الەمدىك جاڭارۋ بەلگىسىنىڭ ءبارى وسى كۇننەن باستالادى. ەسكى تانىمدا اقپان تۋا ءۇت تۇسەدى دەيتىن. سودان كەيىن بارىپ قۇت تۇسەتىنى ايتىلاتىن. ءۇت دەگەنىڭىز قىستىڭ سوڭعى ايىنىڭ ورتان بەلىنەن بىلاي تەرەزەدەن تۇسەتىن كۇن ساۋلەسىندە جۇزەتىن توزاڭ ءتارىزدى ۇشقىن. ءتاڭىرىنىڭ كوكتەن تۇسىرگەن وسىنداي ىمداۋىنان كەيىن كەلەتىن اتاۋلى كۇن – انالار مەرەكەسى. باسقا اتاۋلى كۇن جوق. سودان كەيىن بارىپ 13-نەن 14-نە قاراعان كۇنى ەسكىشە ناۋرىز تۋىپ, امال كىرەدى. ايەلدىڭ توبەسى كورىنبەي الەمدە مەيىرىم مەن شۋاق تا جوق دەگەن ءسوز. سوندىقتان ءدال وسى كۇننىڭ تاريحىن تەرگەپ, ءجونىن باسقا جاقتان ىزدەۋدىڭ ءوزى اقىلعا سىيا قويماسا كەرەك.
ايەل-انالارعا قاتىستى اڭىز اڭگىمەلەر كوپ ەل اۋزىندا. ولاردىڭ قاي-قايسى بولسىن حالىقتاردىڭ مىڭجىلدىق ءومىر تاجىريبەسىنەن تۋىنداعان ولمەس مۇرالارى. سونداي ۇلى اڭىزداردىڭ ءبىر پاراسى ءبىزدىڭ قازاق انالارى مەن قىزدارىنا بايلانىستى ءوربيدى. ارىدەگى ۇلى انالارىمىزدىڭ كەمەڭگەرلىگى مەن ەرلىگىن ايتپاعاندا, بەرىدەگى قازاق قىزدارىنىڭ ەرلىگىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟!
«ەرلىكتىڭ قوس قاناتى دەپ بىلەمىن, اياۋلى ءاليا مەن مانشۇگىمدى» دەگەن ءاندى بالا كۇنىمىزدەن جاتتاپ وستىك. ۇرىس دالاسىنا وزدەرى سۇرانىپ اتتانعان ەكەۋى دە وقۋدى ەندى بىتىرگەن 16-17-دەگى قىز. مانشۇك تىپتەن جاس, اكەسى احمەت – الاشورداشى, ۇلت ازاتتىعى جولىندا تەر توككەن قايراتكەر. جاپ-جاس, بالا مانشۇك اكەسىنە ناقاقتان جابىلعان «حالىق جاۋى» دەگەن جالانى اقتاپ الۋ ءۇشىن سوعىسقا اتتانعان. جازىقسىز اتىلىپ كەتكەن اتاسىنىڭ كىناسىز ەكەنىن بىلە تۇرا مۇنداي ەرلىككە قازاق قىزى ۇرپاعىنىڭ ءجۇزى جارقىن بولسىن دەپ بارعان. زامانى سولاي بولعاندا, باسقا امالى دا جوق ەدى. وزىمەن قاتار, وزىنەن كەيىنگى ۇرپاقتى اقتاۋ ماقساتىندا مايدانعا اتتانعان قازاق قىزى وسىلاي ەرتەڭىن ويلاپ تۋعان. ودان بەرىدە 1986 جىلعى قازاق قىزدارىنىڭ قايسارلىعى مەن ەرجۇرەك ىستەرى حالىق جادىندا جىل وتكەن سايىن جاڭعىرىپ, ۋاقىتپەن بىرگە جاساي بەرەرى ءسوزسىز. ول ەرلىك پەن قايسارلىقتىڭ وتى كۇنى بۇگىنگە سونگەن جوق, سونبەسى دە انىق. سوناۋ ساق, تۇركى داۋىرىنەن, قازاق حاندىعى ۋاقىتىنان بۇگىنگە جالعاسقان باتىرلىق پەن ەرجۇرەكتىكتىڭ نەگىزىندە تەك پەن تامىر تۇر دەسەك, سونىڭ ءبارىن ساقتاپ, ۇرپاق بويىنا دارىتقان انالارىمىزدىڭ اسىل قاسيەتى ەمەي نە؟ «الىپ انادان, ات بيەدەن تۋادى» دەيدى قازاق.
قازاق قىزى, قازاق ايەلى ايالى جار, وتباسىندا وتاناسىنداي قاستەرلى انا, تۇزدە ەلىنىڭ قورعانى ەرجۇرەكتىڭ ءوزى. انالار تۋرالى اڭىزدىڭ ءبىر شەتى وسىنداي ويعا جەتەلەگەندە, ەسكە بىردەن اتاقتى بايعوزى ءباھادۇردىڭ قىزى, اقجولتاي اعىباي باتىردىڭ شەشەسى قويسانا انامىز تۇسەر ەدى. كوپ ايتىلىپ, كوپ جازىلعان, كوكەيدەن وشپەيتىن اڭگىمە. قويسانا انامىزدىڭ اعىبايعا جۇكتى كەزى ەكەن. جاۋگەرشىلىك زامانى, الاشاپقىن اراسىندا ەركەك اتاۋلى ەلدە جوق, ايەل, بالا-شاعا كوشىپ كەلە جاتادى. تۇتقيىلدان التى قاراقشى بەيبىت كوشكە ءتيىپ كەلىپ بەرەدى. سوندا جالعىز قويسانا انامىز ۇرىس قىلىپ, باقانمەن التاۋىن ۇرىپ تۇسىرەدى. جاۋ ءبىرىن-ءبىرى سۇيەپ, ايەلدىڭ اياعى اۋىرىن بىلگەن سوڭ: «قويايىق, بۇل ايەلدىڭ كۇشى ەمەس, ىشىندەگى ارىستاننىڭ كۇشى عوي», دەپ ءجۇرىپ كەتىپتى دەسەدى.
سوناۋ زامانداردان اڭىز بولىپ كوشكەن قازاق ايەلىنىڭ بويىنداعى وسى ەرلىك پەن قايسارلىق ءالى وشپەگەنىن كورەمىز. ول وشكىندەپ السىرەسە بۇگىندە قازاق ۇلتى دا بولماۋشى ەدى. ءتاڭىرى جاراتقان ۇلتتى ساقتاۋشى, ۇرپاقتى جالعاستىرۋشى انالار مەرەكەسى قۇتتى بولسىن!
