ادەمى قاناتتارىن تىنىمسىز قاعىپ, گۇلدەن گۇلگە قونىپ, شارتاراپتى شارلاپ ۇشىپ جۇرگەن كوبەلەك اتاۋلىنى جيناعان اتباسارلىق ازامات – تانىمال حورەوگراف ورتۆين شلوسسەر. سوڭعى ءۇش جىل مۋزەيگە زەرەندىدەگى جەكەمەنشىك شاڭعى سپورت بازاسىنىڭ ديرەكتورى ۆالەري شاروۆ يە بولىپ وتىر. كوبەلەك كورگىسى كەلىپ مۋزەي تابالدىرىعىنان اتتاعان ادامدارعا بار جايدى ءوزى-اق مايىن تامىزىپ ايتىپ بەرەدى. وتكەن ايدا امەريكا, گەرمانيا, بەلگيا, ءۇندىستان, اۋستراليادان كەلگەن تۋريستەر قازاقستانداعى جالعىز ەتنومولوگيالىق مۋزەيگە كەلىپ, ادام ايتقىسىز قىزىققا كەنەلىپ, تاڭدايلارىن قاعىپ كەتىپتى.
بۇل جەردە جالعىز كوكشەنىڭ كوبەلەكتەرى عانا ەمەس, الەمنىڭ ءار جەرىندەگى اسا سيرەك كەزدەسەتىن كوبەلەكتەر توپتاستىرىلعان. ۇزىن-ىرعاسى 2 مىڭ تۇرگە جۋىق. قۇمارلىق دەگەندى قويساڭشى, اۋەل باستا ورتۆين شلوسسەر انشەيىن قىزىق ءۇشىن جيناعان. كەيىن وسى تاقىرىپقا ءبىرجولا ماماندانعان. ەڭ سيرەك كەزدەسەتىن ءارى ەرەكشە ءتۇرىن عانا جيناۋعا تىرىسقان. ءتىپتى, كوبەلەكتىڭ وزىڭدە جوق ءتۇرى شەتەلدە كەزدەسەدى دەسە, بار شارۋاسىن جيناپ قويىپ, سول جاققا تارتىپ وتىرادى ەكەن. سان ساپاردىڭ بارىسىندا الەمدەگى كوپتەگەن كوبەلەك جيناۋشىمەن تانىسىپ, پىكىر الماسقان, تاجىريبە جيناقتاعان. ولاردىڭ اراسىندا ورتالىق ازيا, ەۋروپا كوللەكتسيونەرلەرى بار.
ەنتومولوگتاردىڭ پايىمداۋىنشا, ەڭ ادەمى كوبەلەكتەر تروپيكالىق جاندىكتەر ەكەن. ولاردىڭ تيتىمدەي قاناتتارىندا كەمپىرقوساقتىڭ بارلىق بوياۋى بار.
– كوللەكتسيونەر كوبەلەكتى زەرتتەۋگە 45 جىل ءومىرىن ارناعان. بۇل كەز كەلگەن ادامنىڭ قولىنان كەلەتىن ءىس ەمەس, – دەيدى ۆالەري شاروۆ. ماسەلەن, ءبىر جاندىكتىڭ ءوزىن كوللەكتسيالاۋ ءۇشىن 2 ساعاتتان استام ۋاقىت كەتەدى. ال 2 مىڭنان استام كوبەلەكتى سۇرىپتاپ دايىنداۋعا شە؟!
بىلاي قاراعاندا بەيكۇنا جاندىك بولىپ ەسەپتەلەتىن كوبەلەكتەردىڭ زياندىسى دا بار ەكەن. ماسەلەن, مىنا ءبىرى كادىمگى قىرىققاباتتىڭ جاۋى – اق قاناتتى كوبەلەك. 2 مىڭنان استام جۇمىرتقا سالاتىن تيتىمدەي عانا اق قاناتتى كوبەلەكپەن ۋاقىتىندا كۇرەسپەسە, القابىڭىزدىڭ استان-كەستەڭىن شىعارماق. جەرگىلىكتى جەردىڭ كوبەلەگى تاڭسىق ەمەس. بالا كەزىمىزدە تالايىن قۋعانبىز. ال اۋستراليا, فرانتسيا, فيليپپين, مالايزيادان اكەلىنگەن كوبەلەكتەردىڭ ءتۇرى مەن تۇرقى بىزدەگىدەن بولەكتەۋ. قاي تۇسقا قاراساڭ دا سان ءتۇرلى بوياۋلى, ءپىشىنى ارقيلى الۋان ءتۇرلى كوبەلەك. ىشىندە جۇرگەندە كوڭىلدى دە كوبەلەك سەزىم بيلەيدى ەكەن.
ادام كوڭىلىن باۋرايتىن اۋەسقويلىقتا شەك جوق-اۋ, ءسىرا.
