مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىندا تاۋەلسىزدىك جىلدارى دۇنيەگە كەلگەن دارىندى جاستارعا ناقتى قولداۋ رەتىندە «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» اتتى گرانت تاعايىنداۋ قاجەتتىگىن ايتقان ەدى. پرەزيدەنتتىڭ وسى تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا كونكۋرستىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى رەتىندە اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى 2021 جىلدىڭ 8 شىلدەسىندە ۇكىمەت قاۋلىسىمەن «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» گرانتىن تاعايىنداۋ بويىنشا ەرەجەلەرى مەن تۇجىرىمداماسىن بەكىتتى. بۇعان دەيىن اتالعان ۆەدومستۆونىڭ جانىنداعى جاستار جانە وتباسى ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى شاحماردان بايمانوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە: «تاۋەلسىزدىك رۋحىمەن ءوسىپ كەلە جاتقان تاۋەلسىزدىكتىڭ بۇگىنگى ۇرپاقتارى – ءبىزدىڭ ەرتەڭگى ءۇمىتىمىز, سەنىمدى تىرەگىمىز. 30 جىلدىق تاريحى بار تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىندا دا جاستاردى قولداۋ جانە ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدەگى تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى 3,8 ملن نەمەسە ەل حالقىنىڭ 20%-ىن قۇرايدى. بيىل العاش رەت تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا وراي ۇزدىك 30 جوباعا 3 ملن تەڭگەدەن «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» اتتى گرانت بەرىلەدى. ەلىمىزدىڭ 14-29 جاس ارالىعىنداعى بارلىق ازاماتتارىنا ارنالعان بۇل گرانت بەلسەندى شىعارماشىل جاستاردىڭ جوبالارىن, باستامالارىن ىسكە اسىرۋ, قولدا بار جوبالاردى دامىتۋ, عىلىمي جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جانە جاستاردى وقىتۋ ءۇشىن پايدالانۋعا بەرۋدى كوزدەيدى», دەگەن بولاتىن.
ەلىمىزدىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرى جاريالاناتىن «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» گرانتىن تاعايىنداۋدىڭ ەرەجەلەرى كورسەتىلىپتى. قۇجاتتىڭ 1-تاراۋى, 6-تارماعىندا گرانتتىڭ قازاقستان ازاماتىنا جاڭا يدەيالار مەن باستامالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كونكۋرستىق نەگىزدە بىرنەشە باعىت بويىنشا بەرىلەتىنى, سونىڭ ىشىندە «عىلىم» باعىتىندا عىلىمنىڭ باسىم سەكتورلارىندا جاڭا عىلىمي جوبالاردى جانە زەرتتەۋلەردى ىسكە اسىرۋعا ارنالعانى جازىلعان.
عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەردىڭ, وتاندىق ونەرتاپقىشتاردىڭ وسى كونكۋرسقا «عىلىم» باعىتى بويىنشا قاتىسا الاتىنى بەلگىلى. دەگەنمەن تاعى ءبىر باعىت بويىنشا جوباسىن كونكۋرسقا وتكىزۋىنە بولادى. ايتالىق, گرانتتىڭ ەرەجەلەرىندە «عىلىم» باعىتىنان بولەك «بيزنەس» دەپ اتالاتىن باعىتى دا بار. ال ونەرتابىستىڭ, عىلىمي ىزدەنىستىڭ, زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسىندە جاسالعان بيزنەس جوبا باسقا يدەيالاردان الدەقايدا تابىستى, ءونىمدى بولاتىنى انىق. وسى رەتتە عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەر ءوزىنىڭ عىلىمي ءونىمىن ومىرگە اكەلۋ ءۇشىن گرانت الىپ, يدەياسىن بيزنەس جوبا رەتىندە ىسكە اسىرا الادى.
ەندى گرانتتىق كونكۋرستىڭ شارتتارى مەن تالاپتارىنا كەلسەك. گرانتتى 14-29 جاس ارالىعىنداعى جاستار يەلەنە الادى. بيىل گرانت يەگەرلەرىنىڭ ارقايسىسىنا 3 ملن تەڭگە تاعايىندالادى. كونكۋرس نەگىزىندە بارلىعى 30 گرانت بولىنەدى. گرانت قارجىسى ءبىر جىلعا عانا بەرىلەدى. كونكۋرس ەكى كەزەڭنەن تۇرادى. العاشقى كەزەڭدە ۋاكىلەتتى ورگان كونكۋرستىق وتىنىمدەردى قابىلدايدى. قابىلداۋ وتكەن ايدىڭ 19-ىنان باستالدى, بۇل پروتسەسس الداعى قىركۇيەك ايىنىڭ 20-سىنا دەيىن جالعاسادى. ال ەكىنشى كەزەڭدە جەڭىمپازدار انىقتالادى. جەڭىمپازدار كونكۋرستى ۇيىمداستىرۋشى ۆەدومستۆو قۇرعان ارنايى كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا ىرىكتەلىپ, بەلگىلى بولادى. كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ وتىرىستارى مينيسترلىكتىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى رەسمي پاراقشالارىندا ونلاين رەجىمدە وتەدى.
ۇمىتكەر ءوتىنىمدى مەملەكەتتىك نەمەسە ورىس تىلىندە وتكىزە الادى. ەڭ الدىمەن جوبانىڭ سيپاتتاماسى بەرىلۋى ءتيىس. وندا جوبانىڭ اتاۋى مەن باعىتىنان باستاپ ۇسىنىلىپ وتىرعان اۋديتورياسى, ميسسياسى, ءونىمى, سمەتاسى مەن ىسكە اسىرۋ گەوگرافياسىنا دەيىن كورسەتىلۋى كەرەك. سونىمەن قاتار جوبانىڭ 1 مينۋتتان اسپايتىن ۆيدەو تانىستىرىلىمىن ازىرلەپ, قوسا جولداۋى ءتيىس. ءبىر جىلعا بەرىلەتىن گرانتتى يەلەنۋشى ءار ءۇش اي سايىن جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى تۋرالى ەسەپتى ۋاكىلەتتى ورگانعا ۇسىنىپ وتىرادى. گرانت قاراجاتىنىڭ باسقا باعىتتا جۇمسالعانى انىقتالسا, ۋاكىلەتتى ورگان گرانت الۋشىنى جازباشا حاباردار ەتەدى. حابارلاندىرۋ جىبەرىلگەن كۇننەن باستاپ ءبىر اي ىشىندە گرانت الۋعا قاراجاتتى مەملەكەتكە قايتارۋى قاجەت. جوبا ىسكە اسىرىلماسا دا گرانت قاراجاتى قايتارىلمايتىن جاعدايلار بار. بۇل تۋرالى كونكۋرستىڭ ەرەجەسىندە:
«قاراجات:
1) گرانت الۋشى قايتىس بولعان;
2) گرانت الۋشى حابار-وشارسىز كەتتى دەپ تانىلعان نەمەسە قايتىس بولدى دەپ جاريالانعان;
3) گرانت الۋشى ءىس-ارەكەتكە قابىلەتسىز دەپ تانىلعان جاعدايلاردا (راستايتىن قۇجاتتار بولعان كەزدە) قايتارىلمايدى», دەلىنگەن.
ۇمىتكەرلەردىڭ ءوتىنىمى قاعاز نۇسقاسى نۇر-سۇلتان قالاسى, ماڭگىلىك ەل 8, «مينيسترلىكتەر ءۇيى» اكىمشىلىك عيماراتىنىڭ 14-كىرەبەرىسىندە, ال ەلەكتروندى نۇسقاسى generation.kaz@gmail.com پوشتاسىندا قابىلدانادى. 8 (7172) 74-05-25, 8-705-822-33-33 بايلانىس نومىرلەرى ارقىلى حابارلاسىپ, سۇراقتارعا جاۋاپ الۋعا بولادى.
