Taza.kz
ايدانا شوتبايقىزى
ايدانا شوتبايقىزى«Egemen Qazaqstan»
973 ماتەريال تابىلدى

عىلىم • 11 ءساۋىر, 2026

قازاقشا سويلەيتىن جي: ISSAI زەرتحاناسىنداعى ءبىر كۇن

جاساندى ينتەللەكت داۋىرىنە قادام باستىق. دامىعان ەلدەردە بۇل باعىت الدەقاشان جۇيەلى جولعا قويىلىپ, بىرنەشە جىلدان بەرى ۇزدىكسىز دامىپ كەلەدى. ءبىز دە سول كوشتەن قالماۋعا ۇمتىلىپ جاتىرمىز. بۇلاي دەۋىمىزگە اتاۋلى جىلدى كۇتپەي, پاندەمياعا دەيىن ىرگەسى قالانعان شاعىن دەپارتامەنتتىڭ بۇگىن تولىققاندى ينستيتۋتقا اينالعانى دالەل. بۇگىندە تسيفر­لى كەڭىستىكتىڭ قازاق تىلىندە «سويلەي» باستاۋى, دەرەكتەرمەن جۇمىس, جاڭا تەحنولوگيالاردى يگەرۋ – ءبارى وسى جەردە جۇزەگە اسىپ وتىر. عىلىم كۇنى قارساڭىندا وسى باعىتتاعى جۇمىستىڭ ناتيجەسىن كوزبەن كورىپ, ۇيىمنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسىپ, ونداعى ساقا ساراپشىلاردىڭ سالماقتى ويىن, ارزۋ-تىلەگىن تىڭداپ قايتتىق.

عىلىم • 11 ءساۋىر, 2026

وندىرىسكە سەرپىن بەرگەن ونەرتابىستار

قولدانبالى عىلىمدا زەرتتەۋ مەن ءوندىرىس – قۇستىڭ قوس قاناتىنداي. ءبىر قاناتى السىرەسە, بيىكتەۋ بۇيىرماسى بەلگىلى. ءدال وسى وندىرىسكە ءوتۋ, ءونىم الۋ ماسەلەسى بىزدە وزەكتى بولىپ وتىر. مۇنى بۇعان دەيىنگى ماتەريالدارىمىزدا بىرنەشە رەت كوتەرگەن بولاتىنبىز. دەگەنمەن قۋ شوپپەن اۋىز سۇرتۋگە بولمايدى. از دا بولسا, نارىقتا قولدانىسقا ەنگىزىلىپ جاتقان, حالىقتىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا جول سالعان عىلىمي جوبالار بار. وزگە دە عالىمدارعا ۇلگى بولسا دەگەن نيەتپەن سولاردىڭ ءبىر پاراسىنا توقتالعاندى ءجون كوردىك.

عىلىم • 07 ءساۋىر, 2026

گرانتتىق قارجىلاندىرۋ: سان ساپاعا قاشان اينالادى؟

«عىلىم كوميتەتى 2025 جىلى 29 قىركۇيەكتە جاريالانعان 2026–2028 جىلدارعا ارنالعان عىلىمي جانە (نەمەسە) عىلىمي-تەحنيكالىق جوبالار بويىنشا گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنىڭ 2025 جىلدىڭ 10 قاراشاسىنا دەيىن ۇزارتىلعانىن حابارلايدى». عىلىمنان الىس وقىرمان وسى حابارلاندىرۋدان قانداي دا ءبىر كىلتيپان كورمەۋى كادىك. ال جالاقىسى, جۇمىسىنىڭ بولۋ-بولماۋى گرانتقا تاۋەلدى عالىمعا الاڭداتارلىق-اق اقپارات. شىن مانىندە مۇنداي كونكۋرس ءساۋىردىڭ 15-ىنە دەيىن جاريالانىپ قويۋى كەرەك. ءدال وسى جەردەن تۇتاس جۇيە كۇرمەلە باستايدى.

جاساندى ينتەللەكت • 01 ءساۋىر, 2026

جي اگەنتتەرىنىڭ جاردەمى

كەز كەلگەن يننوۆاتسيالىق ءونىمنىڭ ومىرشەڭدىگى ونىڭ وندىرىسكە وتكەنىنەن كورىنەدى. جاساندى ينتەللەكتىگە ايرىقشا ءمان بەرگەن وسى كۇنى وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا ىزدەنۋشىلەر كوپتەپ جاڭاشىل جوبالاردى جاساپ ءجۇر. كەيبىرى قولدانىسقا ەنگىزىلىپ تە ۇلگەرگەن. سونىڭ بىرقاتارىنا توقتالىپ كوردىك.

ءبىلىم • 31 ناۋرىز, 2026

97 تالاپكەر تەستىلەۋدەن شەتتەتىلدى

2 ناۋرىزدا باستالعان ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدەن (ۇبت) بۇگىنگە دەيىن 117 مىڭنان اسا ادام ءوتتى. تالاپكەرلەردىڭ 71,6 %-ى ۇبت-نى قازاق تىلىندە, 28,3%-ى ورىس تىلىندە, 111 ادام اعىلشىن تىلىندە تاپسىردى.

ءبىلىم • 27 ناۋرىز, 2026

MIT-كە قابىلدانعان وقۋشى

وسى كۇنى تاۋداي تالابى بار جاستار الىنبايتىن اسۋداي كورىنەتىن بيىكتەردى باعىندىرىپ ءجۇر. سونى كورگەندە كەۋدەڭدى قۋانىش كەرنەيدى. بويىڭدى ماقتانىش سەزىمى بيلەيدى. ءبىز بۇگىن الەمنىڭ ماڭدايالدى وقۋ ورنى – ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنا (MIT) وقۋعا تۇسكەن وزات وقۋشى تۋرالى اڭگىمەلەمەكپىز.

جاساندى ينتەللەكت • 14 ناۋرىز, 2026

جاساندى ينتەللەكتىنى مەڭگەرەمىن دەسەڭىز...

«AI-Sana» باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىنە 100 000 قاتىسۋشىنى ىرىكتەۋ كەزەڭى باس­تالدى. بۇل تۋرالى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى حابارلادى. ىرىك­تەۋ­دەن وتكەندەر «Stanford», «MIT» سەكىلدى بەدەلدى ۋنيۆەرسيتەتتەر, حالىقارالىق بيزنەس-مەكتەپتەر اتىنان قاتىساتىن مايتالمان مامانداردىڭ, ساقا ساراپ­شىلارىنىڭ ءدارىسىن تىڭدايدى, باستىسى جاساندى ينتەللەكت بازالىق مەڭگەرۋ­دەن­ تەحنولوگيا­لاردى تاجىريبەلىك قولدانۋعا دەيىن, جەكە جوبالاردى ازىرلەۋگە ءوتۋدى ۇيرەنەدى.

ءبىلىم • 12 ناۋرىز, 2026

ناۋرىز ايىنداعى تەستىلەۋ باستالدى

ەلىمىزدە ناۋرىز ايىندا وتەتىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ (ۇبت) وتكەن اپتا باستالعان ەدى. ۇبت 6 ساۋىرگە دەيىن جالعاسادى. 184 مىڭعا جۋىق ادام ۇبت-عا قاتىسۋعا ءوتىنىش بەردى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 20 مىڭعا كوپ. ولاردىڭ 74,4%-ى – قازاق تىلىندە, 25,5%-ى – ورىس تىلىندە, 216 ادام اعىل­شىن تىلىندە تەستىلەۋدەن وتۋگە نيەتتى.

عىلىم • 06 ناۋرىز, 2026

الەۋمەتتىك عىلىمنىڭ الەۋەتى

الەۋمەتتىك عىلىمنىڭ زەرتتەۋ «كەڭىستىگى» وتە كەڭ. بۇل – ساياساتتانۋ, الەۋمەتتانۋ, تاريح, پسيحولوگيا عانا ەمەس, قوعام مەن ادام, جۇرتشىلىقتىڭ مىنەز-قۇلقى, ۇردىستەر مەن زاڭدىلىقتار, ساياسي رەفورمالار, كوبىمىز ءجيى قولداناتىن الەۋمەتتىك اۋقىمدى ۇعىمدار... ءدال سول عىلىم سالاسى مىقتى قالىپتاسقان ءارى ناقتى جۇمىس ىستەيتىن مەملەكەتتەردە ەلدىڭ تۇتاستىعىنا سىنا قاعاتىن قاۋىپتى كەزەڭ, كەلەڭسىز جاعداي الدىن الا زەردەلەنەدى.

تانىم • 05 ناۋرىز, 2026

كوگەرگەن نان دا قاجەتكە جارايدى

وسى كۇنى يىستەنىپ كەتكەن ۇن ءونىمىن قوقىس جاشىكتەرىنە ءىلىپ كەتەمىز. ونى دۇكەننىڭ دايىن تاماعىنا ۇيرەنگەن يت-مىسىق تا جەمەيدى. وبالىن ويلايسىڭ... تاريحتىڭ تۇڭعيىعىنا تەرەڭ­دەگەندە وتكەن عاسىردىڭ 30-جىلدا­رىنداعى اشتىق ەسىڭە تۇسەدى. وتكەندە «Nature Chemistry» جۋر­­نالىنان كوگەرگەن ناندى كەرەگىمىزگە جاراتۋ جولىن ۇسىنعان جاڭا­لىقتى وقىعاندا كوڭىلسىز كورى­نىستىڭ شەشىمى تابىلعان­داي قۋاندىق.

ياندەكس.مەتريكا