قازاقستان • 28 قىركۇيەك، 2020

اليك شپەكباەۆ الماتى جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى

26 رەت كورسەتىلدى

اليك شپەكباەۆ الماتى قالاسىنىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىمەن ءداستۇرلى كەزدەسۋ وتكىزدى. وندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى باستامالارى مەن اگەنتتىك قىزمەتىنىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرى تانىستىرىلدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz

دوستىق ۇيىنە جينالعان ۇكىمەتتىك ەمەس جانە ەرىكتىلەر ۇيىمدارىنىڭ تانىمال وكىلدەرى، قۇقىق قورعاۋشىلار، جۋرناليستەر، ساراپشىلار پرەزيدەنتتىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى رەفورمالارىنىڭ ءۇش پاكەتىمەن; مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ اشىقتىعى مەن ايقىندىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ترانسفورماتسيالىق ۇدەرىستەرمەن; بيۋدجەت شىعىستارىن وڭتايلاندىرۋ جونىندەگى الدىن الۋ جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرىمەن; ەلدە پاراساتتىلىق يدەولوگياسىن ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى جاڭا تاسىلدەرمەن جان-جاقتى تانىستى.

«بەلسەندى ازاماتتىق قوعامسىز جەمقورلىقتى بارىنشا ازايتۋ مەن جويۋ تۋرالى ايتۋدىڭ ءوزى ءجونسىز. سوندىقتان ءبىز قوعامدىق سەرىكتەستەردى تاڭداۋدا جانە ونىڭ سانىن ارتتىرۋدا ءوزىمىزدى شەكتەمەيمىز. بۇگىنگى تاڭدا اگەنتتىكتى 80 مىڭعا جۋىق جەمقورلىققا قارسى بەلسەندىلەر مەن ەرىكتىلەر قولداپ وتىر. ولاردىڭ تەگىن قىزمەتى ازاماتتاردىڭ ناقتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە كومەكتەستى.

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى جۇمىستا ىڭعايسىز سەرىكتەستەر مەن بولماشى ماسەلەلەر بولمايدى. وسىعان وراي، ءبىز ءۇشىن وزەكتى ماسەلە جايلى اشىق ايتاتىن، سىندارلى شەشىمدەر ۇسىنۋعا دايىن جانە باستاعان ءىسىن اياقسىز قالدىرمايتىن كەز-كەلگەن ازامات ماڭىزدى. قاراپايىم جانە بارشاعا تۇسىنىكتى فورمۋلا: «سىنايسىڭ با – ۇسىن، ۇسىناسىڭ با – جاسا، جاسايسىڭ با – جاۋاپ بەر»، دەپ مالىمدەدى ا. شپەكباەۆ.

رەسپۋبليكالىق ارنايى مونيتورينگتىك توبىنىڭ جەتەكشىسى ا.سولوۆەۆا مودەراتورلىق ەتكەن كەڭەستە وڭتۇستىك استانانىڭ شاقىرىلعان قوعام بەلسەندىلەرى جەمقورلىققا قارسى جۇمىسقا، ونىڭ ىشىندە ساياسي جاڭعىرتۋ جانە قوعامدى دەموكراتيالاندىرۋ تۇرعىسىنان ءوز كوزقاراستارى مەن پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.

سونىمەن قاتار، ءاربىر ءسوز سويلەۋشى الماتىعا ءتان ناقتى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا، ءماجىلىستىڭ ەكس-دەپۋتاتى س. رومانوۆسكايا تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋداعى ارەكەتسىزدىگى ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن قاتاڭداتۋدى ۇسىندى.

«ادام قۇقىقتارى ءۇشىن حارتيا» قق اتقارۋشى ديرەكتورى ج.تۇرماعامبەتوۆا وزگە قوعام وكىلدەرىمەن قاتار «قالانىڭ، اسىرەسە تەكتونيكالىق جارىقتار ايماعىنداعى ويلاستىرىلماعان نۇكتەلىك قۇرىلىسىنىڭ» ەرەكشە وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى.

تانىمال بلوگەر جانە ۆولونتەر س.تاۋكەلەۆا پاندەميا كەزىندە اگەنتتىككە بەلسەندى قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن العىس ءبىلدىرىپ، باقىلاۋ-قاداعالاۋ ورگاندارى تاراپىنان مونيتورينگتىك توپتارعا قىسىم كورسەتۋدىڭ ىقتيمال تاۋەكەلدەرىن بەلگىلەدى.

ء«ىىم رەفورماسى ءۇشىن» قوزعالىسىنىڭ جەتەكشىسى ە. نۇرپەيىسوۆ ءىىم-ءنىڭ ترانسفورماتسياسى تۋرالى وڭىرلىك پوليتسيا دەپارتامەنتتەرى باسشىلارىنىڭ توقسان سايىنعى قوعامدىق تىڭداۋلارىن تاجىريبەگە ەنگىزۋدى ۇسىندى، سونداي-اق باس سانيتارلىق دارىگەرلەر قىزمەتىندەگى جوعارى جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنە ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى.

جەر ماسەلەلەرى جونىندەگى ساراپشى ب.بازاربەك مىڭداعان گەكتار جەردى اۋىل شارۋاشىلىعىنا پايدالانۋ ءۇشىن ءبولۋ كەزىندە وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەرىپ، قىزمەتى «سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنە» تولى جەر كوميسسيالارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن قاتاڭداتۋدى ۇسىندى.

ادۆوكاتتار د. وتەبەكوۆ پەن ج. ورازباقوۆا سوت جۇيەسىندەگى جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ، زاڭسىز بايۋ ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى بۇۇ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كونۆەنتسياسىنىڭ 20-بابىن ىسكە اسىرۋ قوزعادى.

اگەنتتىك توراعاسى بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا تولىق تۇسىنىكتەمەلەر بەرىپ، بىرقاتار ناقتى وتىنىشتەر مەن وتىنىشتەردى باقىلاۋعا الدى.

«قوعام بەلسەندىلەرىمەن ءاربىر جاڭا كەزدەسۋ – بۇل تازا لەپتى اۋامەن تىنىس العانداي اسەر بەرەدى. ءبىز ءۇشىن سىندارلى شەشىمدەرمەن بەكىتىلگەن بالامالى كوزقاراستار وتە ماڭىزدى. ءبىز وسىنداي كەزدەسۋلەر بارىسىندا جينالعان كوپتەگەن دۇنيەلەردى جان-جاقتى پىسىقتاپ، ناقتى باسقارۋ شەشىمدەرىن قابىلدايتىنىمىزدى بارشاڭىزعا ايتقىم كەلەدى. ەڭ باستىسى، بىرقاتار قوعامدىق باستامالار بويىنشا ءبىز مەملەكەتتىك اپپاراتتا تولىق قولداۋعا يە بولدىق»، دەپ تۇيىندەدى كەزدەسۋدى ا. شپەكباەۆ.

ودان ءارى قوعامدىق بەلسەندىلەر قاتارىنان قۇرالعان دەلەگاتسيا «Qoldau» كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ورتالىعىنا جانە ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ سەرۆيستىك اكىمدىگىنە باردى. ەكى نىسان ارقىلى قالا بيلىگىنىڭ اشىقتىق جانە تۇتىنۋشىعا باعدارلانۋ قاعيداتتارىنا ناقتى كوشۋ جۇمىسى كورسەتىلدى. ناۋرىزباي اۋدانى اكىمدىگىنىڭ فرونت-كەڭسەسى مەن ازاماتتارمەن ءتيىمدى قارىم-قاتىناس ورناتۋ ماقساتىندا اۋدان اكىمى س. توعاەۆتىڭ open-space-كە كوشۋ باستاماسى قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى.

سوڭىندا قالالىق انتيكور ورتالىعىندا اگەنتتىك توراعاسىنا جەمقورلىققا قارسى تاقىرىپتاعى جاڭا كوركەم ءفيلمنىڭ سينوپسيستەرى تانىستىرىلدى. پروديۋسەرلەر مەن ستسەناريستەردىڭ پىكىرىنشە، جەمقورلىق ماسەلەسى كوتەرىلگەن كينوتاسپا كينوستۋديا سورەسىندە جاتپاي، كورەرمەندى قىزىقتى سيۋجەتكە باتىرىپ، جەمقورلىقتىڭ جەكە ادام مەن ونىڭ وتباسىن قانداي قايعىلى سالدارعا اكەلۋى مۇمكىن ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە ويلاندىرۋعا سەپ بولۋى ءتيىس.

سوڭعى جاڭالىقتار

نامىسىن تۋ ەتكەن

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار