ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ قىسقى سەسسياسى اياسىندا سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاعان قازاقستان دەلەگاتسياسى بىرقاتار كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
سەنات توراعاسىنىڭ ەقىۇ دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى ميحاەل لينكپەن كەزدەسۋىندە دياقب-نىڭ قازاقستانداعى جوبالارى, سونداي-اق, ماجىلىسكە سايلاۋالدى ناۋقانى تۋرالى ءسوز بولدى. ق.توقاەۆ قازاقستاندا حالىقارالىق بايقاۋشىلار, ونىڭ ىشىندە دياقب ميسسياسى ءۇشىن سايلاۋ ۇدەرىستەرىنە شىنايى مونيتورينگ جۇرگىزۋگە بارلىق قاجەتتى جاعداي جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. سەنات توراعاسىنىڭ پىكىرىنشە, سايلاۋ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس وتەدى.
دياقب باسشىسى بىلىكتى جانە ناتيجەگە باعدارلانعان ىنتىماقتاستىق ءۇشىن قازاقستان بيلىگىنە ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, بايقاۋشىلار ميسسيانىڭ تەك دەرەكتەرگە عانا نەگىزدەلگەن مونيتورينگ جۇرگىزۋ نيەتىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, دياقب مىندەتى سىناۋ ەمەس, سايلاۋ ۇدەرىستەرىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمدار ازىرلەۋ بولىپ تابىلادى. بۇل تۇرعىدا بيۋرو قازاقستانمەن ودان ءارى ءوزارا سىندارلى ءىس-قيمىلدى كوزدەيدى.
سونىمەن بىرگە, م.لينك دياقب مانداتى سايلاۋعا بايقاۋ جۇرگىزۋمەن شەكتەلمەيتىنىنە نازار اۋداردى. بيۋرو قازاقستانداعى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋعا ساراپشىلىق قولداۋ كورسەتۋگە ءازىر.
ق.توقاەۆتىڭ ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى يلككا كانەرۆامەن كەزدەسۋىندە ەقىۇ كەڭىستىگىندەگى داعدارىستار مەن شيەلەنىستەردى رەتتەۋ, اۋعانستانداعى جاعداي, تەرروريزم جانە ەسىرتكى تاسىمالى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماسىلدى.
قازاقستان پارلامەنتى سەناتى باسشىسىنىڭ ەقىۇ پا باس حاتشىسى روبەرتو مونتەللامەن جانە دياقب-نىڭ قىسقا مەرزىمدى بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ ءۇيلەستىرۋشىسى ماريەتتا تيدەيمەن كەزدەسۋلەرىندە بيىلعى 20 ناۋرىزدا قازاقستانداعى سايلاۋدى بايقاۋ ءۇشىن ەقىۇ پارلامەنتشىلەرىنىڭ قاتىسۋى تالقىلاندى. ر.مونتەللا ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ سايلاۋ قارساڭىندا 70-تەي بايقاۋشى جىبەرۋ تۋرالى جوسپارىن جەتكىزدى. ول, سونداي-اق, بيىلعى مامىردا قازاقستانعا كەلۋ جانە «دىندەر تەرروريزمگە قارسى» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىنا قاتىسۋ نيەتى بار ەكەنىن ءبىلدىردى.
ەقىۇ پا سەسسياسى الاڭدارىندا ق.توقاەۆ بولگاريا پارلامەنتتىك دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى دەسيسلاۆا اتاناسوۆامەن اڭگىمەلەستى, ول بولگاريا حالىق جينالىسىنىڭ توراعاسى تسەتسكي تساچەۆانىڭ اتىنان بولگارياعا ساپارمەن كەلۋگە شاقىرۋدى جەتكىزدى.
قازاقستاندىق دەپۋتاتتار ەقىۇ پا دەموكراتيا, ادام قۇقىقتارى جانە گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى, ەكونوميكالىق ىستەر, عىلىم, تەحنولوگيا ءجانە قورشاعان ورتا جونىندەگى, ساياسي ماسەلەلەر جانە قاۋىپسىزدىك جونىندەگى جالپى كوميتەتتەرىنىڭ وتىرىستارىنا, سونداي-اق, ءۇش جالپى كوميتەتتىڭ بىرلەسكەن وتىرىستارىنا قاتىستى.
دەلەگاتسيا باسشىسى ق.توقاەۆ ۆەنادا بولعان كەزدە بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى, بۇۇ ۆەنا ءبولىمىنىڭ باس ديرەكتورى, بۇۇ ەسىرتكى جانە قىلمىس جونىندەگى باسقارماسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى يۋري فەدوتوۆپەن كەزدەستى. كەزدەسۋدە بۇۇ تەرروريزمگە, ەسىرتكى ساۋداسىنا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل مەكەمەلەرىمەن ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگى تالقىلاندى. سلوۆەنيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى دانيلو تيۋركتىڭ ءوتىنىشى بويىنشا دا كەزدەسۋ بولدى.
ق.توقاەۆ الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى رەتىندە كورول ابداللا بەن ابدەل-ءازيز اتىنداعى حالىقارالىق دىنارالىق جانە مادەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋ ورتالىعىنىڭ باس حاتشىسى فەيسال بەن ابدۋلراحمان مۋاممارمەن كەزدەستى. سەنات باسشىسى 2015 جىلعى ماۋسىمدا استانادا وتكەن V سەزدىڭ ناتيجەلەرى, اتاپ ايتقاندا, قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ الەمدىك قوعامداستىققا جاريا ەتكەن «بەس ۇندەۋى» تۋرالى ايتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ءۇشىن سەزد حاتشىلىعى مەن ورتالىقتىڭ مادەنيەتارالىق جانە دىنارالىق ۇنقاتىسۋدى نىعايتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ كەلەشەگى تۋرالى اڭگىمە ءوربىدى.
ساۋلەبەك ءبىرجان.