ەل ريزاشىلىعىن ەسەلەگەن وقيعا

ول جىل باسىنان جالاقى مەن زەينەتاقى, وتەماقىلاردىڭ وسۋىنەن تانىلدى

جاڭا باستالىپ وتىرعان جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ مۇعالىمدەردىڭ, دارىگەرلەردىڭ ەڭبەكاقىلارى, زەينەتاقىلار, سونداي-اق, الەۋمەتتىك تولەماقىلار كولەمى ءوسىرىلدى. بۇل كوپ­تەگەن قازاقستاندىقتاردى قۋانىشقا بولەپ, قازىرگىدەي كۇر­دەلى جاعدايدا ولاردىڭ ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدەرىن ارت­تىرا ءتۇستى. سوعان وراي, ءبىز مەنشىكتى تىلشىلەرگە جاڭا جىلدىڭ ال­عاش­قى كۇندەرىندە وبلىستار تۇرعىندارىنا حابارلاسىپ, ولار­دىڭ پىكىرلەرىن رەداكتسياعا جەتكىزۋدى تاپسىرعان بولاتىنبىز. تومەندە سونداي پىكىرلەردىڭ ءبىر توبىن وقىرماندار نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز. قازىرگى ەكونوميكالىق جاعداي قاي ەلگە دە وڭاي سوعىپ وتىرعان جوق. مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى كوپتەگەن ەلدى تىعىرىققا تىرەدى. داعدارىستان شىعۋدىڭ امالىن ويلاستىرعان مەملەكەتتەر شىعىندارىن قىسقارتىپ, بيۋدجەتتى دە بارىنشا يكەمدەي تۇسۋگە ءماجبۇر. ءبىزدىڭ ەل دە قيىن كەزەڭنەن تەڭسەلمەي شىعۋدىڭ بار امالىن قاراستىرىپ, ءتيىمدى شەشىمدەر قابىلداۋعا كوشتى. سوعان قاراماستان, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن تومەندەتپەۋ باستى نازارعا الىنىپ, الەۋمەتتىك تولەمدەردى ۇلعايتۋدى ۇستانىپ وتىر. بۇل تۋرالى ەلباسى ۇكىمەتكە ارنايى تاپسىرما بەردى. «بۇگىنگى قيىن جاعدايدا ادام­دارعا قولداۋ كورسەتۋ كەرەك. سون­دىقتان, الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن ادامدارعا كومەك كورسەتۋ بويىنشا بىرنەشە شارانى قولعا الامىز. بىرىنشىدەن, ازاماتتىق قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبەگىن تولەۋ مودەلىن ەنگىزۋ, اكىمشىلىك مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىسى مەن مۇگەدەكتەردىڭ ءجار­دەماقىسى جانە ستيپەنديانى ارتتىرۋ تۋرالى جا­ريا­لاعان ­بولاتىنبىز. قارجى جەت­پەگەندىكتەن, ۇكىمەت مۇنى 2017 جىلعا شەگەرگەن ەدى. بۇگىنگى جاعدايدا مەن ۇكىمەتكە بۇل مەر­زىمدى ءبىر جىل ەرتە باستاپ, 2016 جىل­دىڭ 1 قاڭتارىنان ارتتىرۋدى ۇسىنامىن. بۇل ءبىزدىڭ ازاماتتار ءۇشىن ۇلكەن قولداۋ بولادى», دەدى پرەزيدەنت. وسىلايشا 2017 جىلعا جوسپارلانعان الەۋمەتتىك باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءبىر جىلعا ەرتە باستالدى. «قازىر بارلىق ەلدەرگە قيىن. الەمدىك نارىقتار كومىر­سۋتەك­تەرىنە, مەتالدارعا, ءبىزدىڭ وزگە دە ەكسپورتتىق ونىمدەرىمىزگە باعانىڭ قۇلدى­راۋىمەن جاۋاپ بەرىپ وتىر. بىزگە دە وڭاي بولمايدى. مۇنى دا نازارعا الۋ كەرەك. سوندىقتان بىزگە دە بيۋدجەتتىڭ شىعىس بولىكتەرىن قىسقارتۋ قادامىنا بارۋعا تۋرا كەلەدى. بىراق مۇنىڭ الەۋمەتتىك شىعىستارعا قاتىسى بولمايدى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, مەن قازىردىڭ وزىندە ۇكىمەتكە حالىق الدىنداعى بارلىق الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋگە تاپسىرما بەردىم», دەدى مەملەكەت باسشىسى. قازاقستاننىڭ زەينەتاقى جۇيە­سىن ودان ءارى جاڭعىرتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجى­رىم­داما­سىندا بازالىق زەينەتاقى ءتو­لەمى مولشەرىنىڭ جىل سا­يىن ينفلياتسيا دەڭگەيىنەن ەكى پايىزعا ىلگەرىلەپ, يندەكستەلۋى قاراستىرىلعان. وتكەن جىلدىڭ 29 تامىزىنداعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا ماقۇلدانعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنا سايكەس, تۇتىنۋ باعاسىنىڭ يندەكسى 6-8 پايىزدى قۇرادى. سول سەبەپتى 2016 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باس­تاپ زەينەتاقى تولەمىنىڭ مولشەرى 9 پايىزعا ارتىپ وتىر. سونىمەن قاتار, بازالىق زەينەتاقى تولەمى «2016-2018 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭمەن 11 965 تەڭگە كولەمىندە بەلگىلەندى, ەڭ تومەنگى زەينەتاقى مولشەرى – 25 824 تەڭگە بولدى. وسىلايشا, 2016 جىلى زەينەتاقى تولەمىنىڭ تومەنگى مولشەرى, ياعني ەڭ تومەنگى زەينەتاقى مەن بازالىق زەينەتاقىنى قوسقاندا 37 789 تەڭگە بولدى. ال مۇگەدەكتىك, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا جانە جاسىنا بايلانىستى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقىلار مولشەرى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى 7 پايىزعا ۇلعايىپ وتىر. سونىمەن قاتار, ەلباسىنىڭ 2014 جىلعى «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنداعى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ماقساتىندا مۇگەدەكتىك پەن اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقىلار مولشەرى 1 قاڭتاردان باستاپ تاعى 25 پايىزعا ءوستى. سونداي-اق, №1 جانە №2 ءتىزىم بويىنشا ارنايى مەملەكەتتىك جاردەماقى مولشەرى ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتىڭ ارتۋىنا بايلانىستى ۇلعاياتىن بولادى. ال 2016 جىلعى اەك 2121 تەڭگەنى قۇرادى, ول 2015 جىلى 1982 تەڭگە بولعان ەدى. ايتپاقشى, 1 قاڭتاردان باس­تاپ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى 28 پايىزعا دەيىن, ءبىلىم بەرۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىكى 29 پا­يىزعا دەيىن جانە وزگە سالا قىز­مەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى 40 پايىزعا دەيىن ارتىپ وتىر. 2016 جىلدان باستاپ ەنگىزىلەتىن ازاماتتىق قىزمەتشىلەر ەڭبەك­اقىسىن تولەۋ جۇيەسىنىڭ جاڭا ۇلگىسىنە سايكەس, ولاردىڭ لاۋا­زىمىن بىلىمىنە, بىلىكتىلىگىنە, اتقاراتىن قىزمەتىنىڭ كۇردەلىلىگى مەن دارەجەسىنە قاراي ءتورت ساناتقا ءبولۋ كوزدەلگەن. ءبىرىنشىسى, ۇيىمنىڭ دامۋ ستراتەگياسى ءۇشىن جاۋاپ بەرەتىن جانە باسقارۋ شەشىمدەرىن قابىلدايتىن باس­قارۋشى پەرسونال بلوگى (A بلوگى). اتالعان بلوگقا ۇيىم باسشىلارى مەن باسشىلاردىڭ ورىنباسارلارى, ۇيىمداردىڭ باعىنۋ دەڭگەيىنە تاۋەلدى (نەمەسە باسقارۋ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ دەڭگەيىنە بايلانىستى: رەسپۋبليكالىق, وبلىس­تىق, اۋداندىق) قۇرىلىمدىق بولىمشەلەردىڭ باسشىلارى مەن باسشىلاردىڭ ورىنباسارلارى كىرەدى. ەكىنشى – ۇيىمنىڭ نەگىزگى فۋنكتسيالارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتەتىن, نەگىزگى پەرسونال بلوگى (B بلوگى). بۇل بلوگقا دارىگەرلەر, مۇعالىمدەر, عىلىمي قىزمەتكەرلەر, الەۋ­مەت­تىك جۇمىسشىلار, جوو وقىتۋ­شىلارى جانە ۇيىمنىڭ نەگىزگى فۋنكتسيالارىن ورىندايتىن باسقا دا قىزمەتكەرلەر كىرەدى. اتالعان قىزمەتكەرلەر ءۇشىن ءۇش قىزمەت سالاسى: «دەنساۋلىق ساقتاۋ» «ءبىلىم بەرۋ» جانە «وزگە دە سالالار» بويىنشا لاۋازىمدىق جالاقىلاردى سارالاپ ەسەپتەۋدى ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. ءۇشىنشى – اكىمشىلىك-قۇقىقتىق جانە شارۋا­شىلىق فۋنكتسيالارىن ورىندايتىن اكىمشىلىك پەرسونال بلوگى (C بلوگى). لاۋازىمداردىڭ اتالمىش بلوگى زاڭگەرلەردى, ەسەپشىلەردى, ەكونوميستەردى, اۋدارماشىلاردى, شارۋاشىلىق قىزمەتىنىڭ مەڭ­گەرۋشىلەرىن جانە تاعى باسقالاردى قامتيدى. ءتورتىنشىسى – قوسالقى جانە تەحنيكالىق فۋنكتسيالاردى ىسكە اسىراتىن قوسالقى پەرسونال بلوگى (D بلوگى). بۇل بلوگقا ءىس-قاعازدارىن جۇرگىزۋشىلەر, ارحيۆاريۋستەر, كاسسيرلەر, كومەندانتتار مەن حاتشىلار كىرەدى. ازاماتتىق قىزمەتشىلەردىڭ ەڭ­بەك­­اقىسىن تولەۋدەگى ءتورت ءتا­سىل مۇعالىمدەر, دارىگەرلەر, الەۋ­مەتتىك قامسىزداندىرۋ سالا­سى­نىڭ قىزمەتكەرلەرى ەڭبە­گى­نىڭ ءمار­تەبەسىن ارتتى­رىپ, حالىق­قا ۇسى­نىلاتىن مەملە­كەت­تىك قىز­مەت­تەر­دىڭ ساپاسىن جاقسار­تادى, قىز­مەتكەرلەردىڭ كاسى­بي بىلىك­تىلىگىن جوعارىلاتىپ, لاۋا­زىمىنىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشى­سىنىڭ قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنە بايلانىستى نەگىزگى پەرسونالدىڭ ەڭبەكاقىسىن ارتتىرۋ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى: دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا – 7 پايىزدان 28 پايىزعا دەيىن, ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا – 15 پايىزدان 29 پايىزعا دەيىن, وزگە سالالاردا – 28 پايىزدان 40 پايىزعا دەيىن. اتالعان ۇلگىنى 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەنگىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قوسىمشا 272,6 ملرد. تەڭگە, ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە ماقساتتى ترانسفەرتتەر رەتىندە 228,8 ملرد. تەڭگە ءبولىندى. جاڭا ەرەجە مەملەكەتتىك قىزمەتكەر بولىپ ەسەپتەلمەيتىن مەملەكەتتىك جانە قازىنالىق ۇيىم قىزمەت­كەرلەرىنە قاتىستى بولماق. قا­زاقستاندا بارلىعى 1 ملن.-نان استام ازاماتتىق قىزمەتكەرلەر بار, ولار – مۇعالىمدەر, دارىگەرلەر, مادەنيەت جانە الەۋمەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرى, تاعى باسقالار. ايتا كەتسەك, الەۋمەتتىك تولەم­دەرگە وتكەن جىلى 1,6 تريلليون تەڭگە جۇمسالعان بولسا, بيىل بۇل سوما 1,8 تريلليون تەڭگەنى قۇرادى. دينارا بىتىكوۆا, «ەگەمەن قازاقستان».