تانىم • بۇگىن, 08:35

تۇيەنىڭ قۇمالاعى

20 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

اۋىلدا اكەم قۇرالپى تۇرسىن دەگەن كىسى بولدى. قۋاقى, ۇلكەنمەن دە, كىشىمەن دە قاجاسىپ جۇرەتىن قالجىڭباس, ازداپ سۋىرىپ سالىپ بادىك ولەڭ شىعاراتىنى بار ادام ەدى.

تۇيەنىڭ قۇمالاعى

ءبىر جىلى ءشوپ مايالايتىن تراك­تورشىنىڭ قاسىندا مايانىڭ توبەسىن شىعارۋ جۇمىسىندا جۇرەدى. ۇيىلگەن مايانىڭ ۇستىندە تۇرعان ادامعا توڭىرەك الاقانداعىداي كورىنەدى. تۇرسىن اكەمىز قاراپ تۇرسا, جاقىن جەردە جايلاۋدان كوشىپ كەلگەن قۋاتبەك اقساقالدىڭ ءارى-بەرى شاپقىلاپ بىردەڭە ىزدەپ جۇرگەنىن كورەدى. ءبىر كەزدە اقساقال  ات باسىن ماياشىلارعا قاراي بۇرىپ: «جىگىتتەر, ءبىر قۇنانىمدى جوعالتىپ, تابا الماي ءجۇرمىن, بايقامادىڭدار ما؟», دەيدى. مايانىڭ ۇستىنەن جىلقىنىڭ ۇيەزدەپ جيدەنىڭ كولەڭكەسىندە تۇرعانىن كورىپ قالعان تۇكەڭ: «اقساقال, مەن قازىر قۇمالاق اشىپ جىبەرەيىن, نيەت قىلىپ تۇرىڭىز, مۇمكىن اق سويلەپ قالار», دەپ مايانىڭ تۇبىندە جاتقان تۇيەنىڭ ەكى-ءۇش قۇمالاعىن الىپ, ء«بىسمىللا» دەپ شاشىپ جىبەرەدى دە, ء«سۇيىنشى, اقساقال, كۇنباتىسقا قاراي ەكى شاقىرىم جۇرسەڭىز, جالعىز جيدەنىڭ تۇبىندە تۇر», دەپتى. تۇرا شاپقان قۋاتبەك اقساقال جيدەنىڭ تۇبىنەن جىلقىسىن تاۋىپ, زىرقىراتىپ ۇيگە قاراي قۋىپ تاستاپ, قايتادان ماياشىلارعا قاراي سالادى. سوندا مايانىڭ ۇستىندە تۇرعان تۇرسىن اكەمىز اقساقالدىڭ ۇيىنە ءوزىنىڭ قۇرداسى, تايىنشاشى وماردىڭ كەلىپ, اتىن بايلاپ جاتقانىن كورەدى. شاۋىپ كەلگەن اقساقال «تۇرسىنجان, ءتۇس جەرگە, قاراعىم, تۇسە عوي» دەيدى.

«ەل سەنى جىندى تۇرسىن دەپ جامانداۋشى ەدى, سەن جىندى ەمەس, اۋليە ەكەنسىڭ عوي, قاراعىم. قۇمالاعىڭ ءدال شىعىپ, جىلقىمدى تاۋىپ الدىم, ەندى مەنىڭ وتباسىما بال اششى, قۇمالاعىڭ نە دەيدى ەكەن؟» دەپ تاعى ءوتىنىش قىلادى.

ەكى ايتقىزاتىن تۇكەڭ بە, «يا, ءپىرىم اللا, اق سويلە!» دەپ تۇيەنىڭ قۇمالاعىن جانە ءبىر شاشىپ جىبەرەدى دە, «استافيراللا, ايتسام با, ايتپاسام با؟» دەپ شوشىعانسيدى عوي باياعى.

«ايتا عوي, تۇرسىنجان, جالعىزىم باقا­تايعا قاتەر ءتونىپ تۇرعان جوق پا؟» دەپ اقساقالدا زارە قالمايدى. از-كەم ۇنسىزدىكتەن سوڭ, تۇكەڭ: «اقساقال, بالاڭىزعا ءتونىپ تۇرعان قاۋىپ جوق, ۇزاق جاسايدى ەكەن. قاتەر ءسىزدىڭ ءوز باسىڭىزعا ءتونىپ تۇر. ءدال قازىر ۇيىڭىزدە كوزىندە تەرەزەسى, كوڭىلىندە ارام ويى بار بىرەۋ كولدەنەڭ ءتۇسىپ جاتىر», دەپتى.

اقساقالدىڭ بايبىشەسى جاستاۋ بولعان سوڭ, ارنەنى سىلتاۋراتىپ ومەكەڭ كەلگىشتەي بەرەتىن كورىنەدى. كوزىندە تەرەزەسى دەگەنى ومار اكەمىز كوزىلدىرىك تاعۋشى ەدى. «كولدەنەڭ ءتۇسىپ جاتىر» دەگەنى كيىز ۇيدە وتىراتىن ورىندىق جوق, كەلگەن كىسىگە تورگە كورپە سالىپ, شىنتاعىنا جاستىق تاستايتىن ادەت بويىنشا ونى كورمەي-اق ايتا بەرۋگە بولادى.

ء«اپ, اتاڭا نالەت, ول ومار عوي», دەپ بۇرىننان كۇدىكتەنىپ جۇرگەن اقساقال ۇيگە قاراي قايتا شابا جونەلەدى. كەلسە, ءدال قۇمالاقتاعىداي. كوزىندە كوزاينەگى بار ومار توردە كولدەنەڭىنەن شىنتاقتاپ جاتىر ەكەن.

كۇيىپ كەتكەن اقساقال ءاي-شايعا قاراماي, «تۇيەنىڭ قۇمالاعىنا تۇسكەن اكەڭنىڭ اۋزىن», دەپ وماردى قامشىنىڭ استىنا الا جونەلەدى. ەشتەڭەگە تۇسىنبەگەن ومەكەڭ اتتاي-بۇتتاي ازەر قاشىپ شىعىپ, اتىنا مىنە سالىپ تا­يىپ تۇرادى.

وماردى قۋىپ تاستاعان سوڭ, اقساقال اتتىڭ باسىن قايتادان ماياشىلارعا بۇرادى.

«تۇرسىنجان, مويىندادىم, سەن شىن اۋليە ەكەنسىڭ, مەنى ءبىر قاتەردەن قۇتقاردىڭ, بۇل جاقسىلىعىڭدى ولە-ولگەنشە ۇمىتپايمىن, ولسەم سەنى سىيلاپ ءجۇر دەپ باقاتايعا وسيەت ايتىپ كەتەم», دەپ بەتىنەن ءسۇيىپ باتاسىن بەرەدى دە, «ەرتەڭ تۇسكە ءبارىڭ قوناققا كەلىڭدەر, ءبىر قويىمدى سويىپ, تويدىرامىن», دەگەن ەكەن. اۋزىن اشسا, جۇرەگى كورىنەتىن قارتتاردىڭ ورنىن سيپاپ قالدىق قوي.

 

بەرىكبول قاسىموۆ,

اقسۋ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى

سوڭعى جاڭالىقتار