ايدانا شوتبايقىزى
ايدانا شوتبايقىزى«Egemen Qazaqstan»
951 ماتەريال تابىلدى

عىلىم • 19 جەلتوقسان, 2025

«جاسىل سۋتەگى» وندىرەتىن قوندىرعى

وتاندىق عالىمدار «جاسىل سۋتەگى» وندىرەتىن العاشقى كەشەندى ستانسانى جاساپ, ىسكە قوستى. بۇل ولاردىڭ ءوز پاتەنتتەرى مەن ينجەنەرلىك ازىرلەمەلەرىنە نەگىزىندە جاسالعان. تولىق تسيكلدى سىناق قوندىرعى تەك كۇن پانەلدەرى مەن جەل گەنەراتورلارىنان قۋات الادى.

ءبىلىم • 18 جەلتوقسان, 2025

قازاقستاندا باعدارلامالاۋ مەكتەبى اشىلدى

ەلىمىزدە جاڭا بۋىن باعدارلامالاۋ مەكتەبى اشىلدى. بۇل مەكتەپ ءداستۇرلى وقىتۋشىسىز, ستۋدەنتتەردىڭ ءوزارا ءبىرىن-ءبىرى وقىتۋىنا (peer-to-peer learning) نەگىزدەلگەن يننوۆاتسيالىق پەداگوگيكالىق تاسىلمەن جۇمىس ىستەيدى. ەكى جىلعا ارنالعان قارقىندى وقۋ باعدارلاماسى اياسىندا ستۋدەنتتەر 17 باعدارلامالاۋ ءتىلىن مەڭگەرىپ, 800-دەن استام پراكتيكالىق جوبانى جۇزەگە اسىرادى جانە جاساندى ينتەللەكت, كيبەرقاۋىپسىزدىك, بلوكچەين, ويىن جاساۋ سەكىلدى التى نەگىزگى باعىتتىڭ بىرىندە تەرەڭ ماماندانادى.

ءبىلىم • 18 جەلتوقسان, 2025

مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم مەن تاربيە ساپاسى قانداي؟

رەسپۋبليكاداعى 12 مىڭعا جۋىق مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدا 1 ملن-نان اسا بالا تاربيەلەنىپ جاتىر. وسى بالالاردى 103 مىڭ پەداگوگ وقىتىپ ءجۇر. ولاردىڭ ءبارى بىلىكتى مە؟ ۇيدەگى كىشكەنتايىن ءتۇرلى سەبەپكە بايلانىستى بالاباقشاعا بەرمەيتىندەر بار. مۇنداي بالاقايلاردى مەكتەپكە قالاي دايىنداۋعا بولادى؟ وسى جانە وزگە دە سۇراقتارعا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن جيىندا جاۋاپ بەرىلدى.

عىلىم • 15 جەلتوقسان, 2025

عالىمدار پەستيتسيدتەردى جەدەل انىقتايدى

وتاندىق عالىمدار اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىندەگى قاۋىپتى پەستيتسيد قالدىقتارىن جوعارى دالدىكپەن جانە جەدەل انىقتايتىن جاڭا بۋىن ەلەكتروحيميالىق سەنسورلاردى ازىرلەدى. 2023 جىلى باستالىپ, بيىل ءساتتى اياقتالعان جوبا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى قارجىلاندىرعان. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار جەتەكشى عالىمدارمەن بىرلەسە وتىرىپ, ءارتۇرلى سەنسورلار ۇلگىسىن جاساپ شىعارعان.

ءبىلىم • 13 جەلتوقسان, 2025

قاۋىپسىزدىك ساباعى نە ۇيرەتەدى؟

بىلتىرعى وقۋ جىلىنان باستاپ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا جاڭا ساباق ەنگىزىلگەن بولاتىن. «جەكە قاۋىپسىزدىك» دەپ اتالاتىن ساباقتا بالاباقشا تاربيەلەنۋشىلەرى, مەكتەپ وقۋشىلارى مەن كوللەدج ستۋدەنتتەرىنە نە وقىتىلادى؟ ەكىنشى جىل قاتارىنان وتكىزىلىپ جاتىر, ناتيجە قانداي؟

عىلىم • 13 جەلتوقسان, 2025

عالىمداردى قولداۋ قاي دەڭگەيدە؟

ءبىر كەزدەرى, دالىرەك ايتساق, وسىدان 6 جىل بۇرىن «قازاق عىلىمى قاشان جاسارادى؟» دەپ ماقالا جازعان ەدىك. سول كەزدە ەلىمىزدە 35 جاسقا دەيىنگى زەرتتەۋ باعىتىندا جۇرگەن جاستاردىڭ ۇلەسى نەبارى 32 پايىز ەكەنىن, ويتكەنى كەشەندى قولداۋدىڭ كەمشىن بولىپ تۇرعانىن ماسەلە قىلىپ كوتەرگەنبىز. ۇكىمەتتىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 46 پا­يىزعا جەتىپتى. ناتيجەگە قايتىپ قول جەتكىزدىك؟ جالپى وتاندىق عىلىمدى قالاي قولداپ ءجۇرمىز؟ عالىمداردىڭ, سونىڭ ىشىندە جاس عالىمداردىڭ عىلىمعا كەلۋىنە قانداي جاعداي جاسالىپ جاتىر؟

ءبىلىم • 11 جەلتوقسان, 2025

ۇبت فورماتى وزگەرە مە؟

جاقىندا الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى پابليكتەردە «ۇبت ەندى بولمايدى» دەگەن اقپارات تارادى. ءبىز مۇنىڭ انىق-قانىعىن ءبىلۋ ءۇشىن جاۋاپتى ۇيىمعا, ءمينيستردىڭ وزىنە حابارلاستىق. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى بىزگە بەرگەن جاۋابىندا بۇل تەستىلەۋدىڭ وتاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ءتۇسۋ, گرانت كونكۋرسىنا قاتىسۋ فۋنكتسياسىن اتقارا بەرەتىنىن حابارلادى.

ءبىلىم • 10 جەلتوقسان, 2025

ەرەكشە بالالاردى دامىتاتىن قوسىمشا

بارلىق بالا قانداي دا ءبىر ەرەكشەلىگىنە قاراماستان, ساپالى ءبىلىم الۋعا قۇقىلى. قولدانىستاعى ء«بىلىم تۋرالى» زاڭىنا ساي سولاي. بىراق ءىس جۇزىندە بۇلاي بولا بەرمەيتىنى بار, بۇل رەتتە سالاداعى كەمشىلىك پەن مامان ماسەلەسى الدىمىزدان شىعادى. جاقىندا وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا تاپتىرمايتىن قوس قوسىمشا تانىستىرىلدى.

ءبىلىم • 09 جەلتوقسان, 2025

شەتەلدىك ستۋدەنتتەر سانى 35 مىڭنان استى

ەلىمىزدەگى شەتەلدىك ستۋدەنتتەر سانى 35 مىڭنان استى. ولار الىس-جاقىن 88 مەملەكەتتەن كەلگەن. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 11%-عا ءوستى.

عىلىم • 02 جەلتوقسان, 2025

الەمدىك عىلىمي جاڭالىقتىڭ اۆتورى

وسى كۇنى عىلىم, اسىرەسە ءىرى زەرتتەۋ جەكە ەمەس, بىرنەشە يدەيالاس ادامنىڭ بىرىگۋىمەن جاسالاتىن بولدى. سونداي ءىرى دە ىرگەلى ءىستىڭ ناتيجەسى جاقىندا اتاقتى «Science» جۋرنالىندا باسىلدى. سول حالىقارالىق دەڭگەيدەگى عىلىمي جاڭالىقتىڭ اۆتورلارى اراسىندا وتاندىق عالىمدار دا بوي كورسەتتى.

ياندەكس.مەتريكا