جۇيەنىڭ وزەگىن Nazarbayev University جانىنداعى National Laboratory Astana-نىڭ جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى زەرتحاناسى ازىرلەگەن يننوۆاتسيالىق كاتاليزاتورلار مەن بىرەگەي ينجەنەرلىك شەشىمدەر قۇرايدى. جوبا قىتايدىڭ «Zhejiang H2-Bank Technology Co., Ltd.» ونەركاسىپتىك سەرىكتەستىگىمەن بىرلەسىپ ىسكە اسىرىلدى. كومپانيا عالىمدارىمىزدىڭ پاتەنتتەلگەن ەلەكترود ماتەريالدارىنىڭ ءبىرى يريدي وكسيدىنە نەگىزدەلگەن جوعارى ءتيىمدى انود كاتاليزاتورى بويىنشا كوممەرتسيالىق جۇيەنى جيناۋعا كومەكتەستى. مۇنداي قاپتاماسى بار مەمبرانا ەلەكتروليز كەزىندە سۋدى ءتيىمدى بولۋگە مۇمكىندىك بەرەدى جانە قوندىرعىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرادى.
پلاتفورما «جاسىل سۋتەگىن» الۋدىڭ تولىق تىزبەگىن كورسەتەدى: كۇن مەن جەل ەنەرگياسى ەلەكترگە اينالىپ, ول سۋ ەلەكتروليزىنە جۇمسالادى. الىنعان سۋتەگى ەنەرگيا تاسىمالداۋشى رەتىندە ساقتالىپ, كەيىن جانارماي ەلەمەنتتەرىندە, كولىكتە, اۆتونومدى گەنەراتورلاردا, تىڭايتقىش وندىرىسىندە, مەتاللۋرگيادا نەمەسە مۇناي-گاز سەكتورىندا قولدانۋعا بولادى. ازىرشە وندىرىلگەن سۋتەگى زەرتحانالىق ماقساتتا پايدالانىلادى: قوندىرعى ءۇش ساعات ىشىندە كولەمى 6 تەكشە مەتر باللوندى تولتىرا الادى.
لابوراتوريانى باسقاراتىن NU پروفەسسورى نۇرشات نۇراجى جاڭا جوبا تۋرالى: «بۇل – ەلىمىزدەگى سۋتەگى تەحنولوگيالارىن تاجىريبەلىك دەڭگەيگە شىعاراتىن ماڭىزدى قادام. فوتوكاتاليزاتور ۇنتاقتارى مەن زەرتحانالىق ۇلگىلەردەن باستالعان جۇمىس اشىق الاڭدا جۇمىس ىستەيتىن ونەركاسىپتىك جۇيەگە اينالدى. ماقساتتى باعدارلاما عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى الشاقتىقتى قىسقارتۋعا جاعداي جاساپ, ۇلتتىق عىلىمي جوبالاردىڭ اكادەميالىق قانا ەمەس, ناقتى پراكتيكالىق ناتيجە بەرە الاتىنىن كورسەتتى», دەدى.
جۇمىستىڭ باستاپقى كەزەڭىندە عالىمدار توبى كۇن ەنەرگياسىن ءتيىمدى پايدالاناتىن جۇيەلەردىڭ نەگىزگى بولىگى سانالاتىن فوتوكاتاليزاتورلاردى ازىرلەۋگە جانە سۋدى فوتوكاتاليتيكالىق ءبولۋ تەتىكتەرىن زەرتتەۋگە دەن قويدى. باعدارلامانىڭ سوڭعى كەزەڭىندە زەرتتەۋشىلەر زەرتحانالىق تاجىريبەلەردەن ناقتى وندىرىستە قولدانۋعا لايىق جۇمىس ىستەيتىن پروتوتيپتەر جاساۋعا ستراتەگيالىق تۇردە كوشە الدى.
ال سۋتەگى ءوندىرۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى, دوكتور ەربولات ماعازوۆ: «يندۋستريالىق سەرىكتەسپەن جۇمىس ىستەۋ جۇيەنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋگە جانە حالىقارالىق وندىرىستىك ءارى قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىنا ساي بولۋىنا مۇمكىندىك بەردى. بۇل – ۋنيۆەرسيتەت پەن ەلدەگى عىلىمي ورتا ءۇشىن ماڭىزدى مەجەلىك: ەلدە جاڭارتىلاتىن سۋتەگىنى وندىرۋگە ارنالعان العاشقى ءىرى جۇيەلەردىڭ ءبىرى, ول وتاندىق يننوۆاتسيالاردىڭ مۇمكىندىگىن ناقتى كورسەتەدى», دەدى.
زەرتتەۋ توبى تەحنولوگيانى ازىرلەۋمەن بىرگە جوعارى رەيتينگى بار عىلىمي جۋرنالداردا 40-تان استام ماقالا جاريالاپ, كىتاپ شىعارىپ, سۋتەگى ەنەرگەتيكاسى بويىنشا 7 پاتەنت الدى. ەڭ ماڭىزدىسى, كوماندا جاڭا بۋىن ماماندارىن دايارلاپ, «جاسىل سۋتەگىنىڭ» تولىق قۇن تىزبەگىنە ماماندانعان ساراپشىلار جەلىسىن قۇردى.
عالىمدار فوتواكتيۆتى ماتەريالداردى, كاتاليزاتورلاردى جانە جۇيە ارحيتەكتۋراسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋدى جالعاستىرماق. ولاردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى قوندىرعى – ەل اۋماعىندا كەڭىنەن قولدانۋعا بولاتىن جۇيەنىڭ شاعىن ۇلگىسى عانا. مۇنداي تەحنولوگيالار ەلىمىزدە تازا اۋا, ەكولوگيالىق تۇرعىدان قاۋىپسىز ورتا جانە جاڭا جوعارى تەحنولوگيالى جۇمىس ورىندارىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
