زەردە • 03 ءساۋىر, 2026

الاش تۇلعاسىنىڭ قالامگەرلىك باستاۋى

الاش كوشباسشىسى ءاليحان بوكەيحان قوعامدىق-ساياسي قىزمەتىمەن قاتار جۋرناليستيكاعا دا ەلەۋلى ۇلەس قوستى. ونىڭ العاشقى ماقالالارى 1880 جىلداردىڭ سوڭىنان جاريالانا باستادى. پەتەربوردان جوعارى ءبىلىم الىپ ومبىعا ورالعان سوڭ, وسى قالاداعى باسىلىمداردا قىزمەت ەتىپ, قازاق حالقىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن جاريالاي باستادى.

قوعام • 30 ناۋرىز, 2026

25 جىل جوندەۋ كورمەيتىن جول: اياگوزدىك وقۋشى پلاستيك قالدىقتاردان ەكو-اسفالت جاساپ شىعاردى

اباي وبلىسىنىڭ اياگوز قالاسىنداعى №10 قازاق مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى ارۋجان قابدۇلماراتوۆا تۇرمىستىق پلاستيك قالدىقتارىن قايتا وڭدەۋ ارقىلى جول جابىنىن جاساۋدىڭ تىڭ ءادىسىن ۇسىندى. جاس زەرتتەۋشىنىڭ بىرنەشە جىلعا سوزىلعان ەڭبەگى ناقتى ناتيجەسىن بەرىپ وتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.

تۇلعا • 27 ناۋرىز, 2026

نوكەرسىز جۇرگەن, نوسەرگە توزگەن

ارنا جاعالاعانداعى ارمان ءبىز تۇراتىن تۇزدىباستاۋ اۋى­لىن ۇلكەن الماتى ارناسى قاق جارىپ وتەدى. اۋىلعا كىرە بەرگەندە جانە شىعا بەرگەندە تابانى مەن ەكى جا­عى شەگەندەلگەن, ال اۋىلدىڭ ورتا­سىندا توبەسى تۇتاسىمەن جابىل­عان. ءبىر كوشە ۇستىمەن سوزىلىپ جانە بىرنەشە كوشە كولدەنەڭ قيىپ وتەدى. قازاقستانداعى قۇرىلىس ينجە­نە­رياسىنىڭ ءبىر جەتىستىگى وسىنداي ەدى.

زەردە • 12 ناۋرىز, 2026

اعايىندى دۇيسەن مەن دۇيسەنبى بولىس

1896–1897 جىلدارى فرانتسۋزدىڭ ارحەولوگ-ەتنوگرافى, پاريج گەوگرافيالىق قوعامىنىڭ مۇشەسى بارون جوزەف دە باي رەسەيدە زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزدى. ول قازان, ۋفا, پەرم, ەكاتەرينبۋرگ, تۇمەن, ساراتوۆ, ماسكەۋ, سونىمەن قاتار سول كەزدەگى اقمولا وبلىسىنىڭ ورتالىعى ومبىدا بولدى. وسى ساپارى كەزىندە جوزەف تاماشا فوتوسۋرەتتەردى تاسپالاپ, تاريح قويناۋىندا قالدىردى. سونىڭ ىشىندە قازاق تۇرمىسىنا قاتىستى ونشاقتى سۋرەت بار.

تاريح • 11 ناۋرىز, 2026

ۇلت كوسەمى ۇرپاعىنىڭ بەيمالىم سۋرەتتەرى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق مەملەكەتتىك كينو-فوتوقۇجاتتار مەن دىبىس جازبالارى ءارحيۆى – ەلىمىزدەگى اۋديوۆيزۋالدى قۇجاتتاردى ساقتاۋعا ماماندانعان بىرەگەي مەكەمە. ارحيۆ قورىندا ەل تاريحىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭدەرىن قامتيتىن 100 مىڭنان استام فوتوسۋرەت, كينوقۇجات پەن دىبىس جازباسى جيناقتالعان.

زەردە • 06 ناۋرىز, 2026

ءاليحان بوكەيحان جانە لەۆ تولستوي: دانالىق ۇيلەسىمى

اسا كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, الاش كوشباسشىسى, ەنتسيكلوپەديالىق دەڭگەيدەگى وقىمىستى, ءبىرتۋار قالامگەر, عالىم ءاليحان بوكەيحان 1900 جىلى «دالا ۋالاياتىنىڭ گازەتى» باسىلىمىنىڭ 10-نومىرىنە الەمدىك كلاسسيك ل.ن. تولستويدان اۋدارعان «سۋرات كوفەينەسى» اتتى ءتالىمدى ەڭبەگىن جاريا­لادى. ارادا 13 جىل وتكەن سوڭ 1913 جىلى «قازاق» گازەتىنىڭ 1, 3, 4 ساندارىندا «وقشاۋ ءسوز» ايدارمەن بۇل اڭگىمە ء«دىن تالاسى (سۋرات كافەحاناسى)» دەگەن اتاۋمەن تولىعىپ جارىق كوردى. مۇنى قايتا جاڭعىرعان تارجىمە دەگەن دۇرىس. اۋدارما سوڭىنا ءا.بوكەيحان: «بۇل ءسوز ادام بالاسىنىڭ بارىنە اعايىنشىلىق كوزبەن قاراعان ورىستىڭ ۇلى فيلوسوفى تولستوي سوزىنەن الىندى. ول بەرناردەن دەسان پيەر دەگەننىڭ سوزىنەن العان ەكەن», دەپ كورسەتەدى. «Le café de Surate» اۆتورى فرانتسۋز جازۋشىسى بەرنار­دەن دە سەن-پەر (1737–1814) بۇل اڭگىمەسىن 1791 جىلى جازىپتى. لەۆ تولستوي ونى 1893 جىلى اۋدارىپ, «سەۆەرنىي ۆەستنيك» جۋرنالىنا باستىرادى. ءا.بوكەيحان وسى ورىسشا نۇسقادان تارجىمەلەگەن.

زەردە • 04 ناۋرىز, 2026

ءسىز كىمسىز, كاراتون؟

بۇل ماقالادا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە يتاليانى ازات ەتۋگە قاتىسقان كەڭەس جاۋىنگەرىن انىقتاۋعا باعىتتالعان قازاق پەن يتاليان زەرتتەۋشىلەرىنىڭ بىرلەسكەن ىزدەنىسى تۋرالى باياندالادى. ماقالانى جازۋعا ونداعان جىل بويى جات جەردە جۇرەك تۇكپىرىندە ساقتالعان ەرلىك, ياعني كاراتون ەسىمدى ازاماتتىڭ ەرەن ەرلىگى سەبەپ بولدى.

زەردە • 27 اقپان, 2026

جامبىل بابادان باتا العان

حان اپا «ەگەمەندىك» ارىپتەس ءىنىم, بەلگىلى سپورت ءجۋرناليسى عالىم سۇلەيمەننىڭ تىلىمەن ايتقاندا, «جاڭا جىلدا عۇمىرىنىڭ 105-قاڭتارىنىڭ ەسىگىن ايقارا اشقان ءحانىمبۇبى اپامىز ونەر, مادەنيەت, جالپى قالامگەرلەر اراسىندا العا شىعىپ, رەكوردتىق كورسەتكىشكە قول جەتكىزدى!» سۇيەگى اسىل اپامىزدىڭ, اياۋلى ارىپتەس انامىزدىڭ ءومىرى تولى ونەگە, شاپاعاتى اينالاسىنا شاشىلىپ جاتىر.

تۇلعا • 27 اقپان, 2026

جۇرەگى جىردان جارالعان

بيىل – جامبىل جىراۋدىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويى ۇلتتىق دەڭگەيدە اتالىپ وتەتىن جىل. اتاق-داڭقى الدەقاشان الەمدى ارالاپ كەتكەن, رۋحاني مۇراسى حالىق قازىناسىنا اينالعان ابىز اقىننىڭ, جىراۋ جامبىلدىڭ مەرەيتويىن الاش بالاسى تۇگەل اتاپ وتەتىنىنە كۇمانىم جوق.