تاياۋدا اقسۋات اۋىلىندا «بالاپان» باعدارلاماسى اياسىندا «اقبوتا» بالاباقشاسىنىڭ جاڭا عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلدى. جەرگىلىكتى جاس كاسىپكەر ولجاس قاليزادا اشقان جەكەمەنشىك بالاباقشا 75 بالاعا ارنالعان. جالپى, تارباعاتاي اۋدانىندا بالاباقشامەن قامتۋعا اۋىل كاسىپكەرلەرىن تارتۋ جۇمىستارى جوعارى دەڭگەيدە جۇرگىزىلىپ جاتقانىن بايقادىق. بۇل رەتتە مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ بالاباقشاعا جەكە ينۆەستيتسيا سالۋعا ىقپال ەتىپ وتىرعانىن ايتقان ابزال. اتالعان جوبا اياسىندا عيمارات سالۋ جانە ونى جابدىقتاۋ, جۇمىستى ءارى قاراي جۇرگىزۋ كاسىپكەرگە جۇكتەلسە, بالاباقشا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى مەن كوممۋنالدىق شىعىنى مەملەكەتتىك قازىنادان تولەنەدى. بۇل مەملەكەت پەن كاسىپكەرلەرگە دە, اتا-انالارعا دا ءتيىمدى.
– بۇلدىرشىندەردى مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەمەن قامتۋ بويىنشا تارباعاتاي اۋدانى وبلىس كولەمىندە العاشقى ورىندا كەلەدى. سوڭعى ەكى جىل كولەمىندە اۋدانىمىزدا 25 بالاباقشا اشىلسا, ونىڭ ىشىندە 13 جەكەمەنشىك بالاباقشا پايدالانۋعا بەرىلدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋ اياسىندا بيىل تاعى ءتورت بالاباقشا سالۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ياعني, بۇلدىرشىندەرگە ارنالعان جاڭا نىساندار قابانباي, تۇعىل, قارعىبا, ماڭىراق اۋىلدارىندا بوي كوتەرەدى. بۇل بالاباقشالار بۇلدىرشىندەرىمىزدى تاربيەلەپ قانا قويماي, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا دا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر, – دەدى نىساننىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاعان اۋدان اكىمى دىلدابەك ورازباەۆ.
سونداي-اق, جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسىمەن سەرىكتەستىك اۋىلىنداعى بالاباقشاعا كەڭەيتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, كوكتۇبەك, شورعا ەلدى مەكەندەرىندە جاڭا بالاباقشالار اشىلماق. وسى ارقىلى تارباعاتايلىق ءبۇلدىرشىندەردى بالاباقشامەن قامتۋدى تولىعىمەن شەشۋ جوسپارلانعان. اۋدان اكىمى سالتاناتتى شارادا تۇرسىنحان ءجۇنىسوۆ جانە فاۋزيا راحيمباەۆا سىندى اۋىل ارداگەرلەرىن «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالىمەن جانە جاس كاسىپكەر ولجاس قاليزادانى العىس حاتپەن ماراپاتتادى. سەكسەننىڭ سەڭگىرىنەن اسقان فاۋزيا اجە اقسۋاتتا 1938 جىلى اشىلعان العاشقى بالاباقشانىڭ تۇلەگى ەكەن.
1936 جىلى اۋدان ورتالىعى قىزىلكەسىكتەن اقسۋات اۋىلىنا كوشىرىلدى. ەكى جىلدان كەيىن جامال توعاناسوۆا ەسىمدى اپامىز اقسۋاتتاعى قازىرگى «بەرەكە» دۇكەنىنىڭ ورنىنا ءتورت كيىز ءۇي تىگىپ, العاشقى بالاباقشانى اشتى. 1937 جىلى ءبىرىمىزدىڭ اكەمىزدى, ءبىرىمىزدىڭ اعا-باۋىرلارىمىزدى «ۇندەمەس» (نكۆد) الىپ كەتىپ جاتتى. سونداي قيىن كەزەڭدە اتا-اناسىز قالعان بالالار بار, بارلىعى 20 شاقتى سابيدەن قۇرالعان العاشقى بالاباقشانى اشقان قايراتكەر اپامىزدىڭ ەسىمىن ءبۇگىنگى ۇرپاق ۇمىتپاۋى ءتيىس. سول كيىز ۇيلەردىڭ ءبىرى اسحانا, ءبىرى ۇلدارعا, ءبىرى قىزدارعا ارنالعان جاتىن بولمە بولعان ەدى. اتا-اجەلەرىمىز قانداي قيىندىق كورسە دە قاجىرلى قايراتىمەن سابيلەردى قورعانسىز قالدىرعان جوق, دەدى وتكەن جىلداردى ەسكە العان 81 جاستاعى فاۋزيا اجە. سونداي-اق, بۇگىنگى بۇلدىرشىندەرگە بەيبىت ءھام باقىتتى ءومىر سىيلاعان ەلباسى ساياساتىن ايرىقشا باعالايتىنىن ايتتى.
«جاس كەلسە – ىسكە». ءبىز اقسۋاتتىق بۇلدىرشىندەرگە قۋانىش سىيلاعان ولجاستى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. كاسىپكەر 2013 جىلدىڭ قاراشا ايىندا اشىلعان بالاباقشانىڭ العاشقىدا شاعىن عيماراتتى جالعا العانىن, كەيىن اۋدان اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن قۇرىلىس جۇرگىزگەنىن جەتكىزدى. «دامۋ» قورى جانە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى ارقىلى 15 ميلليون تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە قاراجاتىنا بوي كوتەرگەن عيماراتتىڭ جالپى كولەمى 550 شارشى مەتردى قۇرايدى. بالاباقشا كەڭ ءارى جارىق, بۇلدىرشىندەردى تاربيەلەۋگە ارنالعان زاماناۋي قۇرال-جابدىقپەن تولىق قامتىلعان. كاسىپكەر 20 ادامعا جۇمىس بەرىپ وتىر. ولاردىڭ قاتارىندا بالالار دارىگەرى, پسيحولوگ جانە ادىسكەر ماماندار بار. ءۇش توپقا بولىنگەن سابيلەر ءتورت ۋاقىت تاماقتانادى.
– بالاباقشامىزدىڭ ەرەكشەلىگى, اپتاسىنا التى كۇن جۇمىس ىستەيدى. الەۋمەتتىك باعا رەتىندە ءبىر كۇنگە 350 تەڭگە تولەماقى بەلگىلەدىك. بالاباقشاعا كەلمەي قالعان كۇندەر ەسەپكە الىنبايتىندىقتان, اتا-انالارعا دا جەڭىل. سونداي-اق, ۇشتۇعىرلى ءتىل باعدارلاماسى شەڭبەرىندە اعىلشىن, ورىس تىلدەرىن ۇيرەتەمىز. الداعى ۋاقىتتا ارنايى كولىكپەن بالالاردى ءوزىمىز تاسىمالداۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەدى ول.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
تارباعاتاي اۋدانى.