جازعى دەمالىسقا جان-جاقتى دايىندىق

جىل سايىن ەسىل وزەنىنىڭ جاعالاۋى مەن 13 كولدىڭ بو­يىندا جالپى سانى 61 جاعاجاي ۇيىمداستىرىلادى. وتكەن جىلى وسى دەمالىس ورىندارىنىڭ بارلىعى قاتاڭ باقىلاۋدا بولىپ, قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىنىڭ ارقاسىندا وڭىردە سۋعا كەتۋ فاكتىلەرى تىركەلگەن جوق.

وبلىس ورتالىعى – پەتروپاۆل قالاسىنىڭ تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءۇشىن ەسىل وزەنىنىڭ جاعالاۋىندا جانە قالا ىرگەسىندەگى پەستروە كولىنىڭ ماڭىندا ەكى ارنايى جاعاجاي جۇمىس ىستەيدى.

الايدا 2024 جىلعى الاپات سۋ تاسقىنى ەسىل وزەنىنىڭ ارناسى مەن جاعالاۋىنداعى تابيعي جاعدايعا ەلەۋلى وزگەرىستەر ەنگىز­دى. كۇشتى اعىس سالدارىنان جاعا­لاۋدىڭ كەيبىر بولىكتەرى شا­يىلىپ, تەرەڭدىگى التى مەتردەن اساتىن جاڭا سۋ ايدىندارى پايدا بولعان. وسىعان بايلانىستى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا پەتروپاۆل قالاسىنىڭ توتەنشە جاعدايلار باسقارماسى قاۋىپتى ۋچاسكەلەردى شومىلۋعا پايدالانۋعا ۋاقىتشا شەكتەۋ ەنگىزۋدى ۇسىنعان.

پەتروپاۆل قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى قاليا تورەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, شومىلۋعا رۇقسات ەتىلگەن جانە تىيىم سالىنعان اۋماقتار وبلىستاعى سۋ پايدالانۋ قاعيدالارىنا سايكەس بەلگىلەنەدى.

– قازىرگى ۋاقىتتا سۋ ايدىندارى اۋماعىندا قاجەتتى اقپاراتتىق ستەندتەر, ەسكەرتۋ جانە تىيىم سالۋ بەلگىلەرى ورناتىلدى. قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنان قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ساقتاپ, تەك ارنايى جابدىقتالعان ورىنداردا عانا دەمالۋدى سۇرايمىز, – دەيدى قاليا تورەنوۆا.

بۇگىندە جاعاجايلاردى ابات­تان­دىرۋ جۇمىستارى قارقىن­دى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. اتاپ ايتقان­دا, دەمالىس ورىندارىنا تو­سە­نىش­تەر توسەلىپ, جاياۋ جۇر­گىن­­شىلەرگە, جۇگىرۋشىلەر مەن ۆەلو­سي­پەد­­شى­لەر­گە ارنالعان جولاقتار سالىنۋدا.

– دەمالىس ايماقتارىنىڭ ينجەنەرلىك جانە قوعامدىق ينفرا­قۇرىلىمى كەزەڭ-كەزەڭى­مەن جەتىلدىرىلەدى. سونى­مەن قاتار كەلۋشىلەردىڭ قاۋىپ­سىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قۇتقارۋ قىزمەتى مەن پوليتسيا بولىم­شە­لەرىنە ارنالعان مودۋل­دىك عيماراتتار ورناتىلادى, – دەيدى اكىم ورىنباسارى.

جاز مەزگىلىندە وڭىردە تۋ­ريستىك ماۋسىم دا قىزا تۇسەتىنى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى تۋريزم سالا­سىنىڭ دايىندىعى مەن دامۋ كورسەتكىشتەرىنە دە نازار اۋداردىق. وبلىستىق كا­سىپكەرلىك جانە يندۋس­تريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ تۋريزم سالاسىنا جاۋاپتى ءبولىمنىڭ باسشىسى قانات ءشامسۋتدينوۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە تۋريزم سالاسى تۇراقتى ءوسىم كورسەتىپ كەلەدى.

– 2025 جىلى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا 165 مىڭ تۋريست كەلدى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 14,9 پايىزعا جوعارى كورسەتكىش. ال تۋريزم سالاسىندا كورسەتىلگەن قىزمەتتەردىڭ جالپى كولەمى 27,4 پايىزعا ءوسىپ, 3 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى, – دەيدى قانات شامسۋتدينوۆ.

قازىرگى ۋاقىتتا وبلىستا جالپى سىيىمدىلىعى 6,7 مىڭ توسەكتىك ورىننان اساتىن 126 ورنالاستىرۋ نىسانى جۇمىس ىستەيدى. وڭىردە ءتۋريزمدى جىل بويى دامىتۋعا, تۋريستىك ينفراقۇرىلىمنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر.

سولتۇستىك قازاقستانداعى نەگىز­گى تۋريستىك ورتالىقتاردىڭ ءبىرى – يمانتاۋ-شالقار كۋرورتتىق ايماعى. ول كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى اۋماعىندا ور­نا­لاسقان. بۇگىندە مۇندا ءۇش مىڭ­نان استام توسەكتىك ورىنعا ار­نالعان 48 دەمالىس بازاسى جۇ­مىس ىستەيدى. ونىڭ ىشىندە 10 نىسان كەلۋشىلەردى جىل بويى قابىلدايدى. ۇلتتىق پارك ما­لى­مەتىنە سايكەس, 2025 جىلى كۋرورت­­تىق ايماققا 61,6 مىڭ ادام كەلگەن.

كۋرورتتىق ءوڭىردىڭ ينفرا­قۇرى­لىمىن دامىتۋ ماقساتىندا بيىل 1,8 ميلليارد تەڭگەگە 20,6 شا­قىرىم اۆتوموبيل جولىنا ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇر­گىزىلدى. سونىمەن قاتار تۋريس­­­تىك نى­سانداردى ساپالى بايلانىس جانە ين­تەرنەت جەلىسىمەن قام­تا­ماسىز ەتۋ شارالارى قولعا الىن­عان.

قازىرگى ۋاقىتتا 5,2 شاقىرىم تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىسى تارتىلىپ, ناتيجەسىندە جەتى دەمالىس بازاسى جوعارى جىلدامدىقتاعى ينتەرنەتكە قوسىلدى. الداعى ۋاقىتتا تاعى 12 شاقىرىم وپتيكالىق كابەل تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگى دە باس­تى نازاردا. وسى ماقساتتا يمان­تاۋ جانە شالقار كولدە­رىنىڭ جاعالاۋىندا ەكى زاماناۋي مودۋلدىك قۇتقارۋ بەكەتى ورنا­تىلعان. جالپى, كۋرورتتىق ايماق­تا 35 سۋ-قۇتقارۋ بەكەتى جۇمىس ىستەي­دى.

سونىمەن قاتار وڭىردە تۋريستىك پو­ليتسيا قىزمەتى قۇرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا شالقار جانە يمان­تاۋ كولدەرىنىڭ ماڭىندا تۋريس­­تىك پو­لي­تسيا­نىڭ تاعى ەكى مودۋل­دىك بەكە­تىن ورناتۋ ماسەلەسى قاراس­تى­رى­لۋدا.

– كۋرورتتىق ايماقتا اباتتاندىرۋ جۇمىستارى تۇراقتى تۇردە جالعاسىپ كەلەدى. دەمالۋشىلار ءۇشىن سانيتارلىق-گيگيەنالىق تو­راپتار جۇمىس ىستەيدى, قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتارعا ارنالعان كون­تەينەرلەر ورناتىلعان. سونداي-اق دەمالىس ورىندارىنىڭ ساني­­تا­ر­­لىق جاعدايىنا تۇراقتى مو­ني­تورينگ جۇرگىزىلىپ وتىرادى, – دەيدى قانات شامسۋتدينوۆ.

وڭىردە سۋداعى قاۋىپسىزدىكتى قام­تاماسىز ەتۋ مەن تۋريستىك ينفرا­قۇ­رىلىمدى جەتىلدىرۋ باعى­تىن­داعى جۇمىستاردىڭ قاتار جۇر­گىزىلۋى جازعى دەمالىس ماۋسىمىن ساپالى ۇيىمداستىرۋعا مۇم­كىندىك بەرىپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە سولتۇستىك قازاقستاننىڭ تۋريستىك تارتىمدىلىعىن ارتتىرىپ قانا قويماي, تۇرعىندار مەن قوناقتاردىڭ قاۋىپسىز ءارى جايلى دەمالىسىنا جاعداي جاساپ كەلەدى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى