ەلىمىزدە ءدارى-دارمەك باعاسى قىمباتتادى جانە تاپشىلىق بايقالۋدا: سەبەبى نەدە؟

شەكتى باعا ساياساتى جانە ونىڭ سالدارى

2025 جىلدىڭ تامىز ايىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ءدارى-دارمەكتىڭ شەكتى باعاسىن قالىپتاستىرۋدىڭ جاڭا ءتارتىبىن ەنگىزگەنى ءمالىم. قۇجات وندىرۋشىلەر, كوتەرمە جەتكىزۋشىلەر مەن ءدارىحانالار ءۇشىن باعانى رەتتەپ, شامامەن 5 مىڭعا جۋىق اتاۋدى قامتىدى. باستاپقىدا بۇل شارا باعانىڭ ءوسۋىن تەجەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ كۇتىلدى.

الايدا جاعداي كۇردەلىرەك بولىپ شىقتى. حالىقارالىق ەۋرازيالىق فارماتسەۆتيكالىق فورۋمدا EUROBAK دەنساۋلىق ساقتاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى پاۆەل حەگاي مالىمدەگەندەي, كەيبىر دارىلەر بويىنشا جاريالانعان 15-30% تومەندەۋ ءىس جۇزىندە 60-90%-عا دەيىن جەتكەن. ءتىپتى جەكەلەگەن جاعدايلاردا شەكتى كوتەرمە باعا ءوندىرۋشى باعاسىنان دا تومەن بەلگىلەنگەن.

فورۋم قاتىسۋشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, بىرقاتار يمپورتتىق پرەپارات وتاندىق نارىقتان مۇلدە جوعالىپ كەتكەن. كوپتەگەن ءونىم بويىنشا تابىستىلىق ماسەلەسى تۋىنداعان. وزىندىك قۇنى تەرىس قالىپتاسقان دارىلەرگە وندىرۋشىلەر جاڭا تاپسىرىستاردى كەلىسۋدەن باس تارتقان.

باعا ءوسۋى جەدەلدەدى

پارادوكس مىنادا – باعانى قاتاڭ رەتتەۋ كەرىسىنشە قىمباتتاۋعا الىپ كەلگەن. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگىنشە, 2026 جىلعى قاڭتاردا فارماتسەۆتيكالىق ونىمدەر 2025 جىلدىڭ قاڭتارىمەن سالىستىرعاندا 15,1%-عا قىمباتتاعان. بۇل – سوڭعى جىلدارداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش.

باعانىڭ جەدەل ءوسۋى ءدال 2025 جىلدىڭ تامىزىنان, ياعني شەكتى باعا تۋرالى بۇيرىق كۇشىنە ەنگەن كەزدەن باستالعان. بۇعان دەيىن ءوسىم قارقىنى 7-8% دەڭگەيىندە بولسا, كەيىن 9-15% ارالىعىنا دەيىن ارتقان.

ساراپشىلار وندىرۋشىلەر مەن جەتكىزۋشىلەر رەتتەلەتىن دارىلەردەن كەلگەن شىعىندى باسقا ءونىم تۇرلەرىنىڭ باعاسىن كوتەرۋ ارقىلى وتەۋى مۇمكىن ەكەنىن جوققا شىعارمايدى.

ەندى ازاماتتار ءدارى-دارمەك باعاسىن Naqty Onim ارقىلى تەكسەرە الادى

Proxima Research كومپانياسىنىڭ 2025 جىلدىڭ ءۇش توقسانى بويىنشا دەرەگى ەل تۇرعىندارىنىڭ ءدارى-دارمەككە ۇنەممەن قاراي باستاعانىن كورسەتەدى. بولشەك ساۋداداعى ساتىلىم كولەمى ناقتى ماندە 13%-عا ازايىپ, 376,7 ملن قاپتامادان 329 ملن قاپتاماعا تۇسكەن. ال ءبىر جىل بۇرىن, كەرىسىنشە, 8% ءوسىم بايقالعان ەدى.

سوعان قاراماستان, اقشالاي شىعىن ارتقان. 2025 جىلدىڭ قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا حالىق دارىگە 537,4 ملرد تەڭگە جۇمساعان – بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنەن 11%-عا كوپ.

نارىق قۇرىلىمىنداعى وزگەرىس قولجەتىمدى دارىلەردىڭ ازايعانىن اڭعارتادى. باعاسى 350 تەڭگەگە دەيىنگى ەڭ ارزان پرەپاراتتاردىڭ ۇلەسى ەكى جىلدا اقشالاي ەسەپتە 6,5%-دان 4,6%-عا, ال ناقتى كولەمدە 48,4%-دان 36,5%-عا دەيىن تومەندەگەن.

كەرىسىنشە, ورتاشا باعا سەگمەنتىندەگى دارىلەردىڭ ۇلەسى ارتقان. باعاسى 1-3 مىڭ تەڭگە ارالىعىنداعى پرەپاراتتار 21,7%-دان 27,3%-عا, ال 3-5 مىڭ تەڭگە ارالىعىنداعىلار 8,1%-دان 10,3%-عا وسكەن.

قوسىلعان قۇن سالىعى ءدارى-دارمەك باعاسىنا اسەر ەتپەيدى

ەمدەلۋدەن باس تارتقاندار كوبەيدى

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ ىرىكتەمەلى زەرتتەۋلەرىنە سايكەس, 2025 جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا ەل تۇرعىندارىنىڭ ءدارى-دارمەككە جۇمساعان شىعىنى جىلدىق ماندە 8,4%-عا ءوسىپ, ءبىر ادامعا شاققاندا توقسانىنا 4 مىڭ تەڭگەگە جەتكەن. ال الدىڭعى ەكى جىلدا بۇل كورسەتكىش 3,3-3,7 مىڭ تەڭگە دەڭگەيىندە بولعان.

الەۋمەتتىك ساۋالنامالار دا الاڭداتارلىق ءۇردىستى كورسەتەدى. ءدارىنىڭ قىمباتتىعىنا بايلانىستى ەمدەلۋدەن باس تارتقانداردىڭ ۇلەسى 22,5%-عا جەتكەن (جىل ىشىندە 2,3 %-دىق تارماققا ارتقان). سونىمەن قاتار قاجەتتى پرەپاراتتىڭ بولماۋىنان مەديتسينالىق كومەك الا الماعاندار سانى 3,5%-دان 5,3%-عا كوبەيگەن.

باعانى اكىمشىلىك جولمەن تەجەۋ تالپىنىسى فارماتسەۆتيكا نارىعىندا كۇتپەگەن سالدارعا الىپ كەلدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, رەتتەۋ تەتىكتەرىن قايتا قاراپ, ءوندىرۋشى, جەتكىزۋشى جانە تۇتىنۋشى مۇددەسىن تەڭ ۇستايتىن ءتيىمدى مودەل قالىپتاستىرۋ قاجەت. ايتپەسە ءدارىنىڭ قولجەتىمدىلىگى ماسەلەسى ودان ءارى ۋشىعۋى مۇمكىن.

ەلىمىزدە ءدارى-دارمەك باعاسى قالاي رەتتەلىپ جاتىر؟