• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
زەردە بۇگىن, 08:15

«ماحاببات, قىزىق مول جىلدارداعى» مايرا

«ايگىلى ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ «ماحاببات, قىزىق مول جىلدار» رومانىن بىلمەيتىن ءارى وقىماعان كوزىقاراقتى قازاق وقىرمانى از شىعار», دەپ بابىمەنەن باستايدى اڭگىمەسىن جامبىل وبلىسى تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اسقار بەكتەنباي ۇلى اقساقال.

«سوندا مايرا اباەۆا (شىن فاميلياسى ىبىراەۆا) دەپ كىتاپتا اتى تۋرا, فاميلياسى (تەگى) جاناما بەرىلگەن. نەگە دەيسىڭ عوي؟ ۇلتتىڭ ۇلى اقىنى ابايدىڭ شىن ەسىمى يبراھيم (ياعني قازاقشا ۇندەستىكتە ىبىرايىم). ەندى الىپ قاراساڭ بىلاي: باقتالاس جاۋى, كەيىن كەڭدىك پەيىلىن بىلدىرگەن دوسى ورازباي «قۇنانبايدىڭ ىبىرايى» دەپ ونى كىجىنە, تابالاي اتاپ كەتەتىن تۇستارى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانىنان ايقىن اڭعارىلادى. ءاز-اعاڭ انىق سونى ەسكەرگەن دە, مايرا اپكەمىزدىڭ فاميلياسىن روماندا وسىلايشا بەرگەن.

«ەندى سول مايرانى قاشان ءارى قايدا كوردىڭىز؟» دەگەن سۇراعىڭا جاۋاپ بەرەيىن.

اكەمىز بەكتەنباي قويشىمان ۇلى – مايرا مەن ءۋاتايدىڭ جان جولداسى, دوس-جاراندارىنىڭ ءبىرى. ولارمەن تانىسۋىمىز 70-جىلداردىڭ ورتاسىندا باستالدى. جامبىلدا (تاراز) تۇرعاندارىندا اكەممەن قوناققا بىرگە بارعانمىن. جاس كەزدەگىدەي جايناعان مايرا اپكەمىز بولماسا دا, ىشكى مىنەزى كورىكتى, بولمىسى بەرىك, كوڭىلى جۇيرىك, ءوزى ءسوزۋار جان ەدى. پەدۋچيليششەدە ساباق بەرىپ جۇرگەن كەزدەرى. جان جارى سۇراپىل سوعىستى باستان كەشىرىپ, ەلگە كەلگەن. بەرتىنگى ۋاقىتتا اۋداندىق كينوفيكاتسيا باستىعى بولاتىن. جاس شاقتارىنداعى اسەم اڭگىمەلەرىنىڭ مايىن تامىزا, تارقاتا ايتادى.

جارىم فاتيمانىڭ اكە-شەشەسى – قايىن اتام ءابىت پەن وڭلاسىن ەنەم دە مايرانىڭ ءۇي-ىشىمەن ارالاسىپ تۇرعان.

مايرانىڭ بەينەسى بار مىنا ءبىر سۋرەت ارتىنداعى جازۋعا قاراساڭ, شاعىن ءبىر سىر تارتار سوزدەرى بىلايشا:  «2. دجامبۋل. 1964 گ. ح پامحا ت ك اسيلوۆ» (بۇل جازۋلار جانە فاميليا استى كوك قالام سياسىمەن جازىلعان دا سىزىلعان). سۋرەتتە وڭلاسىن ەنەم سول جاقتا.

جەكە مۇراعاتىمدا ساقتالىپ تۇرعان وسى سۋرەتتىڭ وڭ جاعىنداعى مايرا اپكەمىز بويجەتكەن قىزداي قۇلپىرىپ, ك ۇلىمدەي جايناپ كەتكەنى كەرىم.

كوزدەرى كەتكەنمەنەن, ارتىندا قالعان ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى بالا-شاعاسىمەن ءالى دە بولسىن ارالاسىپ كەلەمىز.

ەندى وسى ەستەلىكتى اياقتاۋ ماقساتىندا كەزىندە ايگىلى قازمۋ-دا كۋرستاس بولعان ءاز-اعامىز بەن مايرا اپكەمىز اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناستىڭ مىنا ءبىر بەلگىسىن اڭعارىپ كورەيىكشى:

«مايرامەن كىتاپ شىققاننان كەيىن تاعى ءبىر كەزدەستىم. سول جولى: «مىناۋ مايرا دەپ وتىرعانى مەن شىعارمىن دەپ, كوڭىلىم تاسىپ, اياق باسىسىم  شاپشاڭداپ, قىز كۇنىمە جەتپەسەم دە, كەلىنشەك كۇيىمدەگىدەي حالگە كەلدىم. بەس بالام ەرجەتىپ, ءوز الدىنا وتاۋ بولعاندا سولاردىڭ ۇيلەرىنىڭ ءبىرىنشى جاساۋى – مۇلكى بولسىن دەپ بەسەۋىنە ارناپ بەس كىتاپ ساتىپ الدىم.  التىنشىسى مىنا ۋاكەڭ ەكەۋمىزدىكى.  وسىلارعا اۆتوگراف جازىپ بەر», دەپ  مايرا التى كىتاپتى الدىما جايىپ تاستادى.

– وسى مايرانىڭ شىن ءسوزى, شىن سەزىمى, – دەپ جولداسى باسىن يزەدى.

– كىتابىم جاستاردىڭ جاساۋىنا جاراسا, نەگە اۆتوگراف بەرمەيىن, – دەپ, مەن ونىڭ بىرىنشىسىنە مىناداي سوزدەر جازىپ, قولىمدى قويدىم: «بۇل كىتاپتى وسى رومانداعى تىكەلەي ءوز اتىمەن اتاعان كەيىپ­كەرىم, سوعىستان كەيىنگى اۋىر جىلداردا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ازىناعان اۋديتورياسىندا اش وتىرىپ, بىرگە لەكتسيالار تىڭداعان ەسكى دوسىم, قازىرگى پەداگوگ, اسىل انا مايرا ىبىراەۆا مەن ونىڭ جان جارى, ابزال ازامات ۋاكەڭە شىن جۇرەكتەن سىيلادىم.

1 دەكابر 1970 ج.

جامبىل قالاسى».

(«ماحاببات, قىزىق مول جىلدار» كىتابى قالاي جازىلدى؟ (وقىرماندارعا جاۋاپ) ءا.نۇرشايىقوۆ. تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ ون تومدىعى. ءبىرىنشى توم. الماتى, «قازىعۇرت», 2005, 347–348-بەتتەر).

 

بەكجان بەكتەنباي

 

جامبىل وبلىسى,

ت.رىسقۇلوۆ اۋدانى,

قۇلان اۋىلى

سوڭعى جاڭالىقتار