مامان • بۇگىن, 08:30

التىن قولدى دارىگەر

6 مين
وقۋ ءۇشىن

وسى ۋاقىتقا دەيىن 30 مىڭعا جۋىق وپەراتسيا جاساعان بىلىكتى حيرۋرگ نۇرلان قۇلماعانبەتوۆتى ەل-جۇرت وسىلاي اتايدى. جۇمىسى اۋىر, قولى جەڭىل نۇرلان مىرزا – ح.ماقاجانوۆ اتىنداعى كوپبەيىندى اۋرۋحانانىڭ وتورينولارينگولوگيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى. بىلىكتى مامان الدىنا كەلگەن ناۋقاستىڭ الدىمەن كوڭىلىن جازادى, سوسىن بارىپ دەرتىنە داۋا دارىتادى.

التىن قولدى دارىگەر

كەيىپكەرىمىز الاش ارىستارىنىڭ اتامەكەنى – اقتوعايدا دۇنيەگە كەلگەن. قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ ەمدەۋ فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسىپ, ونى «ەمدەۋ ءىسى» ماماندىعىمەن ءساتتى اياقتاعان, جالىنداپ تۇر­عان جاس مامان اۋداندىق اۋرۋحانادا شەبەرلىگىن شىڭدادى. كۇندىز-ءتۇنى تىنىم كورمەي, سوقىرىشەك اۋرۋىنان باستاپ, پىشاق جاراقاتى, جول-كولىك وقيعاسىنان تۇسكەن اۋىر ناۋ­قاستار مەن ءتۇرلى سىنىققا دەيىن وپەراتسيا جاساپ, حيرۋر­گيانىڭ ۇلكەن مەكتەبىنەن ءوتتى. ءسويتىپ, قيىندىعى مەن قى­زى­عى قاتار وربىگەن جىلدار بو­لاشاق بىلىكتى ماماننىڭ كاسىبي تۇرعىدان وسۋىنە سەپتىگىن تيگىزدى.

كەيىن وتورينولارينگولوگيا (لور) باعىتىندا ماماندانۋدان ءوتىپ, بۇل تاڭداۋ ونىڭ كاسىبي ومىرىندەگى جاڭا بەلەسىنە اينالدى. بالقاش قالالىق ورتالىق اۋرۋحاناسىندا 10 جىلدان استام ۋاقىت لور دارىگەرى بولىپ قىزمەت ەتىپ, قالعان سانالى عۇمىرىن قاراعاندى ءوڭىرىنىڭ مەديتسيناسىن دامىتۋعا ارنادى. قاراعاندى قالاسىنداعى №1 وڭىرلىك مەديتسينالىق بىر­لەستىكتە, كەيىننەن وبلىستىق كوپپروفيلدى امبۋلاتوريا­لىق حيرۋرگيا ورتالىعىندا ءبو­لىم مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت ەتىپ, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىمەن تانىلدى. 2013 جىلدان بەرى ح.ماقاجانوۆ اتىنداعى كوپبەيىندى اۋرۋ­حا­نا­­نىڭ (بۇرىنعى وبلىستىق مەدي­تسينالىق ورتالىق) وتورينولارينگولوگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭ­گەرۋشىسى قىزمەتىن ابىرويمەن اتقارىپ كەلەدى.

نۇرلان قۇلماعامبەت ۇلى – وبلىستا لور-حيرۋرگيا سالاسىنا زاماناۋي تەحنولوگيا­لاردى العاش بولىپ ەنگىزگەن جاڭاشىل مامان. ول 2016 جىلى وبلىس كولەمىندە تۇڭعىش رەت تيمپانوپلاستيكا وپەراتسياسىن جا­سادى. جەڭىل انەستەزيامەن جاسالاتىن بۇل وپەراتسيا مەم­لەكەتتىك كەپىلدەندىرىلگەن كو­مەك اياسىندا تولىعىمەن تە­گىن جۇزەگە اسىرىلادى, ناتي­جە­سىندە, ناۋقاستاردىڭ 90%-ىن­­دا ەستۋ قابىلەتى تولىعىمەن قال­پى­نا كەلەدى. بولىمشە بازاسىن­دا قاراعاندى مەديتسينا ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ لور-كافەدرا­سىنىڭ ورنالاسۋى دا ەمدەۋ ساپاسىن عىلىمي دەڭگەيگە كوتەردى.

سونىمەن قاتار حيرۋرگ وڭىردە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ۆيدەوەندوسكوپيالىق قۇرىلعى (لور-ستويكا) ارقى­لى وپەراتسيا جاساۋ ءادىسىن ەنگىزدى. بۇرىن قۇلاق ىشىنە كىرۋ باعىتىندا ۇلكەن تىلىك جاسالىپ, بالعامەن ۇرۋ سياقتى اۋىر ءارى جاراقاتتى ادىستەر قولدانىلسا, قازىر وپەراتسيا مۇلدەم تىلىكسىز, قانسىز ورىندالادى. بۇل جاڭالىق ناۋ­قاس­تاردىڭ تەز ساۋىعۋىنا سەپ­تىگىن تيگىزدى. بۇرىنىراقتا ناۋ­قاستار وپەراتسيادان سوڭ ايلاپ اۋرۋحانادا جاتسا, قازىر زاماناۋي اپپاراتتىڭ ارقاسىندا 3–4 كۇن­دە جازىلىپ شىعادى.

بۇگىندە تاجىريبەلى دارىگەر قىزمەت ەتەتىن بولىمشە – قارا­عاندى وبلىسى كولەمىندە شۇعىل وپەراتسيا جاسايتىن جالعىز لور-بولىمشە. مۇندا قۇلاقتان نەمەسە گايمور پازۋحاسىنان ءىرىڭ ميعا شاۋىپ, مەنينگوەنتسەفاليت, باس ميىنىڭ ابستسەسى سياقتى اۋىر اسقىنۋمەن كەلەتىن ناۋقاستارعا دەر كەزىندە وپەراتسيا جاسالىپ, قاجەت جاعدايدا نەيروحيرۋرگتەرمەن, وفتالمولوگتەرمەن بىرلەسكەن كۇردەلى وپەراتسيالار دا ءساتتى جۇزەگە اسىرىلادى.

ىسكەر, ىزدەنگىش مامان كۇن­دەلىكتى ومىردە انتروماستويدوتوميا, مۇرىن پەردەسىن رەزەكتسيالاۋ, تونزيللەكتوميا سە­كىل­دى كوپتەگەن جوسپارلى, شۇ­عىل وپەراتسيانى جاساۋ­مەن قاتار, پلاستيكالىق حيرۋرگيا باعىتىن دا ءساتتى مەڭگەرىپ, مۇرىن اقاۋ­لارىن تۇزەتۋ ارقىلى پاتسيەنت­تەرگە دەنساۋلىق قانا ەمەس, سەنىمدىلىك تە سىيلاپ كەلەدى.

جوعارى ساناتتى دارىگەر كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماق­ساتىندا گەرمانيادا, رەسەي­دە (سانكت-پەتەربۋرگ, قازان), الماتى قالاسىندا بىرنەشە رەت ارنايى كۋرستاردان ءوتتى. سونداي-اق ول جيناعان تاجىريبەسىن شا­كىرت­تەرىنە باعىت-باعدار رەتىندە بەرىپ كەلەدى.

بۇگىندە نۇرلان قۇل­ما­­عامبەت ۇلى ارىپتەستەرىنىڭ ارا­سىندا زور قۇرمەتكە, مىڭ­داعان ەمدەلۋشىلەردىڭ شەكسىز العىسىنا بولەنگەن جان. ءوزىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىمەن قاتار وب­لىس­تىڭ شتاتتان تىس باس وتو­رينو­لارينگولوگى رەتىندە دە وڭىر­دەگى وسى سالانىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ وتىر.

التىن قولدى حيرۋرگتىڭ مە­دي­تسيناداعى 40 جىلدان اسا قا­جىرلى ەڭبەگى ەلەنىپ, «دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى» توس­بەلگىسىمەن, «التىن دارىگەر», «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالدارىمەن, ەلىمىز كولەمىندە ساناۋ­لى مامانعا عانا بۇيىرعان ءال-فارابي اتىنداعى وتوري­نولارينگولوگيانىڭ جەكە مەدا­لىمەن ماراپاتتالعان. سونداي-اق قاراعاندى وبلىسى اكىمىنىڭ «ۇزدىك حيرۋرگ» سىيلىعىنىڭ يەگەرى. تاجىريبەلى دارىگەر وتكەن جولىنا قاراپ, كاسىبي تۇرعىدان قالىپتاسۋىنا باعىت-باعدار بەرگەن تالىمگەرلەرىن ەرەكشە ىلتيپاتپەن ەسكە الادى.

– مەنىڭ مۇنداي كاسىبي جەتىس­­تىككە جەتۋىمە ەڭ الدىمەن ۇستازدارىم – جوعارى سا­نات­­تى, بىلىكتى حيرۋرگتەر قۋات راقىمجان مەن جۇما شاياح­مەتوۆتىڭ سەپتىگى ءتيدى. وسى ءبىر كۇر­دەلى دە جاۋاپتى سالانىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتىپ, لور-حي­رۋرگياعا باۋلىعان دا وسى كىسى­لەر ەدى. سول الدىڭعى تولقىن­نان العان ءبىلىم مەن تاجىريبە­نىڭ ارقاسىندا قازىر ءوزىمىز دە ۇستاز اتاندىق, – دەيدى نۇرلان قۇلماعامبەت ۇلى.

«ۇستازى جاقسىنىڭ – ۇس­تا­نىمى جاقسى» دەگەن, بۇگىندە كە­يىپكەرىمىزدىڭ سوڭىنان ەرگەن 100-گە تارتا شاكىرتى بار. شا­كىرتتەرى ەلىمىزدىڭ تۇك­پىر-تۇكپىرىندەگى ءتۇرلى مەدي­تسينا­لىق مەكەمەلەردە حالىقتىڭ العى­سىنا بولەنىپ ءجۇر. بۇل – دارى­گەر ءۇشىن ماراپات اتاۋ­لىنىڭ بارىنەن دە بيىك, ەڭ ۇلكەن مارتەبە.

التىن قولدى دارىگەردىڭ سان سالالى, اۋىر قىزمەتىندەگى ەڭ ۇلكەن تىرەگى دە, شابىت كوزى دە – بەرەكەلى شاڭىراعى. اياۋلى جارى ماقپال – وتكەن جىلدارى ءىرى كورپوراتسيادا اۋديت سالاسىن باسقارعان بىلىكتى ەكونوميست, بۇگىندە بەينەتتىڭ زەينە­تىن كورىپ وتىرعان اسىل انا, ارداق­تى اجە. ەكەۋى ءوسىرىپ-جەتكىزگەن پەرزەنتتەرى دە قوعامنان ءوز ورىن­دارىن تاپقان بىلىكتى ماماندار. ۇلى باۋىرجان زاڭ سا­لا­سىندا جاۋاپتى قىزمەت اتقا­رادى, قىزى بايان – بانك سالا­سىنىڭ قىزمەتكەرى. بۇگىندە نۇر­لان دارىگەردىڭ ءامىرلان, ءاليحان, ءادينا ەسىمدى سۇيكىمدى نەمەرەلەرىنىڭ قىزىعىنا تويماي, ولاردىڭ ءاربىر جەتىستى­گىنە بالاشا قۋانىپ, باقىتقا كەنەلىپ وتىرعان جايى بار.

 

قاراعاندى وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار