ءجۇرىپ وتكەنىڭىز ءۇشىن اقى الىنباعانىمەن, جۇرگىزۋشىلەردى بوگەپ, كەيدە وي-شۇڭقىرى كوپ جەرلەردە اپاتتىق جاعدايلار ءجيى تۋىندايدى.
جۇرگىزۋشىلەر اقىلى جول ءتاريفىنىڭ كوتەرىلىپ كەتكەنىنە دە نارازى. كەيىنگى ءۇش جىلدا تاريف شامامەن ەكى ەسەگە جۋىق ارتقان. الايدا جول اقىسى وسكەنىمەن, جولعا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى اقساپ تۇر. قىستا قار ۋاقتىلى تازالانبايدى, جازدا وي-شۇڭقىرلار تەگىستەلمەيدى.
كوپشىلىك اقىلى جولمەن ءجۇرۋدىڭ تارتىبىنە ءجيى شۇقشيىپ, كىنانى جۇرگىزۋشىلەردەن ىزدەۋگە دايىن تۇراتىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وتكەن قىستاعى شەشىمى كوڭىلگە قونىمدى بولماعانىن ايتادى. ءار باعىتتا ەكى جولاعى بار اۆتوباندا جەڭىل كولىكتەردى باياۋلاتىپ قويۋ ويعا سىيمايدى. ونىڭ ۇستىنە كولىك قۇرالدارىنىڭ ورتاشا جىلدامدىق رەجىمىن باقىلايتىن تۇتاس بەينەكامەرالار جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. سوندىقتان ەڭ اۋەلى جولداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن شەشۋ, ياعني جول جابىنىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, جول بويىنداعى سەرۆيستىك قىزمەتتەردى كوبەيتۋ قاجەت.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «جولدىڭ ساپاسىنا ايرىقشا نازار اۋدارۋ كەرەك. ەلىمىزدىڭ جولدارى ناشار ەكەنى جانە جول قۇرىلىسى سالاسىن جەمقورلىق جايلاعانى ەشكىمگە جاسىرىن ەمەس», دەگەن ەدى ءبىر سوزىندە. پرەزيدەنت تەندەردى جىل سايىن ءبىر-ەكى كومپانيا عانا ۇتىپ الاتىنى, جولداردى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ وتە باياۋ جۇرەتىنى, جول جوندەۋگە بولىنەتىن قاراجاتتىڭ كوپ بولىگىنە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ قورىتىندىسى جاسالماعانى ۇلكەن پروبلەما ەكەنىن اتاپ كورسەتكەن.
بۇل ماسەلەنى تارقاتۋ ءۇشىن جولعا جاۋاپتى «قازاۆتوجول» كومپانياسىنىڭ باسشىلىعى اسا بايىپتى ءارى شەشىمدى ىستەر اتقارادى دەپ سەنەمىز. ساپا جاقسارسا, اقىلى جولداعى قاۋىپ-قاتەر ازايىپ, كولىك اعىنى مولايا تۇسەتىنى انىق.
پاۆلودار وبلىسى
