قازاقستان • 21 ماۋسىم، 2019

قۋانىش سۇلتانوۆ: وسىدان 30 جىل بۇرىن، ءدال وسى كۇنى...

391 رەت كورسەتىلدى

بۇگىن الماتىدا وتكەن «كەمەڭگەرلىكتىڭ 30 جىلى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسياسىندا قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، 1980-1991 جىلدارى قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ مۇشەسى بولعان قۋانىش سۇلتانوۆ ءسوز سويلەدى.

– ءبىزدىڭ كوپشىلىگىمىز – ياعني بۇگىنگى كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشى زامانداستار ەكى داۋىردە ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. بۇگىنگى كەزدەسۋىمىز – كەيبىرەۋلەر شولاق ويلايتىنداي – وتكەندى اڭساۋ ەمەس – تاريحىمىزدان ساباق الۋ، ءوسۋ جولدارىمىزدى جادىمىزدا ساقتاۋ، تەڭسىزدىكتەن ارىلىپ، تەڭدىككە قول جەتكىزۋىمىزدىڭ قادىرىن، قاسيەتىن ءبىلۋ.

وسىدان 30 جىل بۇرىن – 22 ماۋسىم كۇنى قازاقستان قوعامى ءبىرىنشى باسشى لاۋازىمىنا نۇرسۇلتان نازارباەۆ الدەقاشان لايىقتى بولسا دا، سول كەزدەگى ورتالىق بيلىك، ياعني سوكپ باس حاتشىسى م.گورباچەۆتىڭ وينامالى ساياساتىنان كوڭىلىمىز الاڭداپ، جۇرەك تىنىش تاپپاي، «86-شى جىلداعىداي تاعى قانداي كۇتپەگەن وقيعا بولۋى مۇمكىن»، – دەپ ورتالىق كوميتەتكە كەلىپ ەدىك. الماتىدا تاڭەرتەڭ ازداپ جىلى جاڭبىر  جاۋىپ، كۇن جادىراپ شىققان... جاقسىلىققا جورىدىق...

پلەنۋم اشىلىپ، مىنبەگە ماسكەۋدەگى وداقتىق ورتالىقتىڭ وكىلى – سوكپ ورتالىق كوميتەتىنىڭ ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى، سوكپ وك حاتشىسى ۆ.م.چەبريكوۆ كوتەرىلگەندە، «نە ايتار ەكەن؟»، دەپ، زال سىلتىدەي تىندى. ماسكەۋ وكىلىنىڭ اۋزىنان «نۇرسۇلتان نازارباەۆ» – دەگەن ءسوز شىققاندا زالدا وتىرعان بەس ءجۇز ادام جىلى قارسى الىپ، ۇزاق قول سوعىپ، قولداۋ كورسەتىپ ەدى.

ءدال وسى كۇنى، ءدال وسى زالدا قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءحۇ پلەنۋمى وتكىزىلىپ، وسىعان دەيىن قازاق سسر-ءى مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسى قىزمەتىن اتقارعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كوپ تىلەۋى قابىل بولىپ، قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ سايلاندى.

سول كۇننەن باستاپ قازاقستان باسشىسىنىڭ رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعىنىڭ مۇددەسىندەگى ءاربىر ءسوزى، ءاربىر باستاماسى قالىڭ ەلدىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ، ماسكەۋدەگى ورتالىق بيلىك ءبىزدىڭ باسشىمىزبەن ساناساتىن بولىپ، ەڭسەمىز كوتەرىلە باستادى.

وسىلايشا، قازاقستاننىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالىپ ەدى...

نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى بىردەن وداقتىق ينستيتۋتتاردىڭ ەسكىرگەنىن، زامان تالابىنان قالىپ قويعانىن، اسىرەسە، ەكونوميكا، ۇلت، باسقارۋشى اپپارات، كادر ماسەلەلەرىنىڭ شامادان تىس ورتالىقتانىپ كەتكەنىن، كوپتەگەن ءادىس-ءتاسىلدىڭ، كەيبىر شەشىمدەردىڭ ادىلەتسىزدىگىن، قاۋلى-قارارلاردىڭ جارامسىزدىعىن، وداقتىق مارتەبەلى جيىنداردىڭ مىنبەرىنەن اشىق، باتىل سىنعا الدى.

بىرەر مىسال: 86-جىلعى 17-18 جەلتوقسانداعى ستۋدەنت-جاستاردىڭ شەرۋىنە بايلانىستى 1987 جىلى سوكپ ورتالىق كوميتەتى ارنايى قاۋلى قابىلداپ، سول قۇجاتتا «كازاحسكي ناتسيوناليزم» دەپ باعا بەرگەن. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وسى قاۋلىنىڭ ادىلەتسىزدىگىن دالەلدەپ، الدەنەشە رەت ساياسي بيۋرودا كوتەرىپ ءجۇرىپ، قاۋلىنىڭ كۇشىن جويعىزدى. بۇل – بيلەۋشى كومپارتيا تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان وقيعا ەدى.

ءبىرىنشى حاتشى بولىپ سايلانىسىمەن ءبىر ايدان كەيىن قاراعاندىداعى شاحتەرلەر ەرەۋىلىن توقتاتىپ، ولاردىڭ  تالاپ-تىلەكتەرىن شەشۋ جولدارىن بەلگىلەدى.

ۇلى وتان سوعىسىنداعى ەڭبەگى، ەرلىگى قازاق شەڭبەرىنەن الىسقا شىعىپ جۇرسە دە لايىقتى باعاسىن الا الماعان باۋىرجان مومىش ۇلىنا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىن بەرگىزدى.

مەملەكەتتىك باسقارۋدى جاڭعىرتىپ – رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى لاۋازىمىن كىرگىزدى.

سەمەيدەگى يادرولىق پوليگوندى جاپتى.

كوسمودروم قازاق جەرىندە بولسا دا كوسموناۆتارى بولماعان ەلدىڭ ەكى ۇلانى توقتار اۋباكىروۆ پەن تالعات مۇساباەۆتى عارىشقا ۇشىردى.

دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ تۇڭعىش قۇرىلتايىن وتكىزىپ، تاۋەلسىزدىك جىلدارى ءبىر ميلليوننان استام وتانداسىمىزدىڭ قازاقستانعا كەلۋىنە جاعداي تۋعىزدى.

وسى سياقتى ەلىمىزدىڭ مارتەبەسىن كوتەرەرلىك عاسىرلار بويى ارمان بولعان تاۋەلسىزدىك جەڭىستەرىنە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز، ەلباسى باستاماشى بولدى، – دەدى قۋانىش سۇلتانوۆ.


الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

شابىت شاقىراتىن شاھار

ەلوردا • بۇگىن، 08:23

اقجايناق استانا

ەلوردا • بۇگىن، 08:22

وزىق ءوندىرىس ورنىندا بولدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:20

باعدارىڭ قالاي، باس قالا؟

ەلوردا • بۇگىن، 08:17

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • بۇگىن، 08:10

ۇتقانىمىز شامالى بولىپ تۇر

قوعام • بۇگىن، 08:05

ەگىزدەر فەستيۆالى

قوعام • بۇگىن، 08:00

احاڭنىڭ ادالدىعى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

قارالى كەزەڭ كارتيناسى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار