ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, ر.ەردوعان 52,55 پايىز قولداۋعا يە بولعان. ال وپپوزيتسيانىڭ باستى وكىلى مۋحاررەم ينجە 30,79 پايىز داۋىس جينادى. حالىقتىڭ دەموكراتيا پارتياسى باسشىسى سەلەحاتتين دەميرتاشقا ەلەكتوراتتاردىڭ 8,36 پايىزى داۋىس بەرگەن.
ايتا كەتۋ كەرەك, ەلدەگى ايماقتاردىڭ باسىم بولىگى قازىرگى پرەزيدەنت ر.ەردوعاندى قولداعان. ايتسە دە, يزمير, چاناككالە, ادىرنا سەكىلدى باتىس وڭىرلەر م.ينجەگە كوپ داۋىس بەرسە, ديارباكىر سەكىلدى شىعىس اۋداندار س.دەميرتاشتى تاڭداعان.
سايلاۋ قورىتىندىسى جاريالانا سالا ر.ەردوعان حالىققا ۇندەۋ جاريالاپ, ءوزىن قولداعاندارعا العىسىن جەتكىزدى. «تۇركيا دەموكراتيانىڭ سىناعىنان تاعى دا ءوتتى. سونداي-اق ءبىز الەمگە ۇلگى بولامىز. 16 جىل بويى تۇركيا سوعىس ءۇشىن ەمەس, قىزمەت ءۇشىن داۋىس بەردى. كوزدەرىمىز بەن قۇلاقتارىمىز تاعى دا حالىققا قىزمەت ەتەدى. ەرتەڭنەن باستاپ سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە بەرىلگەن ۋادەلەردى ورىنداۋعا كىرىسەمىز», دەدى ر.ەردوعان.
داۋىستاردى ساناۋ تىكەلەي ەفيردەن كورسەتىلىپ, Anadolu Agency ساناق مالىمەتتەرىن جاريالاپ وتىردى. بەرىلگەن داۋىستاردىڭ 70 پايىزدان استامى سانالعاننان كەيىن ۆەنگريا پرەمەر-ءمينيسترى ۆيكتور وربان العاش بولىپ ر.ەردوعاندى سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەنىمەن قۇتتىقتادى.
بۇل – كونستيتۋتسيالىق رەفەرەندۋمنەن كەيىن وتكىزىلىپ وتىرعان العاشقى سايلاۋ. 2017 جىلى تۇركيادا رەفەرەندۋم ءوتىپ, حالىقتىڭ 51 پايىزى پرەزيدەنتتىڭ باسقارۋ جۇيەسىن جاقتاپ شىققان ەدى. اتالعان رەفورماعا سايكەس, ەلدەگى پرەمەر-مينيسترلىك باسقارۋ جۇيەسى پرەزيدەنتتىك بولىپ وزگەرىپ, پارلامەنتتەگى دەپۋتاتتار سانى ۇلعايدى. سونداي-اق پرەزيدەنتكە مينيسترلەر, ۆيتسە-پرەزيدەنت تاعايىنداۋ, توتەنشە جاعداي ەنگىزۋ سەكىلدى بىرقاتار ۋاكىلەتتىك بەرىلدى.
سونىمەن قاتار تۇركيادا پارلامەنتتىك سايلاۋ ءوتتى. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, «ادىلەت جانە دامۋ» پارتياسى 42,49 پايىز قولداۋعا يە بولىپ, پارلامەنتتەگى 293 ورىن بۇيىردى. ال ولارمەن اليانس قۇرعان «ۇلتتىق قوزعالىس پارتياسى» 11,13 پايىز داۋىس جينادى. ولاردىڭ ەنشىسىندە 67 دەپۋتات بار. وسىلايشا, «حالىقتىق اليانس» پارلامەنتتە باسىمدىققا يە بولدى. بۇدان بولەك, ۇلتتىق اليانسقا كىرەتىن «رەسپۋبليكالىق حالىق پارتياسى», «جاقسى پارتيا» جانە «باقىت» پارتياسى 34,04 پايىز داۋىس جينادى. ال داۋىس بەرۋشىلەردىڭ 11,67 پايىزى «حالىقتىق دەموكراتيالىق پارتياسىن» قولداعان. ناتيجەسىندە كەيىنگىلەرى پارلامەنتكە 67 دەپۋتات ۇسىنۋعا مۇمكىندىك الدى.
ساراپشىلار سايلاۋدا سەنساتسيانىڭ بولمايتىنىن ءاۋ باستا-اق ايتقان ەدى. رەدجەپ تايپ ەردوعاننىڭ ەكىنشى رەت پرەزيدەنتتىككە سايلاناتىنىن كوپتەگەن باسىلىمدار بولجادى. مۇنىڭ ءوز سەبەبى بار. ويتكەنى, ۇگىت-ناسيحات ناۋقانى كەزىندە ونى قولدايتىنداردىڭ سانى ەلۋ پايىزعا جۋىقتاپ, جۇرگىزىلگەن ساۋالنامالار قازىرگى پرەزيدەنتتىڭ ايقىن باسىمدىققا يە ەكەنىن انىق كورسەتتى.
ەل اۋماعىنداعى سايلاۋ ۋچاسكەلەرى جەكسەنبى كۇنى تاڭعى ساعات سەگىزدە تۇگەل اشىلدى, ال شەتەلدەگى تۇركيا ازاماتتارى 19 ماۋسىم كۇنى ءوز تاڭداۋىن جاساپ قويعان ەدى. داۋىس بەرۋ تۇركيا ۋاقىتىمەن كەشكى ساعات 17.00-دە (استانا ۋاقىتىمەن 20.00-دە) اياقتالدى. جالپى, تۇركيادا 60 ميلليونعا جۋىق ەلەكتورات بار. بيىلعى سايلاۋعا سونىڭ 87,1 پايىزى قاتىسقان.
بيىلعى سايلاۋدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – العاش رەت ەلدە وپپوزيتسيالىق تاراپ ۇلكەن قولداۋعا يە بولدى. مۇنى كوپتەگەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا جارىسا جازدى. ماسەلەن, BBC ارناسىنىڭ تۇركياداعى ءتىلشىسى مارك لوۋەن وتكەن جەكسەنبىنى «پرەزيدەنت ءۇشىن اقىرەت سەكىلدى بولدى» دەپ ەسەپتەيدى.
جالپى, باۋىرلاس تۇرىك ەلىندەگى سايلاۋ دەموكراتيالىق قوعامنىڭ بارشا تالاپتارىنا ساي ءوتتى دەپ كەسىپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. تۇركياداعى سايلاۋعا بارعان ەلىمىزدىڭ باقىلاۋشىلارى دا داۋىس بەرۋ بارىسىندا ەشقانداي زاڭ بۇزۋشىلىق بايقاماعانىن مالىمدەدى.
ەستەرىڭىزدە بولسا, 2016 جىلى ەلدە توڭكەرىس ۇيىمداستىرۋعا تالپىنعان ەدى. سونى ەسكەرگەن ەل بيلىگى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 531 مىڭ كۇشتىك قۇرىلىم قىزمەتكەرىن جۇمىلدىرعان. تۇركيا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, سايلاۋ كەزىندە ەشقانداي وقىس وقيعا بولماعان. تىركەلگەن 362 بۇزۋشىلىقتىڭ باسىم بولىگى اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا كەلمەيدى. ماسەلەن, سونىڭ 100-گە جۋىعى ازاماتتاردىڭ سايلاۋ بيۋللەتەنىن سۋرەتكە تۇسىرۋىنە قاتىستى.
Anadolu Agency-ءدىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ەلدەگى سايلاۋعا اسەر ەتۋگە تالپىنعان 10 شەتەلدىك ۇستالعان. ونىڭ ۇشەۋى – فرانتسۋز, ۇشەۋى – نەمىس, قالعانى يتاليالىق ەكەن.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
