ايماقتار • 27 قاراشا, 2018

تۇركىستانداعى تالپىنىس پەن سەنىم سىيلايتىن ورتالىق

404 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ورتالىققا كىرگەندە ءبىرى بالداققا سۇيەنگەن, ەندى ءبىرى قولارباعا تاڭىلعان جانداردى كورىپ, العاشىندا ايانىش سەزىمىن باستان وتكەرەسىز. الدەن سوڭ ءاربىرىنىڭ ىنتاسى مەن تاباندىلىعى العاشقى پىكىرىڭىزدى وزگەرتە باستايدى. تىرشىلىگىمەن تانىسىپ, كەلۋشىلەرمەن اڭگىمەلەسكەننەن كەيىن قوعامنان بولەك, قورشاعان ورتادان الشاق بۇيىعى ءومىر ءسۇرىپ كەلگەن, تاعدىردىڭ جازۋىمەن مۇگەدەك اتانعان جانداردىڭ وسى ورتالىقتا مەملەكەتتىڭ وزىنە دەگەن قامقورلىعىن سەزىنەتىنىن, العا ۇمتىلاتىنىن اڭعاراسىز. ءوزىنىڭ ەل قاتارلى ءومىر سۇرۋىنە, قۇقىن قورعاپ, ومىردەن ءوز ورنىن تابۋعا بولاتىندىعىنا نەگىزىنەن وسى ورتالىقتا كوز جەتكىزەتىنىن بىلەسىز.

تۇركىستانداعى تالپىنىس پەن سەنىم سىيلايتىن ورتالىق

ءبىز ايتىپ وتىرعان تۇركىستان وبلىسى جۇمىسپەن قامتۋدى ۇي­لەس­تىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ «№8 ارناۋلى الەۋ­مەت­تىك قىزمەت­تەر كو­ر­­سەتۋ ور­تا­لىعىندا» مۇ­گە­­دەك جان­­دارعا جان-جاقتى قامقورلىق جا­سا­­لىپ, جاقسى كوڭىل-كۇي سىيلاۋ ماقساتىنداعى ءتۇرلى ءىس-شارا ءجيى وتكىزىلىپ تۇرادى. ال نەگىزى شىمكەنت قالا­سىن­داعى اتالعان ورتالىقتا جىل كولەمىندە 960 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان وڭالتۋدان وتەدى ەكەن. ءار اي سايىن ستاتسيونارلىق-ساناتوريالىق رەجىمدە اۋدانداردان – 45, شىمكەنت قالاسىنان 30 مۇگەدەك كۇندىز­گى بولىمدە قا­بىلدانادى. وسى ارادا ايتا كەتەلىك, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, سوڭعى بەس جىلدا ەلىمىز­دە مۇگەدەكتىگى بار ادام­­دار­دىڭ سانى 7,5%-عا ۇلعاي­عان. سول سەبەپتەن دە بولار, ور­تالىق قىزمەتىن الۋعا نيەتتىلەر قا­تارى كوبەيە تۇسكەن جانە ولار بۇل مۇمكىندىكتى ۇزاق كۇتۋگە ءماجبۇر. ورتالىقتىڭ ولارعا بە­ر­ەرى مول, مىسالى دارىگەرلەردىڭ نۇسقاۋلارى بويىنشا ەم الادى, دەنە شىنىقتىرۋ جاتتىعۋلارىن جاسايدى, سونداي-اق ءتۇرلى ءدارى-دارمەك­تەردى, دارۋ­­مەن­دەر­دى قا­بىلدايدى. سپورتتىق ەستا­فەتا­لىق توپتىق ويىندارعا دەن­ساۋلىقتارىنا قاراي قاتى­سا­دى. باسقا دا مادەني ءىس-شارالارعا قاتىسۋ ءۇشىن ارنايى كولىك قىزمەتى ۇسىنىلادى. وزدىگىنەن ەڭبەك ەتۋ­گە كو­مەك­تە­سەدى. ەڭبەك­پەن ەمدەۋ ار­قى­لى ومىرگە دەگەن كوز­­قا­راسىن جاقسارتىپ, قىزى­عۋ­شىلىقتارىن وياتادى. مونشاقتان, بيسەرمەن ءارتۇرلى بۇيىم جاساۋدى ۇيرەنەدى. تىگىن ماشيناسىمەن جۇمىس ىستەپ, قۇراق كورپە­شەلەر, جاستىقتار, كويلەكتەر تىگەدى جانە جوعالتقان تۇرمىستىق داع­دىل­ارىن قايتا قالپىنا كەلتىر­ەدى. قىزمەت الۋ­شى­لاردىڭ ءوز قولدارىنان جاساعان بۇيىمدارىنان كورمە ۇيىمداستىرىلادى. ءوزىن-ءوزى قام­تاماسىز ەتۋ جانە ماتەر­يال­دىق جاعدايلارىن جاقسارتۋعا قا­تىس­تى باعىت-باعدار, كەڭەس بەرىلەدى. 

– ەلباسى ن.نازارباەۆ جول­دا­ۋىن­دا «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى تۇلعالارعا ارنالعان «كەدەرگىسىز ور­تا» قا­لىپ­­تاستىرۋعا زور ءمان بەرىل­ۋى ءتيىس» ەكەنىن اتاپ كور­سەتتى. جالپى, مەملەكەت باسشىسى مۇگەدەكتەر ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان قولداۋ- كومەكتەر كوپ. ءوزىن كەم سەزىنبەۋى ءۇشىن ورتالىق قىزمەتىن پايدالانۋشى جاندارعا وتباسىلىق كاسىپكەرلىكتى اشۋ جانە دامىتۋ ءۇشىن «اتامەكەن» قورىنىڭ وبلىس بويىنشا ايماقتىق فيليالى بيزنەس ساباقتارىن جۇرگىزەدى. وندا كاسىپكەرلىك جولدارى جان-جاقتى تۇسىندىرىلەدى. قىزمەت الۋشىلارعا جەڭىلدىكتەر, جاردەماقىلار, وتەماقىلار مەن باسقا دا تولەمدەردى الۋعا كەڭەس بەرىلەدى. ورتالىق ءى, ءىى توپتاعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا وڭالتۋ قىزمەتتەرىن كورسەتەدى. ول قىزمەتتەردى العان سوڭ دەنساۋلىقتارىندا وڭ وزگەرىس بولىپ, جەكە كاسىپ اشقاندارى دا بارشىلىق. ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسى ارتىپ, العىسىن ءبىلدىرىپ جاتقاندارى دا از ەمەس. كەزىندە مەكەمەدە وڭالتۋدان وتكەن ەرمەك قالىمبەتوۆ ءتۇرلى سپورتتىق جارىستاردا جو­عارى دەڭ­گەي­دە ونەر كورسەتىپ, قول­اربا جارى­سىنان ازيا چەم­پيو­نى اتان­دى. كەنتاۋ قالا­­سىنان كە­­لىپ, وڭ­ال­­تۋ­دان وت­كەن ايدوس قاليەۆ بۇگىندە كوپتەگەن ما­دە­ني ءىس-شارادا كونتسەرتتىك باع­دار­لامالارمەن ونەر كورسەتۋدە. ال مۇمكىندىگى شەك­­تەۋ­لى بورىبەك جىلقىباەۆ قول­­­­دىڭ ۇس­اق مو­تو­ري­كاسىن جاق­­­­سار­­تۋ ماقساتىندا ءىرى مون­شاق­تاردان ءارتۇرلى بۇيىم جاساپ, مەكەمەمىزدىڭ اتىنان قولونەر شەبەرلەرى كورمەلەرىنە قاتىسىپ ءجۇر», دەيدى «№8 ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ورتالىعى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى گۋليا جازىحباەۆا. سونداي-اق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازامات­تاردىڭ الەۋمەتتىك مارتە­بەسىن كوتەرۋ, تاريحي جادىگەرگە سۇيىس­پەنشىلىگىن ارتتىرۋ, ولكەسىن تانىتۋ, پاتريوتتىق سەزىمىن ودان ءارى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا اي سايىن وڭىردەگى مۇراجايلارمەن تانىسۋىنا مۇمكىندىك جاسالادى ەكەن. «بۇل مەكەمەگە 2012 جىلدان بەرى كەلىپ ەم الۋدامىن. ەمنىڭ بارلىق ءتۇرى قاراستىرىلعان. ورتالىققا كەلگەن كۇننەن باس­تاپ جاقسى كوڭىل-كۇيدە جۇرەمىز. دەن­ساۋلىقتى نى­عايتۋعا ار­نال­­عان ەمدىك پرو­­­تسە­دۋرا­لاردى كور­­سەتەتىن مامانداردىڭ كاسىبي بى­لىك­­تىلىگى جوعارى دارەجەدە, وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ قىز­مەتكەرلەرىنە ايتار العىسىم شەكسىز», دەيدى             ءى توپ مۇگەدەگى ەراحان سەيتبەكوۆ.

جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, ورتالىق قىزمەتىنە مۇقتاج جاندار كوپ. الايدا ونى قالاعان مەزگىلىندە قابىلداۋ مۇمكىن بولماي وتىر. ونىڭ ءبىر سەبەبى – ورتالىق ورنالاسقان عيمارات تارلىق ەتۋدە. بۇل ءوز كەزەگىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ەمىن-ەركىن قوزعالىسىنا دا كەرى اسەرىن تيگىزۋدە. ياعني تالاپقا ساي تيپتىك عيمارات قاجەت. بۇل ورايدا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قور­عاۋ ءمينيسترى ءمادينا ابىل­قا­سىموۆانىڭ «استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ اكىمدەرى وڭالتۋ كومەگىنىڭ قولجەتىمدىگىن جاقسارتۋ ءۇشىن قوسىمشا وڭالتۋ ورتالىقتارىن اشۋ جونىندەگى قاجەتتى شارالار قابىلداۋى قاجەت» دەگەن مالىمدەمەسى كوڭىلگە سەنىم ۇيالاتادى. مينيسترلىك مالىمەتىنە قاراعاندا, ەلىمىزدە 192 قالپىنا كەلتىرۋ ەمى جانە مەديتسينالىق وڭالتۋ ۇيىمدارى جۇ­مىس ىس­تەيدى. ولار­دىڭ 129-ى مەم­­لە­كەتتىك جانە 63-ءى جەكە­­مەنشىك ۇيىمدار. وتكەن جىل­دىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بەكىتىلگەن نورماتيۆ 25-كە تەڭ بولعان كەزدە حالىقتىڭ وڭالتۋ توسەكتەرمەن قامتاماسىز ەتىلۋى 10 مىڭ ادامعا شاققاندا بارلىعى 1,4 توسەكتى قۇراعان. ياعني وڭالتۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ ەمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ جەتكىلىكسىز ەكەنى بايقالادى. ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, 18,7 ملرد تەڭگە سوماسىندا 5 جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك – جەكەمەنشىك ارىپتەستىك جوبالارى جوسپارلانىپ وتىر. 

ءيا, ۋاقىت وتە تالاپقا ساي عيمارات سالىنىپ, قوسىمشا وڭال­­­تۋ ورتالىعى دا اشىلار. ەڭ باستىسى, بۇگىندە مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى جاندار وڭالتۋ ورتالىعىندا ەم قابىلداي ءجۇرىپ, جانىن ءجىتى تۇسىنەتىن, ءوزى سەكىلدى تاعدىرلاس, مۇڭداس جانداردى تاۋىپ, جاقىن ارالاسۋ, دوستاسۋ ارقىلى دا قوعامنىڭ بەلسەندى مۇشەسى ەكەنىن سەزىنۋدە.

عالىمجان ەلشىباي,

«ەگەمەن قازاقستان»

تۇركىستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

نەسيە الۋ نەگە قيىندادى؟

قوعام • بۇگىن, 17:38