قارجىلىق قۇجاتتارعا ماڭىز بەرىلدى
جالپى وتىرىستا سەناتورلار الدىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قورىنان 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت تۋرالى» زاڭدى قابىلدادى.
قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قورىن باسقارۋ جونىندەگى كەڭەستىڭ شەشىمىنە سايكەس ۇلتتىق قوردان 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتىڭ مولشەرى 2019 جىلعا – 2 450,0 ملرد تەڭگە, 2020 جىلعا – 2 300,0 ملرد تەڭگە, 2021 جىلعا – 2 000,0 ملرد تەڭگە بولىپ ايقىندالعان.
ال 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق قوردان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتىڭ ايقىندالعان مولشەرلەرى ۇلتتىق قورداعى قاراجاتتىڭ ءتيىستى قارجى جىلىنىڭ سوڭىنا ىشكى جالپى ءونىمنىڭ بولجامدى مانىنەن 30 پايىز مولشەرىندە تومەندەمەيتىن قالدىق بويىنشا شارتتىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
زاڭدى قابىلداۋ بيۋدجەتتىڭ جانە ۇلتتىق قوردىڭ تەڭگەرىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, سونداي-اق ۇشجىلدىق كەزەڭدە مۇنايدان تىس تاپشىلىقتى تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرمەك.
وتىرىستا قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ سەناتورلارعا «2019-2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭ جوباسىن تانىستىردى.
2019 جىلعا ۇلتتىق قورعا تۇسەتىن تۇسىمدەر بولجامى مۇنايدى ءوندىرۋ كولەمى 88,0 ملن توننا, مۇنايدىڭ الەمدىك باعاسى 1 باررەلگە 60 دوللار جانە تەڭگەنىڭ اقش دوللارىنا قاتىستى باعامى 350 تەڭگە بولۋى ەسكەرىلە وتىرىپ ەسەپتەلگەن.
زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا سەناتتىڭ كوميتەتتەرى مەن دەپۋتاتتارىنان زاڭ جوباسىنا مەملەكەتتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنىڭ ءتۇرلى سالالارىنا قاتىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندە ۇسىنىستار كەلىپ ءتۇستى.
وتىرىستا قوسىمشا بايانداما جاساعان سەناتتىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ولگا پەرەپەچينا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىلعى 19 قاراشادا سوت جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جانە ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتى ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەستە بەرگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسىندا 123, 8 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە 2019 جىلعا 34,1 ملرد تەڭگە سوماسىندا قوسىمشا قاراجات كوزدەلگەنىن اتاپ ءوتتى.
سەناتورلار ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن ۇلتتىق بانكىنىڭ باسشىلىعىنا كوپتەگەن ساۋال قويىپ, بيۋدجەت ۇدەرىستەرىن جەتىلدىرۋگە بايلانىستى وتكىر سىن-ەسكەرتۋلەرى مەن ماڭىزدى ۇسىنىستارىن ايتتى. ەلىمىزدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى باقىتجان ساعىنتاەۆ, ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ, قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ, ۇلتتىق بانك توراعاسى دانيار اقىشەۆ جوبا بويىنشا قاجەتتى تۇسىنىكتەمە بەردى.
تالقىلاۋدى قورىتىندىلاي كەلىپ, سەنات توراعاسى ق.توقاەۆ ۇشجىلدىق بيۋدجەتتە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىلعى جولداۋىنداعى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى مەن ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا بايلانىستى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ول سەنات دەپۋتاتتارى كوتەرگەن وزەكتى ماسەلەلەرگە ۇكىمەت مۇقيات نازار اۋدارىپ, ولاردىڭ وڭ شەشىمىن تابۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزەدى دەپ سەنىم بىلدىرەتىنىن جەتكىزدى.
زاڭ جوباسى سەناتورلاردىڭ تۇزەتۋلەرىمەن ماجىلىسكە قايتا جىبەرىلدى.
اۋەدەگى قاۋىپسىزدىكتىڭ تەتىگى
سەنات جالپى وتىرىستا, سونداي-اق اۋە كەمەلەرىنىڭ بورتىندا جاسالاتىن قىلمىستار جانە كەيبىر باسقا دا اكتىلەر تۋرالى كونۆەنتسيانى جانە اۋە كەمەلەرىنىڭ بورتىندا جاسالاتىن قىلمىستار جانە كەيبىر باسقا دا اكتىلەر تۋرالى كونۆەنتسيانى وزگەرتەتىن حاتتامانى راتيفيكاتسيالادى.
1963 جىلى 14 قىركۇيەكتە توكيودا قول قويىلعان اۋە كەمەلەرىنىڭ بورتىندا جاسالاتىن قىلمىستار جانە كەيبىر باسقا دا اكتىلەر تۋرالى كونۆەنتسيا اۋە كەمەسىنىڭ بورتىندا جاسالاتىن قىلمىستار مەن وزگە دە اكتىلەرگە قاتىستى يۋريسديكتسيانى مەملەكەتتەردىڭ جۇزەگە اسىرۋى ءتارتىبىن بەلگىلەيدى. اۋە كەمەسىنىڭ جانە ونىڭ بورتىنداعى ادامداردىڭ نەمەسە م ۇلىكتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەتىن قىلمىستار مەن اكتىلەردى جاسايتىن ادامدارعا قاتىستى اۋە كەمەسى كومانديرىنىڭ وكىلەتتىكتەرى ايقىندالدى.
2014 جىلى 4 ساۋىردە مونرەالدا (كانادا) قول قويىلعان اۋە كەمەلەرىنىڭ بورتىندا جاسالاتىن قىلمىستار جانە كەيبىر باسقا دا اكتىلەر تۋرالى كونۆەنتسيانى وزگەرتەتىن حاتتاما ۋاعدالاسۋشى مەملەكەت, ەگەر ول اۋە كەمەسىن پايدالانۋشى بولىپ تابىلسا, اۋە كەمەسىنىڭ بورتىندا جاسالعان قىلمىسقا قاتىستى ءوز قىلمىستىق يۋريسديكتسياسىن بەلگىلەي الاتىنىن رەتتەيدى. قازىرگى كەزدە بۇل كونۆەنتسياعا 186 ەل قوسىلىپ وتىر.
حاتتاماعا سايكەس اۋە كەمەسىندەگى كۇزەت قىزمەتكەرى, ەكيپاجدىڭ كەز كەلگەن مۇشەسى نەمەسە جولاۋشى كومانديردىڭ رۇقساتىنسىز اقىلعا قونىمدى الدىن الۋ شارالارىن قولدانا الادى.
اۋە كەمەسىنىڭ كومانديرى اۋماعىندا اۋە كەمەسى قوناتىن كەز كەلگەن ۋاعدالاسۋشى مەملەكەتتىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنا اۋە كەمەسىنىڭ بورتىندا قىلمىس بولىپ تابىلاتىن اكت جاسادى دەپ پايىمداۋعا نەگىز بولعان كەز كەلگەن ادامدى بەرە الادى.
وتىرىستا, سونداي-اق اۋە كەمەلەرىن زاڭسىز باسىپ الۋعا قارسى كۇرەس تۋرالى كونۆەنتسيا جانە اۋە كەمەلەرىن زاڭسىز باسىپ الۋعا قارسى كۇرەس تۋرالى كونۆەنتسيانى تولىقتىراتىن حاتتاما دا راتيفيكاتسيالاندى.
حاتتاما قازىرگى زامانعى تەحنيكالىق قۇرالداردى پايدالانۋ ارقىلى ۇشىرىپ اكەتۋدىڭ الۋان تۇرلەرىن قوسا وتىرىپ, اۋە كەمەسىن زاڭسىز باسىپ الۋ اكتىلەرىنىڭ ءتىزىمىن كەڭەيتەدى. قىلمىستىڭ جەتەكشىلەرى مەن ۇيىمداستىرۋشىلارىنا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك, سونداي-اق قۇقىق بۇزۋشىعا تەرگەۋدەن, قۋعىندالۋدان نەمەسە جازادان قۇتىلىپ كەتۋگە تالپىنىستارىنا كومەكتەسكەن ادامدارعا جاۋاپتىلىق بەلگىلەنەدى.
وتىرىس بارىسىندا سەناتور بىرعانىم ءايتىموۆا تاريحي قورىمدارعا قازبا جۇمىستارى تۋرالى, سارسەنباي ەڭسەگەنوۆ ء تورتىنشى دەڭگەيدەگى بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ تۋرالى ساۋال جولدادى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
