قوعام • 29 ناۋرىز، 2021

شەكتەۋلى مۇمكىندىككە – شەكتەۋسىز قامقورلىق

18 رەت كورسەتىلدى

بيىل وبلىس ورتالىعىندا سالىناتىن مۇگەدەك بالالار مەن ەرەسەكتەردى وڭالتۋعا قىزمەت كورسەتەتىن وڭىرلىك كوپبەيىندى ورتالىقتىڭ ارنايى جوباسى ازىرلەنگەن. قالا اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە، ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ قولعا الاتىن ورتالىقتا ەرەكشە بالالاردىڭ انالارىنا پسيحولوگيالىق كەڭەس كابينەتتەرى، ەڭبەك تەراپياسى، بالالارعا ارنالعان باسسەين جاسالۋى مۇمكىن.

وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇي­لەس­تىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدار­لا­­­ما­لار باسقارماسىنىڭ باسشىسى الميرا ءجۇسىپوۆانىڭ ايتۋىنشا، ماق­سات – ومىر­لىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جان­داردىڭ مۇقتاجدىقتارىنا بارىن­شا سەرگەك قاراپ، كومەك قولىن سوزۋ. بۇل كۇندەرى وڭىردەگى 1 739 نىسان مۇم­كىن­دىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان بە­يىمدەۋ جۇمىستارىن جاساعانى تۋرا­لى قۇجاتتارىن الدى. ەندى قالعان 349 نىساندى بەيىمدەۋ جۇمىستارى جال­عاسۋدا. مۇگەدەك جاندار، بالالار، جاسوس­پى­رىم­دەر­ قوعامدا ءوزىن ەمىن-ەركىن سەزىنۋى ءۇشىن ءار­بىر نىسانداعى بەيىمدەۋ جۇمىسى وتە قاجەت.

بيىل وڭىردەگى ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار جانداردى الەۋمەتتىك وڭالتۋعا 1،9 ملرد تەڭگە ءبولىنىپتى. اتا-اناعا نەمەسە قامقورشىعا بەرىلەتىن جولداما قۇ­نى­نىڭ 50 پايىزىن وتەۋ ءۇشىن قالالار مەن اۋداندار وسى ماقساتقا 40 اەك بەرۋگە دايىن.

دەگەنمەن ەرەكشە جانداردىڭ مۇق­تاج­دىقتارىنا بارىنشا ادام­گەر­شىلىك تۇرعىسىنان قارايتىندار قاتارى ءالى دە سيرەك. بۇل جايىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتى قالا­سىن ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىن­دەگى كەڭەس بارىسىندا ايتىپ، الەۋ­مەت­تىك سالاعا جاۋاپتى قۇرىلىم قىز­مەت­كەر­لەر­ىنىڭ ءوز جۇمىسىن تالاپقا ساي اتقارا الماي وتىرعانىن ءسوز ەتتى. ياعني ەرەكشە كۇتىمگە مۇقتاج جانداردى قولداۋدىڭ جانە ولارعا بارىنشا قولايلى ورتا قا­لىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن جەت­كىزىپ، ونى مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك سالا­دا­عى باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنى اي­تىل­دى.

مىسالى، وبلىستىق اكىمدىكتىڭ قا­بىل­داۋ ءبولىمى ارقىلى كەلىپ تۇسەتىن ارىز-شاعىمداردىڭ كوپشىلىگى مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى جاندارعا تيەسىلى بولسا، وبلىس اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆتىڭ اتىنا وسى جىلدىڭ وتكەن ەكى ايى اراسىندا الەۋمەتتىك قولداۋ الۋ ماسەلەلەرىنە بايلانىستى 100-گە جۋىق ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. شاعىمدانعاندار نەگىزىنەن مەم­لەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ ءوز مىن­دەت­تەرىن دۇ­رىس اتقارمايتىنىنا، قاعاز­باس­تى­لىق­قا رەنىشتەرىن جەتكىزگەن.

«كىشىپەيىلدىك پەن ادامي قارىم-قاتىناستى ۇمىتپاۋ كەرەك. مۇنداي وتى­نىشتەرگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قا­راۋ كەرەك»، دەدى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان­دار­دىڭ ماسەلەلەرىنە ارنالعان كەزەكتى جيىندا وبلىس اكىمى.

سوندا بۇل قىزمەتكەرلەر ۇكىمەتتە «الەۋ­مەتتىك كودەكس» تۇجى­رىم­دا­ما­سى­نىڭ ازىرلەنىپ جاتقانىنان، الەۋمەتتىك باعدارلامالار قىزمەتى قۇرىلاتىنىن، ەلىمىزدە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سايا­ساتىن قايتا جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى وزگە­رەتىنى، ياعني مەملەكەت كومەككە مۇق­تاج ازاماتتاردى قولداۋعا باسىمدىق بەرە­تىنى جايلى جاڭاشىلدىقتارعا ءمان بەر­مەگەن سياقتى.

ۇلگى بولارلىق مىسال، وبلىستىق «قىزىل جارتى اي» قوعامىنىڭ باسشىسى گۇلنار يساقانوۆانىڭ ايتۋىنشا، قوعام مۇشەلەرى شەتەلدىك دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن پاۆلودار قالاسىنداعى ءتورت، ەكى­باستۇزداعى ەكى جانە اقسۋ قالا­سىن­داعى ءبىر وڭالتۋ ورتالىعىنا بارىپ، ونداعى ومىرلىك قيىن جاعدايداعى 120 بالاعا، 220 ەرەسەك ادامعا جىلى كورپە­لەر، توسەك-ورىن جابدىقتارىن جانە بالالار كيىمدەرىن اپارعان.

باسقارمانىڭ مالىمەتىنشە، وڭىردەگى الەۋمەتتىك وسال توپتار ساناتىندا 80 مىڭنان استام ادام بار. ولاردىڭ ۇش­تەن ءبىرى – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار. بيىلدان باستاپ الەۋمەتتىك كومەك­تىڭ جاڭا تۇرلەرى ەنگىزىلىپ، قولدا­نىس­تا­عى كەيبىر تولەمدەردىڭ مولشەرى ۇلعاي­تى­لۋدا. مىسالى، جالعىزباستى جانە جا­لعىز تۇراتىن I، II جانە III توپ­تاعى مۇگەدەكتەردىڭ الەۋمەتتىك تولەم مول­شەرىنە، اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك المايتىن، بىراق تابىسى ەڭ تو­مەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن از قام­تىل­عان وتباسىلارعا وتەماقى ەنگى­زىل­دى. جالعىزباستى 500 مۇگەدەككە بەرى­لە­تىن اي سايىنعى تولەم مولشەرى ءۇش ەسەگە ۇلعايتىلىپ، 1 235 از قامتىلعان وتباسىنا اي سايىنعى وتەماقى بەرىلمەك.

سونىمەن قاتار تۇڭعىش بالالارى تۋعاندا مۇنداي وتباسىلارعا 20 اەك مولشەرىندەگى بىرجولعى تولەم تا­عايىن­دا­لادى. تابىسى كۇنكورىس دەڭگە­يى­نەن تومەن جۇكتى ايەلدەر جۇكتىلىك ەسەبىنە 12 اپتاعا دەيىنگى مەرزىمدە تىركەلگەن جاع­دايدا بەلگىلەنگەن بىرىڭعاي تولەم مولشەرى – 20 اەك.

«بىراق كەيبىر ماسەلەلەردى مينيسترلىك ارقىلى ەمەس، جەرگىلىكتى جەردەگى دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ، الەۋمەتتىك سالا بويىنشا قىزمەت جاسايتىن باسقارمالار ەش دالەلسىز-اق جاساۋعا بولادى. مىسالى، ەمحاناعا بارعاندا ارنايى قۇجاتتاردى كورسەتۋگە، دارىگەرگە كەزەكسىز جۇگىنۋگە بولا ما دەپ سۇراۋ قاجەت. وسىنداي دا­لەل­دەۋدى قاجەت ەتپەيتىن قاجەتسىز شەكتەۋلەر بولماس ءۇشىن بارلىق ەمحانادا كابينەتتەردىڭ ەسىكتەرىنە «مۇگەدەكتىگى بار جاندار، بالالار قابىلداۋعا كەزەكسىز كىرەدى» دەگەن تاقتايشا ءىلۋ كەرەك»، دەيدى ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردىڭ انالارى.

سونداي-اق ارنايى الەۋمەتتىك قىز­مەت­تەر پورتالىندا بەرىلەتىن جايا­لىق­تاردىڭ ساپاسىنىڭ ناشارلىعى جانە ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالا­لا­رىن ەمحانالارعا الىپ بارۋدىڭ قيىن­دىق­تا­رىن قالا اكىمى ەرجان يمانسليام باس­تا­عان دەنساۋلىق ساقتاۋ، الەۋمەتتىك قور­عاۋ سالالارىنىڭ جانە Nur Otan پار­­تياسىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسكەن با­لا­­لار­دىڭ انالارى ايتىپ بەردى. قوعام بەل­سەندىسى ەلەنا يۋرچەنكونىڭ ايتۋىنشا، وبلىسقا سىيىمدىلىعى 500 ادامنان ارتىق بولاتىن وڭالتۋ ورتالىعى قاجەت. جالپى، اۋرۋحانالاردىڭ ەكىنشى قاباتتارىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ءۇشىن جاعداي جاساۋ، اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ كەزىندە ەرەكشە بالانى اتا-اناسىنىڭ بىرىمەن تەگىن الىپ ءجۇرۋ، ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋ، جاعالاۋدا، وزەن ايلا­عىن­دا، قۇتقارۋ ستانساسىندا، جاعا­جاي­لاردا اربامەن جۇرۋشىلەرگە ارنالعان پاندۋستار ورناتۋ قاجەت.

«قازىر ورتالىقتىڭ ناقتى جوباسى بار، جەر دە بولىنۋدە. وبلىس ورتا­لى­عىن­­داعى مالايسارى باتىر كوشەسى، 52 مەكەنجايىندا قۇرىلىس سالىنباق. ورتا­لىق كۇنىنە 150-گە جۋىق مۇگەدەك بالا­لار­دى قابىلداي الادى. اشىلۋى 2022 جىلعا جوسپارلانعان»، دەدى قالا اكىمى.

ال وبلىس ورتالىعىندا مۇگەدەك بالالار مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان كوپ بەيىندى قازىرگى زامانعى وڭالتۋ ورتا­لى­عىن سالۋ جايى جىلدار بويى ايتىلىپ كەلەدى. وڭىردە 3 مىڭعا جۋىق مۇگەدەك بالا بار، بۇل بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ جانە ساناتورلىق-كۋرورتتىق ورىن­دار دا جەتكىلىكسىز. ارينە، جاڭا ورتا­لىق جۇ­مى­سىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەدي­تسي­نالىق كومەك، ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادام­داردى وڭالتۋ جانە ساۋىقتىرۋ ەكەنى تۇسى­نىكتى.

اشىلۋى 2022 جىلعا جوسپارلانعان ورتالىق – ءوڭىر ءۇشىن وتە قاجەتتى جوبا. تاعدىرى تالايلى، ومىرلىك قيىن جاع­داي­عا تاپ بولعان مۇقتاج جانداردىڭ اسىعا كۇ­تىپ جۇرگەندەرىن دە ويلايىق.

 

پاۆلودار وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇرلانعان 28 كولىك تابىلدى

وقيعا • بۇگىن، 15:11

اتىراۋدا 23 ادامدى شايان شاققان

ايماقتار • بۇگىن، 13:35

سپورت جاڭالىقتارىنا شولۋ

سپورت • بۇگىن، 09:11

ۇقساس جاڭالىقتار