قازاقستان • 27 ماۋسىم, 2017

تۇعىرى بيىك تۇلعا

284 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن جەكسەنبى كۇنى استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا بەلىگىلى جازۋشى, كينودراماتۋرگ سماعۇل ەلۋبايدىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «تۇعىرى بيىك تۇلعا» اتتى شىعارماشىلىق كەشى ءوتتى.

تۇعىرى بيىك تۇلعا

اتالمىش شارامەن ورايلاس قالامگەردىڭ قازاقستاننىڭ تۇر­كياداعى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن تۇرىك تىلىندە جارىق كورگەن «اق­بوز ءۇي» («Arasat Meydan») روما­نى مەن ۇلكەن جازۋشى ءابىش كەكىل­باەۆتىڭ فيلوسوفيالىق-پسي­حولوگيالىق استارى تەرەڭ كەسەك تۋىندىسى «اڭىزدىڭ اقىرى» كىتا­بىنىڭ دا («End of the legend») اعىلشىن تىلىندە اۋدارىلعان نۇسقاسىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى قاتار ۇيىمداستىرىلدى.

مەرەي جاسقا تولىپ وتىرعان قالامگەر سماعۇل ەلۋباي 1947 جىلى تۇرىكمەنستان جەرىندە دۇنيەگە كەلگەن. 1961 جىلى اۋلەتىمەن بىر­گە اتا­جۇرتىنا قونىس اۋدارىپ, الما­تىداعى №12 ورتا مەكتەپتە وقىعان. 1971 جىلى قازمۋ-ءدىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن ءبىتىرىپ, شىعارماشىلىق جولعا تۇسكەن. جازۋشىنىڭ شىعارماسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ۇزاق جىلعا سوزىل­عان وتارشىلىق بۇعاۋعا دەگەن قارسىلىق, سونىمەن قاتار قازاق­تىڭ كونە تانىمىن بويىنا تەرەڭ سىڭىرگەن ادام رەتىندە شىعارمالارىنىڭ رۋحاني-ۇلتتىق بوياۋى قانىق, جازۋ ءستيلى قوسپاسىز قازاقى.

قالامگەردى قازاق ادەبيەتى اتتى شالقارعا اكەلىپ قوسقان تول­قۇجاتى سياقتى تۋىندىسى, ارينە «اقبوز ءۇي» رومانى. بۇل تۋىن­دىدا نەگىزىنەن قۋعىن-سۇرگىن, اشار­شىلىق جىلدارى قازاق اۋىل­دارىنىڭ باستان كەشىرگەن قيىن تاعدىر-تالايى ءسوز بولادى. – وسى دۇنيەنى جازۋعا 30 جىل دايىن­­دالدىم, – دەيدى جازۋشى. وقي­عالار سورابى كوكەيدە ابدەن ءپىسىپ, تولىسقان شاقتا ءبىر شوپاننىڭ كيىز ۇيىندە جاتىپ الىپ جازىپ شىققان.

كەش ۇستىندە شىعارماشىلىق تۇلعا جايلى اقجارما تىلەك ايتقان قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جول­داسبەكوۆ, «سماعۇل وتە ويشىل, باپپەن سويلەيتىن جانە كوپتىڭ كوكەيىندەگى دۇنيەنى تاۋىپ ايتاتىن سۇڭعىلا ادام» دەسە, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى جازۋشى انەس ساراي, جازۋشىنىڭ شىعارماسىن وقىعاندا ونداعى وقيعالار كوزگە ەلەستەپ وتىرادى, بۇل ەكىنىڭ بىرىندە كەزدەسە بەرمەيتىن شەبەرلىك, ونىڭ كينەماتوگرافياعا تەز بوي ۇرۋى وسى قابىلەتىنەن ەكەنىن ەرەكشەلەپ ايتتى.

اكادەميك عاريفوللا ەسىم جالپى قازاق ادەبيەتىنىڭ ۇلتتىق-يدەولوگيالىق ماڭىزى جايلى وي قوزعاپ, «قازاق سوۆەت ادەبيەتى» جانە «قازاق ادەبيەتى» اتتى ەكى ۇعىمنىڭ اراجىگىن انىق­تايتىن ۋاقىت جەت­كەنىن اتاپ ءوتتى. باسقوسۋدى تۇيىن­دەۋ ءۇشىن مىنبەگە كوتەرىلگەن فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تۇرسىن سىدىقوۆ مىرزا كەش يەسىنىڭ جازۋشىلىق شەبەرلىگى مەن ونىڭ شىعارمالارىنداعى – كەلەلى ويلار, ءتۇيىندى تولعامدار, سالت-ءداستۇر, ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا باي سيپاتى قالامگەردىڭ ادامي بۇلجىماس دىڭگەگى ەكەنىن, اسىرەسە, قازاق كينو ونەرى كينودراماتۋرگيادا اتقارعان ەڭبەكتەرى ەل مەن حالىق تارابىنان لايىقتى باعاسىن الۋى ءتيىس دەگەنگە توقتالدى.

بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»

 

سوڭعى جاڭالىقتار