وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ تاراتقان اقپاراتىنا سۇيەنسەك, بۇل ساباقتاردىڭ ماقساتى – بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاۋعا داعدىلاندىرۋ, سونداي-اق ءبىلىم الۋشىلاردىڭ بويىندا جەكە قاۋىپسىزدىگى مەن باسقالاردى قورعاۋعا قاتىستى سانالى ءارى جاۋاپتى قارىم-قاتىناس قالىپتاستىرۋ, توتەنشە جاعدايلاردا ارەكەت ەتۋگە دايىنداۋ.
جەكە قاۋىپسىزدىك ساباقتارى اپتا سايىن سىنىپ ساعاتى اياسىندا 10 مينۋتتان وتكىزىلەدى. ساباقتىڭ مازمۇنى بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلىگى مەن قابىلداۋ دەڭگەيىنە سايكەس ازىرلەنگەن. ۇسىنىلعان وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەن 130 ساباقتى قامتيدى. نەگىزگى تاقىرىپتار جىلىنا ءۇش رەت قايتالانىپ, بالالاردىڭ جەكە قاۋىپسىزدىك داعدىلارىن جۇيەلى جانە تۇراقتى مەڭگەرۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە قاراستى بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ناسىمجان وسپانوۆانىڭ ايتۋىنشا, بالالاردىڭ جاسى مەن دامۋ دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ, ءار ساباقتىڭ پايدالى ءارى قىزىقتى وتۋىنە نازار اۋدارىلادى.
«بۇگىنگى بالا ەكى الەمدە – شىنايى ءومىر مەن تسيفرلىق كەڭىستىكتە قاتار ءوسىپ كەلەدى. سوندىقتان ولاردىڭ ءوز قاۋىپسىزدىگىن ءبىلۋى وتە ماڭىزدى. ساباقتىڭ 10 مينۋتتىق قىسقا فورماتتا وتكىزىلۋى بەكەر ەمەس. از-ازدان, بىراق ءجيى قايتالانعان اقپاراتتى بالا بويىنا تەز سىڭىرەدى. ءبىزدىڭ ماقسات – ءاربىر بالانىڭ وزىنە سەنىمدىلىگىن نىعايتۋعا, كەز كەلگەن جاعدايدا ءوزىن قورعاۋىنا كومەكتەسۋ. ءبىز بالالاردى قولدايتىن, ولاردى جاقسى ىستەرگە ىنتالاندىراتىن ورتا قۇرۋعا ۇمتىلامىز. تاجىريبە كورسەتكەندەي, مۇنداي ساباقتار بالالاردىڭ مازاسىزدىعىن تومەندەتىپ, قاۋىپسىز مىنەز-ق ۇلىق داعدىلارىن قالىپتاستىرادى, ولاردى ومىردەگى, ونلاين ورتاداعى كۇردەلى جاعدايلاردا دۇرىس ارەكەت ەتۋگە ۇيرەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى.
ساباقتاردىڭ تيىمدىلىگىن انىقتاۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكالىق مونيتورينگ جۇرگىزىلدى. مونيتورينگ جۇمىسىنا 46 مىڭ پەداگوگ, 318 مىڭنان اسا وقۋشى قاتىستى. ونىڭ ناتيجەلەرى ساباقتاردىڭ جوعارى سۇرانىسقا يە ەكەنىن ايعاقتايدى. ماسەلەن, پەداگوگتەردىڭ 92%-ى مەكتەپتەگى جالپى احۋالدىڭ جاقسارعانىن, 96%-ى وقۋشىلاردىڭ وزىنە دەگەن سەنىمدىلىگى ارتقانىن ايتتى. ال وقۋشىلاردىڭ 95,5%-ى ساباقتاردى وڭ باعالاسا, 90%-ى ولاردىڭ كۇندەلىكتى ومىردە پايدالى ەكەنىن جەتكىزدى.
باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا ۇشكەزەڭدى مونيتورينگ جۇرگىزىلدى. ونىڭ ىشىندە پەداگوگتەر مەن پسيحولوگتەرگە ارنالعان كەڭەستەر مەن ۆەبينارلار ۇيىمداستىرىلدى, سونداي-اق پوليتسيا, تجم جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ وكىلدەرى تارتىلدى. انكەتا الۋ, جوبالار, بەينەروليكتەر جانە وزگە دە ينتەراكتيۆتى ادىستەر قولدانىلدى.
بالاباقشالاردا بالالار شۇعىل قىزمەت نومىرلەرىن جاتتايدى, قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىمەن تانىسادى, بەيتانىس ادامداردان ساقتانۋ جانە ويىن الاڭىندا, قوعامدىق ورىنداردا قاۋىپسىزدىك شارالارى مەن ءتارتىپ ساقتاۋدى ۇيرەنەدى.
مەكتەپتەردە كۇندەلىكتى ءومىر مەن تسيفرلىق ورتاداعى قاۋىپسىزدىككە باسىمدىق بەرىلەدى. وقۋشىلار جەكە مالىمەتتەردى قورعاۋ, كيبەربۋللينگتى تانىپ, ودان قورعانۋ, ونلاين-قارىم-قاتىناس ورناتۋدا قاۋىپتەردى اجىراتۋ, جالعان اقپارات ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتە بولۋ, كۇدىكتى زاتتارعا قاتىستى دۇرىس ارەكەت ەتۋ, تابيعاتتا, سۋدا جانە مۇزدا قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاۋ ەرەجەلەرىن مەڭگەرەدى.
كوللەدجدەردە جاسوسپىرىمدەر مەن جاستار اراسىندا ءجيى كەزدەسەتىن الەۋمەتتىك جانە تسيفرلىق تاۋەكەلدەر قاراستىرىلادى. ولار ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋدى, الاياقتىقتان ساقتانۋدى, قاۋىپتى ونلاين تابىستاردان الشاق بولۋدى, قوعامدىق كولىكتەگى قاۋىپسىزدىكتى, توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە ەموتسيانى باسقارۋ داعدىلارى وقىتىلادى.
