عىلىم • 15 جەلتوقسان, 2025

عالىمدار پەستيتسيدتەردى جەدەل انىقتايدى

20 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

وتاندىق عالىمدار اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىندەگى قاۋىپتى پەستيتسيد قالدىقتارىن جوعارى دالدىكپەن جانە جەدەل انىقتايتىن جاڭا بۋىن ەلەكتروحيميالىق سەنسورلاردى ازىرلەدى. 2023 جىلى باستالىپ, بيىل ءساتتى اياقتالعان جوبا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى قارجىلاندىرعان. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار جەتەكشى عالىمدارمەن بىرلەسە وتىرىپ, ءارتۇرلى سەنسورلار ۇلگىسىن جاساپ شىعارعان.

عالىمدار پەستيتسيدتەردى جەدەل انىقتايدى

فوتو: gov.kz

پەستيتسيدتەر – اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن زيانكەستەردەن جانە ءارتۇرلى اۋرۋلاردان قورعاۋ ءۇشىن كەڭىنەن قولدانىلاتىن حيميالىق زات. شامادان تىس پايدالانىلعان جاعدايدا ادام دەنساۋلىعىنا وتە زيان. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى پەستيتسيدتەردى نەبارى 30-60 سەكۋند شاماسىندا انىقتاۋدىڭ جولىن تاپتى.

جاڭا سەنسورلار MWCNTs-AuNPs نەگىزىندەگى شىنى كومىرتەكتى ەلەكترودتار, SiC-CDC-CS ماتەريالدارىمەن جاسالعان ەكراندى باسىپ شىعارىلعان ەلەكترودتار جانە وتكىزگىش نانوماتەريالدارمەن موديفيكاتسيالانعان يكەمدى سەنسورلاردى قامتيدى. ولار DDVP جانە پاراتيون سياقتى اۋىل شارۋاشىلىعىندا ءجيى قولدانىلاتىن, بىراق ادام دەنساۋلىعىنا قاۋىپتى پەستيتسيدتەردىڭ قالدىق مولشەرىن انىقتاي الادى. سەنسورلاردىڭ جۇمىس دياپازونى 0,01-100 ميكرومول, انىقتاۋ شەگى 0,001-0,005 ميكرومول دەڭگەيىندە.

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل سەنسورلار قولجەتىمدى باعادا, ەكولوگيالىق تازا ماتەريالداردان جاسالعان جانە وندىرىستىك اۋقىمعا ەنگىزۋگە قولايلى, سونىمەن قاتار شىعىندى 20-30 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

جوبانىڭ ماڭىزدى اسپەكتىلەرىنىڭ ءبىرى – حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىق. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاس زەرتتەۋشىلەرى وڭتۇستىك قىتاي تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە عىلىمي تاعىلىمدامادان ءوتىپ, ەلەكتروحيميالىق ولشەۋلەردى ورىنداۋ جانە ناتيجەلەردى تالداۋ بويىنشا تاجىريبە جيناقتادى. بىرلەسكەن زەرتتەۋ سەنسور تەحنولوگيالارى بويىنشا جاڭا عىلىمي دەرەكتەر الۋعا جانە جوبانىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسادى.

جوبا جەتەكشىسى, حيميا كافەدراسىنىڭ PhD, اعا وقىتۋشىسى رىسكۇل باقىتكارىمقىزى عىلىمي جانە پراكتيكالىق ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ ءوتتى.

ء«بىزدىڭ زەرتتەۋ جوبامىزدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى حالىقارالىق عىلىمي ورتالىقتارمەن تۇراقتى بايلانىس ورناتۋ بولدى. ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار الەمدىك دەڭگەيدەگى زەرتحانالاردا جۇمىس ىستەپ, كاسىبي داعدىلارىن دامىتتى. بىرلەسكەن عىلىمي جۇمىستار ناتيجەسىندە ەلەكتروحيميالىق سەنسورلار سالاسىندا جاڭا ماڭىزدى دەرەكتەر الىندى. بۇل – قازاقستاندىق عىلىمنىڭ مۇمكىندىگىن كورسەتەتىن ۇلكەن جەتىستىك», دەدى ول.

دايىندالعان سەنسورلار اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋدا, ەكولوگيالىق مونيتورينگتە, سۋ مەن توپىراقتاعى پەستيتسيد قالدىقتارىن انىقتاۋدا قولدانۋعا جاعداي تۋعىزادى. الدىن الا كۇردەلى وڭدەۋدى قاجەت ەتپەستەن, ولاردى جەڭىل قولدانىپ, جەدەل ناتيجە الا الادى.                      

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە