ايماقتار • 16 مامىر، 2019

اۋىلعا دەگەن قامقورلىق قوماقتى

708 رەتكورسەتىلدى

ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تاپپاي وتىرعان اۋىل جاستارى بەلسەندى بەرەكەلى جۇمىسپەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك ابدەن بار. بۇل جايىندا وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جەرگىلىكتى جەردە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان قوعامدىق تىڭداۋ بارىسىندا جان-جاقتى ايتىلدى.

ەل ەڭسەسىن كوتەرۋگە باعىتتالىپ وتىرعان يگى قادامنىڭ قىر-سىرى جان-جاقتى تالقىلانعان شاراعا «باستاۋ» باعدارلاماسى ارقىلى وقىعان ازاماتتار مەن قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ءسوز اراسىندا 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جۇيەلى جۇمىس ىستەپ جاتقاندىعىن ايتا كەتكەنىمىز ارتىق بولماس. بۇل باعدارلاما ىنتاسى بار ازاماتتارعا كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتىپ، حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا سەپتىگىن تيگىزۋدە. مۇمكىندىك از ەمەس. ماسەلەن، اۋىلداعى بيزنەستى دامىتۋعا ارنالعان سۋبسيديالار مەن جىلدىق ۇستەمەسى 5-7 پروتسەنتتىك جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر بەرىلۋدە.

– باعدارلاما اياسىندا ءار جىل سايىن ەكى مىڭعا جۋىق جۇمىسسىز جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ادامدارمەن جۇمىس جۇرگىزۋدەمىز، – دەيدى وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى تيمۋر ناقىپبەكوۆ،–ارينە، ادامداردىڭ ءبارى بىردەي ەمەس، كاسىپپەن اينالىسۋعا يكەمدىلەرى دە، ىڭعايى جوقتارى دا بار. ءبىر بايقاعانىمىز، ۇمتىلعانداردىڭ كەيبىرەۋى كاسىپكەر بولا الماسا دا، جاقسى مامان بولۋى ابدەن مۇمكىن.

وتكەن جىلى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ «باستاۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 2070 ادام بيزنەس نەگىزدەرىن وقىسا، ولاردىڭ مىڭ جارىمى ارنايى بيزنەس جوبالارىن قورعاپ شىققان. 579 ادام قازىرگى كۇنى وزدەرىنىڭ جەكە كاسىبىن دوڭگەلەتىپ وتىر. دەمەك، وسىنشاما ادامنىڭ ومىردەن ءوز ورنىن تابۋعا سەپتىگى تيگەن.

بيىلعى جىلى بۇل باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن  3 ميلليارد 630 ميلليون تەڭگە قارجى قاراستىرىلىپ وتىر. بۇل قارجى نەسيەلىك وپەراتورلارعا ۇلەستىرىلدى، 6 پروتسەنتتىك ۇستەمەمەن بەس جىلعا بەرىلەدى. شىن مانىندە اۋىل ءۇشىن كوپ-كورىم كومەك ەمەس پە؟ قاراجات كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا، اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى تەحنيكالار ساتىپ الۋعا جۇمسالادى. قازىرگى كۇنى جاقسىلىق حاباردان قۇلاقتانعان اۋىل ادامدارى تىرمىسىپ-اق جاتىر.

– وتكەن جىلى 957 ادام شاعىن نەسيە الىپ جۇمىس ىستەۋدە،–دەيدى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى سەرىك شايگوزوۆ،–ونىڭ ۇستىنە ءبىر مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ وتىر. باعدارلامانى ءتيىمدى پايدالانساق، شاعىن اۋىلداردىڭ شىرايى كىرىپ قالار ەدى.

ۇستىمىزدەگى جىلى جاستار جىلىنا وراي 18 بەن 29 جاس ارالىعىنداعى جاستار ءۇشىن «جاس كاسىپكەر» اتتى جاڭا جوبا قولعا الىنۋدا. بۇل رەتتە ىنتالى جاستارعا بيزنەس نەگىزدەرى بويىنشا وقۋ باعدارلامالارى ۇسىنىلادى. كەيىن جوباعا قاتىسۋشىلارعا جەكە كاسىبىن اشىپ جۇرگىزۋ ءۇشىن بيزنەس ترەنەرلەر جول سىلتەپ، جەتەكشىلىك ەتەتىن بولادى. الداعى ۋاقىتتا 1270 ادامدى وقىتۋ مەجەلەنىپ وتىر.

اتالمىش شارا بارىسىندا قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىگىن ەگجەي-تەگجەيلى اڭگىمەلەپ، ءتۇسىنىپ ءتۇيسىندى. شالعايداعى شاعىن اۋىلداردا كومەك-قولداۋعا ءزارۋ بولىپ وتىرعان جاس تولقىن وسىنداي جاڭالىقتاردى ەستىسە، ەستىپ قانا قويماي، وزدەرى دە ىنتالانىپ العا ۇمتىلسا، اۋىل اجارى بۇگىنگىدەن دە كوركەيە تۇسەر ەدى.

 

اقمولا وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

باسىلىم باسشىلارى - ەركىن قىدىر (1962)

باسىلىم باسشىلارى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار