فوتو: اشىق دەرەككوز
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى (NU) ءبىر توپ عىلىم تاقىرىبىن جازاتىن جۋرناليستەردى جيناپ, بەيرەسمي فورماتتا عالىمدارمەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىردى. سول جەردە باستى سپيكەر بولعان اەروعارىش ينجەنەرى دميتري سيزوۆ جەر وربيتاسى سپۋتنيكتەر مەن قوقىس بولىكتەرىنە تولىپ بارا جاتقانىن ايتتى.
«عارىشتىڭ ءبارى قوقىسقا تولىپ كەتتى دەپ ايتا المايمىز. بىراق ەڭ قاجەتتى كەڭىستىك قالىڭداپ بارادى. وقىرمانعا ۇعىنىقتى بولۋ ءۇشىن قاراپايىم مىسالمەن ءتۇسىندىرىپ كورەيىن. ماسەلەن, ءبىز استانا قالاسىنان الماتى قالاسىنا جەڭىل كولىكپەن جول تارتتىق دەلىك. اۆتوجول قوقىسقا تولىپ كەتسە, ءسىز جولسىزبەن ءجۇرىپ كەتە بەرە المايسىز عوي. سول سەكىلدى سپۋتنيكتەردىڭ دە عارىشتا جۇرەتىن ناقتى باعىتى, جولى, كەڭىستىگى بار. كەرەك تۇسى جابىق بولسا, جول جوق دەگەن ءسوز. وسى تۇرعىدان عارىشتى يگەرۋدە الەمگە ورتاق ماسەلە بار. جەر وربيتاسى سپۋتنيكتەر مەن قوقىس بولىكتەرىنە تولىپ بارا جاتىر. بۇل تۇيتكىل بايلانىسقا, GPS جانە اۋا رايىن باقىلاۋعا اسەر ەتەدى. ويتكەنى ءبارىمىز بىلەتىندەي, ءبىز جەردى عارىشتان باقىلايمىز», دەيدى د.سيزوۆ.
سپيكەردىڭ سوزىنە سەنسەك, عارىشتاعى عالامعا ورتاق سۇراقتىڭ جاۋابىن تابۋ ءۇشىن الەمدەگى كوپتەگەن زەرتتەۋشى ءوز شەشىمدەرىن ۇسىنعان. بىراق جەر وربيتاسىن ناقتى تازارتا العان ەشكىم جوق. ەگەر د.سيزوۆ ءوز توبىنداعى بىرنەشە عالىممەن بىرلەسكەن جوباسى ءساتتى ناتيجەسىن بەرسە, تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنىن تارقاتقان العاشقى ەل قازاقستان بولۋى مۇمكىن. وسىعان وراي عالىمدار عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنەن 120 ملن تەڭگەگە ارنايى گرانت العان. قازىر Q1 دەڭگەيلى عىلىمي جۋرنالعا زەرتتەۋ تۋرالى ماقالا دايىنداپ شىعارعالى وتىر. سول ماتەريال جارىق كورگەندە جۇمىستى ەگجەي-تەگجەي تارقاتىپ ايتۋعا بولادى.
ازىرگە بىزگە بەلگىلىسى NU زەرتتەۋشىلەرى سپۋتنيكتەر ينفراقۇرىلىمىن قاۋىپسىز باسقارۋدى ءتۇسىنۋ ءۇشىن عارىش قوقىسىن قاداعالاۋ جانە «تازالاۋ» بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر. سپۋتنيكتەر قىزمەتىن بەلسەندى پايدالاناتىن ەل رەتىندە قازاقستان ءۇشىن بۇل وتە ماڭىزدى. ءتىپتى شاعىن سوقتىعىستار دا بايلانىسقا, ناۆيگاتسياعا جانە مەتەورولوگيالىق باقىلاۋلارعا اسەر ەتۋى مۇمكىن.
