جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارى – جولداۋدى جۇزەگە اسىرۋ قۇرالى

ءىس-شارالار جوسپارى ون باعىتتى قامتيدى

تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋ تۋرالى بايانداعان ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ جالپىۇلتتىق ءىس-شارا­لار جوسپارىنىڭ جوباسى 10 باعىت بويىن­شا 36 ءىس-شارانى قامتيتىنىن ايتتى. ولار ەلدىڭ ساياسي جۇيەسى مەن اكىمشى­لىك-اۋماقتىق قۇرىلىمىن وزگەرتۋگە, داعدا­رىسقا قارسى ءبىرىنشى كەزەكتەگى شارا­لاردى قابىلداۋعا باعىتتالعان. «پرەزي­دەنتتىڭ وكىلەتتىكتەرى تۋرالى» ءبىرىنشى باعىت بويىنشا 3 ءىس-شارانى ىسكە اسىرۋ كوز­دەلگەن. پرەزيدەنت وكىلەتتىكتەرىن شاما­دان تىس شوعىرلاندىرۋدان باس تارتۋ ماق­ساتىندا زاڭناماعا مىناداي تۇزەتۋ­لەر ەنگىزىلەدى: پرەزيدەنتتىڭ ءوز وكىلەتتىك­تەرىن اتقارۋى كەزىندە ساياسي پارتياعا مۇ­شەلىگىن توقتاتۋى; پرەزيدەنتتىڭ جاقىن تۋىس­تارىنىڭ مەملەكەتتىك ساياسي قىزمەت­شىلەر مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور كاسىپ­ورىندارىنىڭ باسشىلارى لاۋازىمدارىن اتقارۋىنا تىيىم سالۋ; پرەزيدەنتتىڭ وبلىس, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا جانە استانا اكىمدەرى اكتىلەرىنىڭ كۇشىن جويۋ نەمەسە ولاردى توقتاتا تۇرۋ جونىندەگى قۇ­زى­رەتىن الىپ تاستاۋدى, سونداي-اق اۋدان, وب­لىستىق ماڭىزى بار قالا, اۋداندىق ماڭى­زى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىم­دەرىن لاۋازىمىنان بوساتۋ قۇقى­عىن جويۋ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, پارتيالىق قۇ­رىلىمداردىڭ مەملەكەتتىك اپپاراتپەن بىرىگۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن زاڭناماعا ور­تالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ, ەسەپ كوميتەتىنىڭ, كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ توراعالارى مەن مۇشەلەرىنىڭ پارتيادان مىندەتتى تۇردە شىعۋى تۋرالى ەرەجەلەر ەنگىزىلەدى. سونداي-اق اكىمدەر مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارىنا ساياسي پارتيالاردىڭ فيليالدارىندا قىزمەت اتقارۋعا تىيىم سالىنادى.

ەكىنشى باعىت – «وكىلدى بيلىك تارماعىن قايتا قۇرۋ» بويىنشا 4 ءىس-شارا جوسپارلاندى. زاڭناماعا تومەندەگىدەي وزگەرىستەردى ەنگىزۋ ارقىلى پارلامەنت سەناتىن جا­ساق­تاۋ ءتارتىبى مەن ونىڭ بىرقاتار فۋنكتسياسى قايتا قارالادى, ولار: سەناتتاعى پرەزيدەنتتىك كۆوتا 15-تەن 10 دەپۋتاتقا دەيىن قىسقارادى, ونىڭ ىشىندە 5 دەپۋتاتتى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ۇسىنادى; قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ كۆوتاسى ماجىلىستەن سەناتقا بەرىلەدى; پارلامەنت ءماجىلىسى قابىلداعان زاڭداردى پارلامەنت سەناتىنىڭ ماقۇلداۋ نەمەسە ماقۇلداماۋ قۇقىعىن كوزدەۋ; پارلامەنت سەناتىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ جانە جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ توراعالارى لاۋازىمدارىنا كانديداتۋرالاردى كەلىسۋ قۇقىعىمەن تولىقتىرۋ; پارلامەنت ماجى­لىسىنە زاڭدار قابىلداۋ قۇقىعى بەرى­لەدى; ەسەپ كوميتەتىنىڭ ورنىنا جوعارى اۋدي­تورلىق پالاتا قۇرىلادى; زاڭناماعا پرە­زيدەنتتىڭ وبلىس, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا جانە استانا اكىمدەرى لاۋازىمدارىنا بالامالى نەگىزدە كەمىندە ەكى كانديداتۋرا ەنگىزۋ قۇقىعى بەرىلەدى.

ءۇشىنشى باعىت – «سايلاۋ جۇيەسىن جە­تىلدىرۋ» بويىنشا ءبىر ءىس-شارا ىسكە اسىرى­لاتىن بولادى. «ەلدى ودان ءارى ساياسي جاڭ­عىرتۋ ماقساتىندا سايلاۋ جۇيەسىنىڭ پروپور­تسيونالدى-ماجوريتارلىق مودەلى ەنگىزىلەتىن بولادى, ول 70/30 قاتىناسىندا ءماجىلىس قۇرۋدىڭ ارالاس جۇيەسىن كوز­دەيدى, ياعني دەپۋتاتتاردىڭ 70%-ى پارتيا­لىق تىزىمدەر بويىنشا, 30%-ى ماجوري­تارلىق جۇيە بويىنشا سايلانادى. سون­داي-اق وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ما­ڭىزى بار قالالاردىڭ جانە استانانىڭ ءماسليحاتتارىنا ماجوريتارلىق جۇيە بويىنشا 50%, پارتيالىق تىزىمدەر بو­يىنشا 50%, اۋداندار مەن قالالاردىڭ ءماسليحاتتارىنا ماجوريتارلىق جۇيە بو­يىنشا سايلانادى», دەدى ءا.قۋانتىروۆ.

ءتورتىنشى باعىت – «پارتيالىق جۇيە ءۇشىن مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋ» بويىنشا ءبىر ءىس-شارانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلەدى. ساياسي پارتيالاردى تىركەۋ ءراسىمى وڭايلاتىلادى. ونىڭ ىشىندە: تىركەۋ شەگىن 20 مىڭنان 5 مىڭ مۇشەگە دەيىن تومەندەتۋ; وڭىرلىك وكىل­دىكتەردىڭ ەڭ از سانىن 600-دەن 200 ادامعا دەيىن تومەندەتۋ; پارتيا قۇرۋ ءۇشىن باستاماشىل ازاماتتار توبىنىڭ ەڭ از سانىن 1 مىڭنان 700 ادامعا دەيىن قىسقارتۋ; فيليالداردى قۇرۋ مەرزىمىن 6 ايدان 1 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ; قۇرىلتاي سەزىن وتكىزۋ مەرزىمىن 2 ايدان 3 ايعا دەيىن ۇزارتۋ كوزدەلەدى.

«سايلاۋ پروتسەسىن جاڭعىرتۋ» بەسىنشى باعىتى بويىنشا سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت كەزەڭىندە الەۋمەتتىك جەلىلەردە ۇگىت جۇر­گىزۋگە رۇقسات بەرۋ, بايقاۋشىلاردىڭ قىزمەتىن رەتتەۋ, اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيا­لارى قىزمەتىنىڭ قاعيداتتارىن قايتا قاراۋ, سايلاۋ قورلارىنا قايىرىمدىلىقتىڭ شەكتى مولشەرىن بەلگىلەۋ, سايلاۋعا شەت­ەلدەردىڭ ارالاسۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋ, سونداي-اق سايلاۋ ناۋ­قانىنا بارلىق قاتىسۋشىلاردىڭ بارىنشا قارجىلىق اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانادى.

التىنشى باعىت – «قۇقىق قورعاۋ ينستيتۋتتارىن كۇشەيتۋ» بويىنشا 9 ءىس-شارانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن. ازاماتتاردىڭ ىرگەلى قۇقىقتارىن قورعاۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتى قۇرىلادى. كونستيتۋتسيادا ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ مارتەبەسى مەن قىز­مەتىنىڭ كەپىلدىكتەرى رەگلامەنتتەلەدى. سون­داي-اق ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل­گە كونستيتۋتسيالىق سوتقا جۇگىنۋ قۇقىعى بەرىلەدى. سونىمەن قاتار ءولىم جازاسى كونستيتۋتسيادان الىنىپ تاستالادى. پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا ازاپتاۋ تۋرالى ىستەردىڭ ايرىقشا تەرگەۋلىگىن بەلگىلەۋ كوزدەلەدى. سونداي-اق «پروكۋراتۋرا تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جوسپارلانۋدا. جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ كونكۋرستىق راسىمدەرىن ونلاين ترانسلياتسيالاۋدى جانە ولاردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا ەگجەي-تەگجەيلى, دالەلدى تۇسىن­دىرمەلەر جاريالاۋ ەنگىزىلەدى.

جەتىنشى باعىت – «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋت­تارىنىڭ ءرولىن نىعايتۋ» بويىنشا 3 ءىس-شارا جۇزەگە اسىرىلادى. «مەملەكەت مۇد­دەلەرىن, قوعام سۇرانىستارىن جانە مەديا سالانىڭ دامۋ ۇردىستەرىن ەسكەرە وتى­رىپ, «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرا­لى» زاڭدى قايتا قاراۋ جوسپارلانۋدا. رەفور­مالاردى دايىنداۋ مەن ىسكە اسىرۋعا قوعامدىق ۇيىمدار مەن ساراپشىلاردى كەڭىنەن تارتۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىڭ ازاماتتىق قوعاممەن ءوزارا ءىس-قيمىلىن كۇشەيتۋ جونىندەگى تاسىلدەر ازىرلەنەتىن بولادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جا­نىنداعى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ جۇمىسىن جالعاستىرۋ ءۇشىن جالپىۇلتتىق دەڭگەيدە جاڭا ۇلتتىق قۇرىلتاي ينستيتۋتى قۇرىلادى», دەدى ءا.قۋانتىروۆ.

سەگىزىنشى باعىت – «ەلدىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىسىن جەتىلدىرۋ» بو­يىنشا 5 ءىس-شارا ىسكە اسىرىلادى. بۇگىن­دە مينيسترلىك اباي, جەتىسۋ جانە ۇلى­تاۋ وبلىستارىن قۇرۋ بويىنشا جۇ­مىستى باستاپ كەتتى. بيىلعى 25 ناۋرىزدا پرەمەر-ءمينيستردىڭ وكىمىمەن اتالعان وبلىستاردى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن كوميسسيا قۇرىلدى. كوميسسيانىڭ مىندەتى – جاڭا وڭىرلەردى قۇرۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىس شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلىن قامتاماسىز ەتۋ. سونداي-اق جاۋاپتى ورىنداۋشىلاردى جانە ىسكە اسىرۋ مەرزىمدەرىن كورسەتە وتىرىپ, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىسىنىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى» پرەزيدەنت جارلىعىن قابىلداۋ جونىندەگى جۇمىس الگوريتمى ازىرلەندى. الگوريتم ۇيىمداستىرۋشىلىق-دايىندىق جانە جەدەل ءىس-شارالار تىزبەسىن قامتيدى. «الگوريتم اتالعان وبلىستار اكىمدىكتەرىنىڭ نازارىنا جەتكىزىلدى. جالپى العاندا, اباي, جەتىسۋ جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىن قۇرۋدى كوزدەيتىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىسىنىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى» پرەزيدەنت جارلىعىنىڭ جوباسى جاقىن ارادا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە ەنگىزىلەدى», دەدى ءا.قۋانتىروۆ.

توعىزىنشى باعىت – «جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى ورتالىقسىزداندىرۋ» بويىنشا 2 ءىس-شارا ىسكە اسىرىلادى. جەر­گىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە مينيسترلىك «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ تۋرالى» زاڭ جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋدە. «زاڭ جوبالارى جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ ورگاندارى مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ فۋنكتسيالارىنىڭ اراجىگىن اجىراتۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ م ۇلىكتىك قۇقىقتارىن جانە ءماسليحاتتار وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ دەڭگەيىندە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى وتكىزۋ راسىمدەرىن وڭايلاتۋ جونىندەگى نورمالاردى كوزدەيدى», دەدى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ باسشىسى.

«داعدارىسقا قارسى ءبىرىنشى كەزەكتەگى شارالار تۋرالى» ونىنشى باعىت بويىنشا 5 ءىس-شارا جۇزەگە اسىرىلادى. الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعداي ءۇشىن تۋىندايتىن تاۋەكەلدەردى نيۆەليرلەۋ ماقساتىندا داعدارىسقا قارسى شارالار جوسپارىنىڭ جوباسى ازىرلەندى. ول قارجى جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە, ينفلياتسيانى باقىلاۋ جانە تومەندەتۋگە, كولىك-لوگيستيكالىق تىزبەكتەگى الشاقتىقتى قىسقارتۋعا, سىرتقى ساۋدا قىزمەتىن قولداۋ جانە ىنتالاندىرۋعا, ەكونوميكا سالالارىن قولداۋ جانە ينۆەستيتسيالار تارتۋعا باعىتتالعان. سونداي-اق ءا.قۋانتىروۆتىڭ ايتۋىنشا, ەگىس ناۋقانىن ساپالى جۇرگىزۋ قامتاماسىز ەتىلەدى, ونىڭ ىشىندە فەرمەرلەرگە جانار-جاعارماي ماتەريالدارىنىڭ قاجەتتى جەڭىلدىكتى كولەمى بولىنەدى, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ, تۇقىم جانە تىڭايتقىش قورلارىنىڭ دايىندىعى تەكسەرىلەدى. بۇدان باسقا, ساياسي جاڭعىرۋ ستراتەگياسىن ەسكەرە وتىرىپ, ەكونوميكا مەن مەملەكەتتىك باسقارۋداعى قۇرىلىمدىق رەفورمالاردىڭ جاڭا توپتاماسىن دايىنداۋ جوسپاردا بار.

وتىرىستا اتالعان ماسەلە بويىنشا ۇكىمەت باسشىسى ءاليحان سمايىلوۆ ءسوز سويلەدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, الداعى ماڭىزدى ساياسي رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىگى, پارلامەنت سەناتى مەن ءماجىلىسىنىڭ, ءماسلي­حاتتاردىڭ, اكىمدەردىڭ فۋنكتسيالارى مەن ولاردى قۇرۋ ءتارتىبى, ساياسي پارتيا قۇرۋ ماسە­لەلەرىنە قاتىستى كونستيتۋتسيالىق زاڭ­دار مەن باسقا دا زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەت. ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىندا اكىم­دەر مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارىنا ساياسي پارتيالاردىڭ فيليالدارىندا قىزمەت اتقارۋعا تىيىم سالىنادى, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ, ەسەپ كوميتەتىنىڭ, كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ توراعالارى مەن مۇشەلەرىنىڭ پارتيادان مىندەتتى تۇردە شىعۋى تۋرالى ەرەجە ەنگىزىلەدى. سونداي-اق جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارى باعىتتارىنىڭ ءبىرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتىن قۇرۋ, جازانىڭ ءبىر ءتۇرى رەتىندە ءولىم جازاسىن كونستيتۋتسيادان الىپ تاستاۋ, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ قىزمەتىن جانە ونىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتقا جۇگىنۋ قۇقىعىن كونستيتۋتسيالىق رەگلامەنتتەۋ مەن كەپىلدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانۋدا.

ونىنشى باعىت اياسىندا قارجى جۇيە­سىنىڭ ورنىقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە, ينفلياتسيانى باقىلاۋعا جانە تومەندەتۋگە, كولىك-لوگيستيكالىق تىزبەكتەردەگى ال­شاق­تىقتى قىسقارتۋعا, سىرتقى ساۋدا قىزمەتىن قولداۋعا جانە ىنتالاندىرۋعا, ەكونوميكا سالالارىن قولداۋعا جانە ينۆەستيتسيالار تارتۋعا باعىتتالعان داعدارىسقا قارسى شارالار جوسپارىنىڭ جوباسى ازىرلەنەتىن بولادى.

ءاليحان سمايىلوۆ مەملەكەت باسشى­سىنىڭ جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارى العا قويىلعان مىندەتتەرگە تولىق سايكەس كەلەتىنىن جانە بارلىق كەلىسۋ راسىمدەرىنەن وتكەنىن اتاپ ءوتتى. «اتالعان جوسپاردى ورىنداۋعا دەرەۋ كىرىسۋىمىز قاجەت. ونداعى ءاربىر ءىس-شارانىڭ ساپالى جانە ۋاقتىلى ورىندالۋىنا ءبىرىنشى باسشىلار تىكەلەي جاۋاپتى ەكەنىن باسا ايتقىم كەلەدى. ورىنباسارلارىما جوسپاردىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋدى تاپسىرامىن», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.

قازاقستاننىڭ كولىك سالاسى دامىپ كەلەدى

ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ تران­زيت­تىك-كولىك الەۋەتىن دامىتۋ ماسەلەسى قارالدى. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ پەن «قتج» ۇك» اق باسقارما توراعاسى نۇرلان ساۋرانباەۆ بايانداما جاسادى.

يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە كولىك سالاسىندا وڭ ديناميكا بار. جۇك تاسىمالى كولەمى ارتىپ كەلەدى. بيىل قاڭتار-اقپان ايلارىندا وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا تەمىر جول كولىگىمەن جۇك تاسىمالداۋ 10%-عا ارتىپ, 70,8 ملن توننانى قۇرادى, ترانزيتتىك جۇكتەردى تاسىمالداۋ كولەمى 20%-عا ءوسىپ, 4 ملن توننا بولدى, كونتەينەرلەرمەن تاسىمال 12%-عا ارتىپ, 174,7 مىڭ جيىرما فۋتتىق بالاماعا جەتتى. «بيىل الدىمىزدا تەمىر جولمەن جۇك تاسىمالى كولەمىن 420 ملن تونناعا, ترانزيت تاسىمالداردى 24,5 ملن تونناعا جانە كونتەينەرلەر ءترانزيتىن 1 100 مىڭ جيىرما فۋتتىق بالاماعا دەيىن جەتكىزۋ مىندەتى تۇر. بۇگىندە ترانزيتتىك جۇكتەردىڭ شامامەن 90%-ى تەمىر جول كولىگىمەن تاسىمالدانادى», دەدى ق.وسكەنباەۆ.

جالپى, ەلىمىزدىڭ ترانزيتتىك-كولىك­تىك الەۋەتىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى كورسەتكىش­تەرى «قۋاتتى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ دراي­ۆەرلەرى» ۇلتتىق جوباسىندا ايقىندالعان. 2025 جىلعا دەيىن ترانزيتتىك تاسىمالدى 30 ملن تونناعا دەيىن جەتكىزۋ كەرەك. وسى ماق­ساتقا جەتۋ ءۇشىن تەمىر جول ينفرا­قۇ­رى­لى­مىن سالۋ, جىلجىمالى قۇرامدى جاڭار­تۋ, جۇكتەردى كونتەينەرلەندىرۋ, بالاما با­عىتتار مەن حالىقارالىق دالىزدەردى دامىتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانىپ جاتىر.

تەمىر جول كولىگى سالاسىندا «تار جەرلەردە» وتكىزۋ الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن 2025 جىلعا دەيىن 3 نەگىزگى ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءبىرىنشىسى – «دوستىق – مويىنتى». بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى مەن ەۋروپا اراسىنداعى ترانزيتتىك تاسىمالدار كولەمىن, ۋچاسكەنىڭ وتكىزۋ قابى­لەتىن 5 ەسەگە دەيىن ۇلعايتىپ, تاسىمال جىل­دام­دىعىن تاۋلىگىنە 1500 شاقىرىمعا دەيىن ارتتىرادى. ەكىنشى – «داربازا – ماقتاارال». اتالعان جوبا ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ترانزيتتىك قاشىقتىقتى قىسقارتىپ, قولدانىستاعى وتكىزۋ پۋنكتى ارقىلى وزبەكستانعا شىعۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ءۇشىنشى – «الماتى ستان­ساسىنىڭ اينالما تەمىر جول جەلىسى». جوبا الماتى تورابىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنى 30%-عا ازايتىپ, جۇكتەردى جەتكىزۋ ۋاقىتىن 24 ساعاتقا دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

تەمىر جول ينفراقۇرىلىمىن جانە تران­زيتتىك الەۋەتتى دامىتۋ تۋرالى «قازاق­ستان تەمىر جولى» اق باسقارما توراعاسى نۇرلان ساۋرانباەۆ باياندادى. بىلتىر قازاقستان ارقىلى 1 ملن 066 مىڭ كونتەينەر تاسىمالداندى. 2016 جىلمەن سالىستىرساق, بۇل 4,3 ەسە كوپ. حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ ەسەبى بويىنشا, قىتاي, وڭتۇستىك شىعىس ازيا جانە ەۋروپا اراسىنداعى كونتەينەر اعىنىنىڭ 5-8%-ى قازاقستانعا تيەسىلى. «نەگىزگى ترانزيتتىك ءدالىز – قىتاي – ەۋروپا – قىتاي باعىتى. بۇل ارالىقتى قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس ەلدەرىنىڭ تەمىر جول اكىمشىلىكتەرىنەن قۇرىلعان وتلك ەرا بىرلەسكەن كاسىپورنى جۇزەگە اسىرادى. قتج Middle ءدالىزىن دامىتۋ ءۇشىن ازەربايجان مەن گرۋزيانىڭ تەمىر جول اكىمشىلىكتەرىمەن دە ءدال وسىنداي بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ورتالىق ازياداعى كورشىلەرىمىزبەن بىرلەسىپ, وڭتۇستىك ءدالىزىن دامىتۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرىپ جاتىرمىز. بيىلعى ەكى ايدىڭ قورىتىندىسىنا قاراپ, ءبىز كونتەينەرلىك ترانزيتتىك تاسىمال قارقىنىن جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ساقتاۋعا بولاتىنىن باعامداپ وتىرمىز», دەدى قتج باسشىسى.

جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ نەگىزىندە پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇلتتىق كوم­پا­نيا­لاردىڭ باسشىلارىنا بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى. اتاپ ايتساق, يندۋس­تريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيس­ترلىگىنە «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسىمەن بىرگە ترانسكاسپي حالىق­ارالىق ترانسشەكارالىق باعىتىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن جانە قازاقستاندىق بيزنەس-قاۋىمداستىق ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى, بىرىڭعاي ءتاريفتىڭ قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى.

سونداي-اق يندۋستريا مينيسترلىگى «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانيا­سىمەن بىرلەسىپ, قىسقا مەرزىم ىشىندە جۇك­تەردى كونتەينەرلەرمەن تاسىمالداۋعا كوشۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋى قاجەت. ءاليحان سمايىلوۆ يندۋستريا جانە ينفرا­قۇرى­لىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە قارجى, ۇلت­تىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرىمەن, «قازاق­ستان تەمىر جولى» اق-پەن بىرلەسىپ, جىلجىمالى تەمىر جول قۇرامدارى مەن تەڭىز پارومدارىن ساتىپ الۋ جانە جاڭارتۋ ءۇشىن قولداۋ شارالارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.

قارجى مينيسترلىگى ۇلتتىق ەكونوميكا, يندۋستريا مينيسترلىكتەرىمەن, «سامۇرىق-قازىنا» قورىمەن جانە «قازاقستان تەمىر جولى» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, ءتيىستى جوبالاردى قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ قاجەت. ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل – دوستىق –مويىنتى جانە الماتى اينالما ستانساسىنا قاتىستى. بۇعان قوسا, پرەمەر-مينيستر يندۋستريا مينيسترلىگىنە «قازاۆتوجول» كومپانياسىمەن بىرگە بيىلعى قۇرىلىس ماۋسىمىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانىپ, جوسپارلانعان 8 ۋچاسكەنىڭ بارلىعىن ىسكە قوسۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. بيىل رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 3,6 مىڭ شاقىرىم اۆتوجول سالىنىپ, جوندەلەدى.