تاريح • 23 قازان، 2020

فوتوسۋرەتتىڭ تاريحى...

109 رەت كورسەتىلدى

«وتەتس پريرودى».

كەيىپكەر – قورىقشى ەرلان نۇرعاليەۆ. فوتوسۋرەت اۆتورى – «ۇركەر - 2019» سىيلىعىنىڭ يەگەرى، فوتوگراف وسپان الي. بۇل فوتو الەمدىك جۇرتشىلىقتى وزىنە قاراتا ءبىلدى. سونىڭ ىشىندە ەۋروپا، تمد جانە تۇركيا ەلدەرىندە قىزۋ تالقىلانعان.

سۋرەتتىڭ تاريحى: اقمولا وبلاسىندا ورنالاسقان قورعالجىن قورىعىنا جول تارتقان جاس فوتوگراف جولدا قورىقشى ەرلان اعامەن تانىسادى. قورىققا اپارار جول ۇستىندە قورىقشى اقبوكەندەر تۋرالى اڭگىمەنى سۇيىسپەنشىلىكپەن ايتقانى سونشالىق، وسپان الي ەرەكشە سۋرەتتەردىڭ سەرياسىن ءتۇسىرۋ تۋرالى ويعا كەلەدى. قورىقشى مەن اقبوكەندەر ءبىر كادرعا تۇسكەن كەزدە يدەيانىڭ كەرەمەتتىلىگى بىردەن بايقالادى. وسى سۋرەتتەر ارقىلى جاس مامان تابيعاتتى قورعاپ جۇرگەن قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەگىن كورسەتكىسى كەلگەن.

وكىنىشكە وراي فوتو جاسالعان ۋاقىتتان سوڭ، ءبىر جىلدان سوڭ ەرلان اعا براكونەرلەردىڭ قولىنان قازا تابادى. ال، ءاليدىڭ فوتوسۋرەتى الەمگە دەگەن جاڭا ماعىنامەن قايتا «تۋادى». «وتەتس پريرودى» فوتوسىنىڭ اۆتورى ايتقانداي، «مەن بۇل سۋرەتتى قورىققا بارعان جولى جاسادىم. جالپى تابيعاتتا ەركىندىكتى جاقسى كورەتىن اقبوكەندەر تۋرالى فوتورەپورتاج جاساۋعا بارعانمىن. سول سۋرەتتەر ارقىلى الەمگە سونداي نازىك جانۋاردى تانىستىرام دەگەن وي بولدى. قورىققا بارار جولدا بالا كەزىمدە اجەمنىڭ ايتقاندارى ەسىمە ورالدى: اقبوكەننىڭ ءولىمى جامان حابارعا الىپ كەلەدى. سەبەبى اقبوكەندەر قاسيەتتى جانۋار – دەپ ايتاتىن ەدى. سول كۇندەرى بۇل فوتونى قايعىلى وقيعامەن بايلانىستىرادى دەگەن وي بولمادى».

35

«گلۋميتسيا نە نادو، چتو يا مالوست بەزرۋكي».

كەيىپكەر – فەرمەر الەكساندر كارپوۆيچ. فوتوسۋرەت اۆتورى – «ۇركەر - 2018» سىيلىعىنىڭ يەگەرى، فوتوگراف قازانعاپ تۇراروۆ. 2018 جىلدىڭ ۇزدىك سۋرەتى دە قايعىلى وقيعامەن ۇشتاسادى. قولىنان ايىرىلعان فەرمەردىڭ ارمانىنان تايماي وزدىگىنەن بەس گەكتار جەردە 18 مىڭنان اسا اعاش وتىرعىزۋى كەز-كەلگەن ادامعا ۇلكەن موتيۆاتسيا. كەيىپكەردىڭ ءوزى ايتقانداي، سەبەبى ول ءوزىنىڭ شەكتەۋلى مۇمكىندىكتەرىنە قاراماستان ادامداردىڭ جادىندا ماڭگىگە قالعىسى كەلگەن ەدى. «ۇركەر» سىيلىعىنان يە بولار كۇننىڭ الدىندا تۇرار قازانعاپوۆ ءوز فوتوسۋرەتىنىڭ كەيىپكەرى ومىردەن وزعاندىعى تۋرالى قايعىلى حاباردى ەستيدى. قايسار جاندى  الەكساندردىڭ فوتوتىلشىگە وقىعان ولەڭىن وسى جەرگە جازعىمىز كەلىپ تۇر:

«ي پۋست نە دوجداتسيا نام زرەلىح پلودوۆ،

 سۆوي سلەد زدەس وستاۆيم نا ۆەكي ۆەكوۆ.

 گلۋميتسيا نە نادو، چتو يا مالوست بەزرۋكي.

ترۋد نا زەملە - ەست لەكارستۆو وت سكۋكي.

ي ۆسە ينۆاليدى كازاحسكوي زەملي — ۆوت تاكجە دەرەۆيا ساجات بى موگلي.

بەريتە لوپاتى - ساجايتە سمەلەە، بەرەزى ي سوسنى، كاشتانى ي ەلي، چتوبى لەت چەرەز تريدتسات ۆەسەلىە ۆنۋكي، گوردياس، پومينالي — ۆوت بىل دەد بەزرۋكي» ...

65«ازاماتىم-اي، قازاناتىم-اي!!!».

فوتوسۋرەت اۆتورى – «ۇركەر - 2017» سىيلىعىنىڭ يەگەرى، فوتوگراف ەرلان وماروۆ.

فوتو اۆتورىنان سۋرەتتىڭ ءتۇسىرىلۋ تاريحىن سۇراعان كەزدە، بىلاي جاۋاپ بەرگەن ەدى: «2015 جىلى استانادا تەڭگە ىلۋدەن ءى ازيا چەمپيوناتى وتكەن بولاتىن. سول چەمپيوناتتا تۇسىرىلگەن سۋرەت. مەن بۇل فوتونى ەشقايدا بەرمەي قورجىنىمدا ساقتاپ ءجۇردىم! العاش بولىپ 2017 جىلى ءوزىم ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن “ەگەمەن قازاقستان” گازەتىندە جارىق كوردى. كوپتەگەن وقىرماننىڭ نازارىن اۋدارىپ، سۋرەتكە سۇيسىنەتىن، فوتودان حابارى بار جاندار  Facebook تە ءبولىسىپ، وزدەرىنىڭ وڭ پىكىرلەرىن ءبىلدىرىپ جاتتى. فوتونىڭ ءتۇسىرىلۋ تاريحى: ءار سالانىڭ ءوزىنىڭ قيىندىقتارى بار. سپورت تاقىرىبىندا قاس قاعىم ءساتتى فوتوعا ءتۇسىرۋ، جاقسى كادردى ۇستاۋ شەبەرلىك پەن جىلدامدىقتى تالاپ ەتەدى.      

تەڭگە ءىلۋ ويىنى باستالعاندا فوتوتىلشىلەر، كورەرمەندەرمەن قاتار قورشاۋدىڭ سىرتىندا تۇردى. الايدا ونداي قاشىقتىقتان ءساتتى فوتو ءتۇسىرۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان مەن بوگدە ادامداردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋىنا تىيىم سالىنعان الاڭقايعا جۇگىرىپ شىعىپ، دۇبىرلەتىپ شاۋىپ كەلە جاتقىن ات پەن شاباندوزدىڭ قارسى الدىنا جاتا قالىپ،  فوتواپپاراتىمنىڭ شۇرىپپەسىن اياماي باستىم. كەز كەلگەن قازاقتىڭ قانىندا بار، جىلقى كورسەك دەلەبەمىز قوزىپ كەتەتىنى بار عوي. سۋرەتكە ءتۇسىرىپ جاتىپ “شاپ شاپ” دەپ ايقايلاي بەرىپپىن.  سول ارالىقتا جيىرماعا جۋىق سۋرەت ءتۇسىرىپ ۇلگەرىپپىن. ىشىنەن ءساتتى، تۇنىق ەكى كادر ۇستاپپىن. Cول كەزدە سۋىرىلىپ شىعىپ، ەرەجەنى بۇزىپ، جۇيرىكتىڭ قارسى الدىنان تۇسىرمەگەنىمدە مۇنداي جاقسى كادر تۋار ما ەدى؟»

بيبىگۇل بوكەنبايقىزى

سوڭعى جاڭالىقتار

9 سۋ قويماسى سالىنادى

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار