قازاقستان • 24 جەلتوقسان, 2018

دينارا نوكەتاەۆا: مىزعىماس مەملەكەتتىڭ مارتەبەسىن بيىكتەتە بەرەمىز

380 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
دينارا نوكەتاەۆا: مىزعىماس مەملەكەتتىڭ مارتەبەسىن بيىكتەتە بەرەمىز

حالقىمىزدا «جەتى اتاسىن بىلمەيتىن ەر جەتەسىز, جەتى عاسىر تاريحىن بىلمەي­تىن ەل جەتەسىز», دەگەن ۇلاعاتتى ءسوز بار. تاريح – بۇل حالىقتىڭ بۇگىنى مەن بولا­شا­عىن ايقىندايتىن بىردەن-ءبىر ماڭىزدى كور­سەت­كىش. ءار حالىقتىڭ ماڭدايىنا بىت­كەن تاعدىر­لى جولى وسى تاريح قوي­ناۋى­­نان تامىر تارتادى. سوندىقتان دا ءتول تاريحىن ۇلىقتاپ, اتا-بابالار سالعان سارا جولدى ۇستانعان حالىق قانا كەمەل كە­لە­شەككە نىق سەنىممەن قادام باسارى انىق. 

بابالار مۇراتىن جالعاستىرىپ, ەل اماناتىن ارقالاپ كەلە جاتقان ەلباسىمىز ن.ءا. نازارباەۆتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسى, ەڭ الدىمەن بولاشاق ۇرپاقتىڭ تاربيەسىنە باعىتتالىپ وتىر.

ماقالا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاما­سىنىڭ جالعاسى بولىپ تابىلادى. ول «ۇلت تاريحىنداعى كەڭىستىك پەن ۋاقىت», «تاريحي سانانى جاڭعىرتۋ» اتتى بولىمدەردەن تۇرادى. پرەزيدەنت بۇل جولى ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ساقتاپ, تاريحىمىزدى جاڭعىرتۋ جايىنا كەڭىنەن توقتالىپ, جاس بۋىندى ۇلتتىق تاربيەمەن سۋسىنداتۋ كەرەكتىگىن ايتقان. ۇلت قاھارماندارىن ۇلگى تۇتۋ ءۇردىسىن قالىپتاستىرۋعا جول اشاتىن ساپالى بالالار فيلمدەرى مەن مۋلتيپليكاتسيالىق سەريالداردى اسا قاجەت ەتەتىن وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ دا تالعامىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەك ەكەندىگىن, ءبىزدىڭ داڭقتى باتىرلارىمىز, ويشىلدارىمىز بەن ەل بيلەۋشىلەرىمىز تەك قازاقستان عانا ەمەس, سونداي-اق بۇكىل əلەم بويىنشا ەلىكتەۋگە لايىقتى تۇلعالار ەكەندىگىن ەلباسى تىلگە تيەك ەتكەن.

بۇل ماقالادا تەرەڭ وي, ۇلتتىق قۇندى­لىقتاردى باعالاي ءبىلۋ, حالىق الەۋەتىنە زور سەنىم, ەرىك-جىگەر مەن كۇش-قۋات كورىنىس تاپ­قان. ءار قازاقتى تولعان­دىراتىن ءارى بو­لا­­شاقتا ءوزىنىڭ ۇلەسىن قوسۋعا جىگەر­لەن­دى­رە­تىن, جاڭا دۇنيە­تانىم مەن كوزقاراس قا­­لىپ­­تاس­تىرۋعا مول مۇمكىن­دىك اشىلىپ وتىر.

ەندىگى كەزدە, اتا ءداستۇردى جالعاستىرۋ سالت-سانانى, قازاقتىڭ قولونەرىن تۇلە­تۋ­­د­ىڭ, قانمەن كەلگەن قاسيەتكە دەگەن ادال­دىققا بەرىك بولۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى دەپ بىلەمىن.

ءبىزدىڭ بابالارىمىز بىلىمگە, ونەر­گە جاقىن بولعان, اسىرەسە ءان-جىرلار, اڭىز-اڭگىمەلەر, ەپوستار مەن ەرتەگىلەر ارقىلى ۇرپاقتارىنا تاربيە بەرگەن. سال-سەرىلەر مەن اقىن-جىراۋلاردىڭ ونەرلەرىنىڭ بۇگىن­گى كۇنگە دەيىن جەتۋى سونىڭ ايعاعى. جاس­تايىنان بالالاردى اتقا ءۇيىر قىلىپ, باي­گەگە قاتىستىرعان. توي-جيىنداردا, اس جانە باسقا دا شارالاردا وتكىزىلەتىن قازاق­تىڭ ۇلتتىق ويىندارى ءبىزدى ءالى كۇنگە دەيىن باسقا ەلدەردەن ەرەكشەلەندىرىپ تۇراتىنى ءارى ءمانى مەن ماڭىزى زور ەكەندىگى ءمالىم.

بالالاردى ەپتى, ونەرلى, شەبەر ەتىپ تاربيەلەۋدىڭ ماڭىزى زور. قازاقتا «اۋىزى­­مەن قۇس تىستەگەن», دەپ جۇيرىك ات پەن سول اتتى ەپتى مەڭگەرگەن شاباندوز با­لانى ايتىپ ماقتان تۇتاتىن. ال قىزداردىڭ تاربيەسى وتباسىندا ەرەكشە ورىن العاندىعى تاريحتان بەلگىلى. انالاردىڭ قىز بالانىڭ تاربيەسىنە وتە ۇلكەن كوڭىل ءبولۋىنىڭ, قىزداردى بولاشاق جار, انا, شاڭىراقتىڭ شىراقشىسى ەتىپ تاربيەلەۋدىڭ ماڭىزى زور. 

اتا-بابالارىمىزدىڭ عاسىرلار بويى جي­ناق­تالعان تاجىربيەسىن ۇرپاقتان-ۇرپاق­­قا جەتكىزۋ, ءبىر جۇيەگە ءتۇسىرۋ, توپ­تار­­عا جىكتەي وتىرىپ زەرتتەۋ تۋرالى ەل­با­سى­ن­ىڭ ماقالاسىندا ورىندى ايتىلعان.

ءبىز وسى ماقالادا كوتەرىلگەن ماسەلە­لەردى شەشۋگە قانداي ۇلەس قوسا الا­مىز دەگەن سۇراق ءبارىمىزدى تولعاندىرۋى كەرەك. حالىقتىڭ تاريحي ساناسىن جاڭعىرتۋ­عا, ياعني جاستارعا ۇلتتىق تاريحتىڭ ماڭىز­دى­لىعىن تەرەڭ وقىتۋعا ىقپال ەتۋىمىز قاجەت. ماقالاداعى ۇسىنىستاردى جۇزەگە اسىر­ساق, وندا ءوز ۇلتىمىزدىڭ, ءتىلىمىزدىڭ, ءدىنى­مىزدىڭ, اتا-بابالارىمىزدىڭ تاريحىن ساق­تاي وتىرىپ باسقالاردان كەم بولمايمىز.

«وتكەندى بىلمەي, بولاشاقتى بولجاۋ مۇمكىن ەمەس» دەگەن حالىق دانالىعى بار. ەڭ باستىسى, تاريحي ساناسى نىعايعان ەل عانا باسەكەگە قابىلەتتى بولاتىنىن ەسكەرىپ, قازاقستانداي اسا قۋاتتى, مىزعىمايتىن مەملەكەتتىڭ مارتەبەسىن بيىكتەتە بەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن حالىقتىڭ زەردەسىنە ءسىڭىرۋىمىز قاجەت.

دينار نوكەتاەۆا,

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار