ايدانا شوتبايقىزى«Egemen Qazaqstan»
452 ماتەريال تابىلدى

قازاقستان • 11 مامىر، 2021

عالىمدى كىمدەر دايارلايدى؟

ءبىز ءاردايىم عىلىمنىڭ دامۋى جونىندە جازامىز، ايتامىز. بىراق كوبىمىز ماسەلەنىڭ ءتۇپ-تامىرىنا تەرەڭدەمەيدى ەكەنبىز. ەلىمىزگە باسەكەگە قابىلەتتى، الەۋەتى جوعارى عالىمدار كەرەك ەكەنى ءسوزسىز. الايدا ولار وزدىگىنەن قالىپتاسپايدى عوي. ولاردى ءبىلىم بەرۋدىڭ بەلگىلى ءبىر ساتىسىندا وقىتىپ شىعارادى. قازاق «ۇستازى جاقسىنىڭ – ۇستامى جاقسى» دەيدى. عالىمدار مىقتى بولۋى ءۇشىن ولاردىڭ ۇيرەتۋشىسى، وقىتۋشىسى، جەتەكشىسى مىقتى بولۋى كەرەك قوي. سونىمەن عىلىمي كادرلاردى كىمدەر دايارلاپ ءجۇر؟ زەرتتەۋشىلەردى بىلاي قويعاندا، ولاردىڭ عىلىمي جەتەكشىسىنىڭ قارىمى قانداي؟ بارىنەن بۇرىن مەملەكەت ولاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسادى ما؟

عىلىم • 10 مامىر، 2021

قازاقتىڭ كونە كارتالارىن زەرتتەپ ءجۇر

قازاق عالىمى الەمگە ايگىلى گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىندە جۇمىس ىستەپ ءجۇر. ول ىرگەتاسى سوناۋ حVII عاسىردا قالانعان زەرتتەۋ باعىتىنداعى ەڭ بەدەلدى جوعارى وقۋ ورنىنا ارنايى شاقىرتۋمەن بارعان.

عىلىم • 03 مامىر، 2021

كۇنسۇلۋ زاكاريا: ءتىرى ۆاكتسينا ازىرلەپ جاتقان بىزدەن باسقا ەل جوق

قازاقستان تىنىمسىز ەڭبەك ەتكەن عالىمدارىمىزدىڭ ارقاسىندا COVID-19-عا قارسى ءوز ۆاكتسيناسىن جاساپ شىعارعان ساناۋلى ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلدى. بۇل – بىزدەگى عىلىمنىڭ الەۋەتى جوعارى ەكەنىنە ايقىن دالەل.

رۋحانيات • 30 ءساۋىر، 2021

ۆولونتەرلەر مۇگەدەك جانداردىڭ اۋلاسىن تازارتتى

قورشاعان ورتانىڭ تازالىعى – تۇرعىندار مادەنيەتىنىڭ كورسەتكىشى. ال ءبىر اۋماقتاعى تۇرعىندار تۇگەلىمەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار بولسا شە؟.. وندا ولارعا ءسوزسىز كومەك كەرەك. ەلوردالىق ەرىكتىلەر كوپكە ۇلگى بولىپ، ازاماتتىق تانىتىپ، «دوس» «تاۋەلسىز ءومىر» ورتالىعى مۇگەدەكتەرىنىڭ قوعامدىق بىرلەستىگى اۋماعىن تازارتتى.

ءبىلىم • 29 ءساۋىر، 2021

«بولاشاق» باعدارلاماسىنا قاتىستى وزگەرىستەر

«بولاشاق» باعدارلاماسى­نىڭ ۇمىتكەرلەرى 4 مامىردان باستاپ 28 قازانعا دەيىن قۇجات تاپسىرا الادى. اتالعان ستيپەندياعا قاتىستى تاعى ءبىر جاڭالىق، ماماندىقتار ءتىزىمى جاڭارتىلدى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە ايتىلدى.

ءبىلىم • 29 ءساۋىر، 2021

ۇبت-نىڭ «باعى مەن بابى»

البينا اندرەەۆا ەلىمىزدە العاش رەت وتكەن كومپيۋتەرلىك ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدى (ۇبت) ءبىرىنشى بولىپ تاپسىردى. ءتورت ساعات بەرىلەتىن تەستىلەۋدى 1 ساعاتتا تاپسىرىپ شىققان تالاپكەر جاڭا جۇيەنىڭ ىڭعايلىلىعىنا، ويداعىداي وتكەنىنە ەرەكشە قۋاندى. بۇرىندارى تەستىلەۋگە كىرگەن-شىققان تۇلەكتەردىڭ باسىم بولىگى ۇرەي مەن ءۇمىتتىڭ جەتەگىندە جۇرەتىن. ال بۇل تەستى­لەۋ­دىڭ تەست تاپسىرۋشىلارعا ۇناعانىنا قاراعاندا، ۇبت-نىڭ «باعى» بيىل جانعانداي. الدە بابى كەلىسكەنى دە وسى جىلعا ءدوپ كەلدى مە ەكەن؟..

عىلىم • 22 ءساۋىر، 2021

«بولاشاقتىڭ» عالىمدارى

عالىمداردىڭ دەڭگەيى زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە جازعان حالىقارالىق عىلىمي جۋرنالدارداعى ماقالالارىنا، سونداعى كورسەتكىشىنە قاراي باعالانادى. سول كورسەتكىشتەرگە كوز جۇگىرتسەك، وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن عالىمداردىڭ باسىم بولىگى – «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تۇلەكتەرى. اتالعان باعدارلاما جاستاردىڭ عىلىمعا كەلۋىنە زور مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. بۇل – ەل ەگەمەندىگىنىڭ العاشقى جىلدارىندا قابىلدانعان تاريحي شەشىمنىڭ جەمىسى.

ءبىلىم • 21 ءساۋىر، 2021

دوكتورانتۋراعا ءتۇسۋ كەزىندە شىعارماشىلىققا كوڭىل بولىنەدى

دوكتورانتۋراعا ءتۇسۋ ەمتيحاندارى بيىل العاش رەت ەلەكتروندى فورماتتا وتەدى. ۇمىتكەرلەر دوكتورانتۋرادا وقۋعا دايىندىعىن تەكسەرۋ ءۇشىن تەست، ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ بەيىنى بويىنشا ەمتيحان تاپسىرىپ، كومپيۋتەردە ەسسە جازاتىن بولادى. بۇل تۋرالى ۆەدومستۆونىڭ اپپاراتتىق كەڭەسىندە ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ميراس داۋلەنوۆ مالىمدەدى.

كوروناۆيرۋس • 14 ءساۋىر، 2021

QAZVAC – وتاندىق عالىمداردىڭ ەرەن ەڭبەگى

دۇنيەنى دۇرلىكتىرگەن پاندەميا جايلاعالى عىلىمنىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالعانداي. جانە بۇكىل ادامزات عالىمداردىڭ ۆيرۋسقا قاتىستى جاڭالىعىنا، ەڭبەگىنە، زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىنە يەك ارتىپ وتىر. قاۋىپتى ينفەكتسيانىڭ تارالۋىن توقتاتۋعا عىلىمنىڭ عانا قاۋقارى جەتەدى. سونىڭ ىشىندە بيولوگيا عىلىمنىڭ ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى – ۆاكتسينا. بۇل رەتتە وتاندىق عالىمداردىڭ ەڭبەگى ەرەن. سەبەبى الەمنىڭ ەشبىر ەلىندە جالعىز ينستيتۋت COVID-19-عا قارسى 5 بىردەي ۆاكتسينا ءتۇرىن ازىرلەپ جاتقان جوق.

سۇحبات • 12 ءساۋىر، 2021

ءاليحان – جالپىۇلتتىق دەڭگەيدەگى ساياساتكەر − رەسەيلىك عالىم

رەسەيلىك عالىم، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور ۆيكتور كوزودوي قازاقتىڭ ءبىرتۋار ۇلى تۋرالى ء«اليحان بوكەيحان. ءداۋىر اياسىنداعى ساياسي پورترەت» (تۇپنۇسقا اتاۋى – «اليحان بۋكەيحانوۆ. پوليتيچەسكي پورترەت نا فونە ەپوحي») اتتى كىتاپ جازىپ جاتىر. «الاش» كوسەمىنە شەتەلدىك زەرتتەۋشىنىڭ كوزىمەن قاراپ كورمەككە بەل بۋىپ، عالىمدى از-كەم سوزگە تارتتىق.