ءبىلىم • 25 قاراشا, 2020

ءبىلىم ساپاسىن قالاي ساقتاپ قالامىز؟

570 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

الەمدە كوپتەگەن ەل ىندەتتەن ساقتانۋ ماقساتىندا مەكتەپ­تەر­دى قاشىقتان وقىتۋ فورماتىنا كوشىردى, كەيبىرى وقۋ وشاقتارىن كارانتينگە جاپتى. سوڭعى ۋاقىتتا PISA – ءبىلىم الۋشىلاردىڭ جەتىستىگىن حالىقارالىق باعالاۋ باع­دار­لا­ما­سىنىڭ كورسەتكىشتەرى بىلىمگە ايرىقشا كوڭىل بولەتىن الەم ەلدەرىن الاڭداتىپ وتىر. ويتكەنى وندا قاشىقتان وقىتۋدىڭ 3 ايداعى ناتيجەسى بويىنشا دامىعان ەلدەردىڭ وزىندە ءبىلىم ساپاسىنىڭ ايتارلىقتاي ناشارلاپ كەتكەنى كورسەتىلگەن.

اتالعان كورسەتكىشكە كوز جۇگىرتسەك, الەمدە ءبىلىم بەرۋ ساپاسى جونىنەن الدىڭعى ورىنداردى بەرمەيتىن اۋستراليا وقۋشىلارىنىڭ ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىعى 16,7 پايىزعا, ال وقۋ ساۋاتتىلىعى 11,5 پايىزعا تومەندەگەن. ال الپاۋىت اقش-تا 2019-2020 جىلدار بو­يىنشا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كورسەتكىشى ماتەماتيكادان 30 پايىزعا, وقۋ ساۋاتتىلىعىنان ءتىپتى 50 پايىزعا ناشارلاپ كەتكەن. ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى وزىق ەلدىڭ ءبىرى انگ­ليادا ءارتۇرلى الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق توپتار وقۋشى­لا­رىنىڭ اراسىنداعى الشاقتىق 46 پايىزعا ارتىپتى.

وسى رەتتە ءار ەل ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە ۇلى­بري­تانيانىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيە­سىن­دەگى جوعارىدا اتالعان تۇيت­كىلدىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋ ماق­سا­تىنداعى قولعا العان با­عى­تى بولەكتەۋ سەكىلدى. بۇل ەلدە «ۇلت­­تىق رەپەتيتورلىق باع­دار­لاما» جوباسى بيىلعى ماۋ­سىمنان باستاپ ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. ويتكەنى انگليا ۇكىمەتى رەپەتيتورلىقتى جاعدا­يى جاقسى وتباسىنىڭ بالالارى پايدالانا الاتىن قىزمەت ەمەس, ءارتۇرلى الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­كالىق توپتار اراسىن­دا­عى وقىتۋ ساپاسىنىڭ الشاق­تى­عىن جويۋ مۇمكىندىگى رەتىندە قاراستىرىپ وتىر. ءىس جۇزىندە COVID-19 پاندەمياسىنا بايلانىستى ۇلىبريتانيادا مەكتەپتەر جابىلعانعا دەيىن رەپەتيتورلىق قىزمەتتەر الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق جاعدايى جاقسى وتباسىلاردان شىققان وقۋشىلار ءۇشىن عانا قولجەتىمدى مۇمكىندىك بولىپ سانالدى. ال قازىرگى تاڭدا انگلياداعى اتال­­عان قىزمەتكە دەگەن قو­عام­دىق كوزقاراس ۇكىمەتتىڭ ش­ە­شى­مى ناتي­جەسىندە تۇبەگەيلى وزگە­رە­تىن سياقتى.

Theguardian.com سايتىن­دا­عى وسى ماسەلەگە قاتىستى ماقالا: «پاندەميا كەزىندە بىلىمنەن ارتتا قالىپ قويعان وقۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى پروپورتسيونالدى ەمەس كەدەيلەردەن شىققان, بىراق ونلاين وقۋدىڭ جەڭىلدىكتەرى ولاردىڭ ۇلگەرۋىنە كومەكتەسە الادى», دەپ باستالىپتى. ۇلىبريتانيا ۇكىمەتى قولعا العان «ۇلتتىق رەپەتيتورلىق باعدارلاما» جوباسى بويىنشا مەكتەپ­تەر ارنايى بەلگىلەنگەن تىزىمدەگى رەپەتيتورلىق قىزمەت كورسە­تە­تىن ورتالىقتارمەن نەمەسە ماماندارمەن جۇمىس ىستەي الادى. ءارى بۇل قىزمەت – تەگىن. مۇنداي قىزمەتتى تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردان شىققان بالا­لاردىڭ پايدالانۋىنا با­سىم­دىق بەرىلەدى. وسى ءۇشىن مەملەكەت رەپەتيتورلىق قىز­مەت كورسەتەتىن مەكەمەلەرمەن ارىپتەستىك ورناتقان.

سونداي-اق «ۇلتتىق رەپە­تيتورلىق باعدارلاما» جوبا­سى­نىڭ نەگىزىندە تالىمگەرلىك قىزمەتكە دە قول جەتكىزۋگە بولادى. بۇل ءۇشىن ۇكىمەت ارنايى زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىندە ءبىلىم ساپاسى قاتتى تومەندەپ كەتكەن وڭىرلەردەگى مەكتەپتەر­گە تالىمگەرلىك قىز­مەت ۇسى­نادى. تالىمگەر وقۋ­شى­لار­عا وقۋ ۇلگەرىمىن جاق­سارتۋعا, بىلايشا ايتقاندا, ساباق وقۋعا, ءۇي تاپسىرماسىن ورىنداۋعا كومەكتەسەدى. ال تالىمگەرلەردىڭ جالاقىسىن ۇكىمەت تولەيدى.

ءبىلىم بەرۋ قايىرىمدىلىق قورى­نىڭ (EEF – Education Endowment Foundation) تورا­عاسى پيتەر لامپل: «مەك­تەپ­تەگى وقۋ تۋرالى ءسوز ەتسەك, COVID-19 بالالارى­مىز­دىڭ دامۋ پەرسپەكتيۆاسىنا زيانىن تيگىزىپ, ولاردىڭ بولاشاعىنا ۇلكەن قاۋىپ ءتوندىردى. كوپتەگەن وقۋشى ءوزىنىڭ وقۋ ۇلگەرىمى جا­عى­نان تىم ارتتا قالىپ بارادى. ولار – ادەتتە سول تۇرمىسى تومەن, جاعدايى ناشار كەدەي وتباسىلاردان شىققان بالالار», دەيدى. شەتەلدىك ساراپشىنىڭ ءدال وسى پىكىرى ءبىزدىڭ ەلگە دە قاتىستى ايتىلعانداي. الايدا بىزدە مۇنداي ماسەلە ناق وسىنداي ۇلتتىق باعدارلامامەن شەشىمىن تاپپاي تۇر.

سونىمەن, وسى ماتە­ريا­لى­مىزداعى باستى سۇراققا كەلسەك: رەپەتيتورلىق قىزمەت ءبىلىمنىڭ ساپاسىن ساقتاي الا ما؟ سۇراققا ءمان بەرەلىك. ءيا, ءدال قازىرگىدەي بىلىمدەگى داعدارىس ۋاقىتىندا ءبىلىمنىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋ جايىندا ءسوز ەتۋ دە قيسىنسىز. ونى دامىعان ەلدەردىڭ ءبىلىم ساپاسىنا قاتىستى حالىقارالىق كور­سەتكىشتەردەن دە انىق كو­رۋ­­گە بولادى. سول سەبەپتى الەم ەل­دەرىنىڭ الدىنداعى باس­تى ماق­سات وسىعان دەيىن قول جەت­كىز­گەن ءبىلىمنىڭ ساپاسىن ساقتاپ قالۋ بولىپ تۇر.

سوڭعى جاڭالىقتار