ەلىمىزدە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەسكە قاشاندا باسا ماڭىز بەرىلىپ كەلەدى. بۇل تۇرعىدا, اسىرەسە, مەملەكەتتىك قىزمەت ساپاسىنا ايرىقشا نازار اۋدارىلۋدا. سەبەبى, ەلگە قىزمەت ەتەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى مەن جۇمىسىندا ءمىن بولماۋى قاجەت. وسى ورايدا ولاردىڭ جۇمىسىن وڭتايلاندىرۋ ماقساتىمەن پرەزيدەنت جارلىعىمەن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى قۇرىلدى. ول ەلباسىنا تىكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن, مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىندا باسشىلىقتى, مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ساپاسىن باعالاۋ مەن باقىلاۋدى, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن شەكتەردە سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستار مەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ, ولاردى انىقتاۋ, جولىن كەسۋ, اشۋ مەن تەرگەۋ بويىنشا سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى ءارى وزگە دە ارنايى اتقارۋشى جانە رۇقسات بەرۋشى فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك ورگان بولىپ تابىلادى. وسى ورايدا ءبىز مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندەگى رەفورمالارعا سايكەس قۇرىلعان جاڭا مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ءمانى مەن باعىتىنا جانە باستاپ جاتقان جاڭا جۇمىستارى تۋرالى كەڭىرەك ءبىلۋ ءۇشىن اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سايان احمەتجانوۆقا جولىقتىق.
– سايان قىلىش ۇلى, اڭگىمەمىزدى مەملەكەتتىك قىزمەت پەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىن بىرىكتىرگەن مەملەكەتتىك ورگان جۇمىسىنداعى نەگىزگى نىسانىنا توقتالساق.
– ءيا, بۇل اگەنتتىك جۇمىسىنىڭ جاڭا نىسانى رەتىندە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدار قىزمەتىندەگى سىبايلاس جەمقورلىق دارەجەلەرىن تالداۋ جانە انىقتاۋدى اتاۋعا بولادى. تالداۋدىڭ باعىتتارى مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي انىقتالىپ وتىرادى. ونىڭ ىشىندە سالالىق زاڭنامالار مەن تالداۋ جاسالاتىن مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ۇيىمداستىرۋ-باسقارۋشىلىق قىزمەتىنە تالداۋ جاسالادى. اسىرەسە, مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ساپاسىنا, باقىلاۋ فۋنكتسيالارىن جۇزەگە اسىرۋعا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى ۇيىمداستىرۋ, كادرلار بويىنشا قابىلدانعان شەشىمدەر, قىزمەتتىك ەتيكا نورمالارىن ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. وسىلايشا مەملەكەتتىك ورگان باسشىلىعى جۇمىستىڭ تيىمدىلىگى ءۇشىن سىبايلاس جەمقورلىق كوزدەرىن تاۋىپ, ونى جويۋدى جۇزەگە اسىرۋى جانە نەمقۇرايلىلىق تانىتپاۋ شارالارى ەرەكشە ەسكەرىلەتىن بولادى. بۇل رەتتە, تالداۋ جانە انىقتاۋ شارالارىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ الدىن الۋ بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت.
– بۇل شارالاردىڭ ناتيجەسى – سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار سانىنىڭ تومەندەۋىمەن باعالانادى ەمەس پە؟
– ارينە, سىبايلاس جەمقورلىق ءمۇمكىندىكتەرىن انىقتاۋدا بىرىڭعاي باعىتتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا اگەنتتىك تاراپىنان ءتيىستى ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار ازىرلەندى. وندا سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن انىقتاۋعا ارنالعان جالپى ەرەجەلەر, ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبى, ولشەمدەر, اقپاراتتار تىزبەسى, سونداي-اق, انىقتاۋ ناتيجەسى بويىنشا قابىلداناتىن شارالار بەلگىلەندى. بۇل شارالاردىڭ العاشقى قادامى رەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى قىزمەتىندەگى سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىن انىقتاۋ ءىسى باستالدى. وسى باعىتتاعى جەمقورلىقتى انىقتاۋ شارالارى جوسپارلى تۇردە بارلىق مەملەكەتتىك ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى.
– اگەنتتىك جۇمىسىنداعى جاڭا باعىتتاردىڭ تاعى ءبىرى رەتىندە – سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءبىلىم بەرۋ, ساۋاتتاندىرۋ جانە جۇرتشىلىقپەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ باعىتىن اتاۋعا بولادى ەكەن. ءاربىر ازامات مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەت اياسىندا قۇجات نەمەسە تاعى باسقا دەرەكتەردى ازىرلەگەنى ءۇشىن پارا سۇرالعان جاعدايدا قانداي ارەكەت جاساۋ كەرەكتىگىن ءبىلۋى قاجەت قوي. بۇعان نە دەيسىز؟
– ەلباسىنىڭ «ءداستۇر مەن مادەنيەت – ۇلتتىڭ گەنەتيكالىق كودى» دەگەن ءسوزى بار. وسى تۇستا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ قازاق حالقىنىڭ تۇپكى مادەنيەتىنە جات دۇنيە بولعاندىعىن اتاعىم كەلەدى. جالپى, بۇل تۇسىنىك قازاق ەلى ءۇشىن سانعاسىرلىق تاريحي وزگەرىستەرمەن, توتاليتارلىق جۇيەمەن بىرگە ەندى. ۇلتىمىزدىڭ وزىنە ءتان ساناسىن وياتۋ ماقساتىنا جەتۋ ءۇشىن, ءبىز مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن, كاسىپكەرلەرمەن, وقۋ ورىندارىمەن, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, ءتىپتى ءدىني, ۇلتتىق جانە مادەني بىرلەستىكتەرمەن سەرىكتەسىپ, ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ مۇمكىندىكتەرىمىزدى پايدالاناتىن بولامىز. حالىقتىڭ قۇقىقتىق حاباردارلىعىن ارتتىرۋ, ونىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىقتان ساقتانۋ جولى تۋرالى جۇرتشىلىقتى ساۋاتتاندىرۋ شارالارى قولعا الىندى.
ءسىز دۇرىس ايتتىڭىز, ءاربىر ازامات مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەت اياسىندا قۇجات نەمەسە تاعى باسقا دەرەكتەردى ازىرلەگەنى ءۇشىن پارا سۇرالعان جاعدايدا قانداي ارەكەت جاساۋ كەرەكتىگىن ءبىلۋى قاجەت. سەبەبى, ءوز قۇقىقتارىن بىلمەيتىن ادام ءبىرىنشى كەزەكتە تانىس-تامىرلارىن ىزدەي باستايتىنى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى, اگەنتتىك تاراپىنان مەكتەپكە دەيىنگى, باستاپقى, ورتا جانە ورتا كاسىبي, جوعارى ءبىلىم دەڭگەيلەرىنە جانە ماقساتتى توپتار – مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, ۇەۇ, باق, بيزنەس-قۇرىلىمدار مەن حالىققا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساۋاتتاندىرۋ جانە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ باستالدى. جۇرتشىلىقتىڭ حاباردار بولۋىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بالاباقشادان باستاپ قۇقىقتىق ساۋاتتى قوعامدى قالىپتاستىرۋ شارالارىن جۇرگىزەمىز.
ال ساۋاتتاندىرۋ جۇرتشىلىقتىڭ بارلىق توپتارىمەن جۇرگىزىلەدى. ءبىرىنشىسى, ياعني ءبىلىم بەرۋ مەن ساۋاتتاندىرۋ جۇيەسى تۋرالى ايتار بولساق, ارنايى وقۋ باعدارلامالارىن ەنگىزۋدە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ الەۋەتى مەن قولداۋىنا سۇيەنەتىنبىز. ەكىنشىدەن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلداردى ناسيحاتتاۋ. جۋرناليستەر, زيالى قاۋىم ارقىلى, دەرەكتى فيلمدەر, ينتەرنەت پەن الەۋمەتتىك جەلىلەر سياقتى باسقا دا جولدارمەن حالىقتىڭ قازاقستانداعى سىبايلاس جەمقورلىققا نەمقۇرايلىعىن, قالىپتاسقان كەلەڭسىز وي-ساناسىن وزگەرتۋ جۇمىسىن قولعا الدىق.
ءبىز سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلعا بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ بەلسەندى قاتىسقانىن, جاپپاي قولداۋىن كۇتەمىز. سەبەبى, تىعىرىققا تىرەيتىن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە قوعام بولىپ كىرىسكەن جاعدايدا عانا ناتيجەگە جەتەمىز.
– وسى ورايدا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل باعىتىنداعى جۇمىستاردى جانداندىرۋدا ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2015-2025 جىلدارعا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگياسى تۋرالى ايتا كەتسەڭىز؟
– ءيا, ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2015-2025 جىلدارعا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگياسى جۇمىسىمىزعا ەرەكشە سەرپىلىس بەرەدى. وندا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ ماڭىزدىلىعىنا باسا نازار اۋدارىلعان. بۇل شارالاردى جۇزەگە اسىراتىن جاڭادان قۇرىلعان اگەنتتىكتىڭ ورتالىق اپپاراتىنىڭ قۇرىلىمى بار-جوعى 3 دەپارتامەنتتەن تۇراتىن شاعىن ءارى ۇتىمدى ەتىپ جاساقتالدى. قىزمەتشىلەرىمىز قاتاڭ ىرىكتەۋ ەلەگىنەن وتكەن ۇزدىك مامانداردان تۇرادى. ولاردىڭ قاتارىندا كاسىبي قىزمەتكە بارىنشا ىنتالانعان, ەلدەگى الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن شەتەلدەردە ءبىلىم العان, ياعني بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاستار باسىم.
جالپى, اگەنتتىك ءوز وكىلەتتىگىن كەڭەيتىپ قۇرىلعان ساتىنەن باستاپ مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى بىرىڭعاي ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياسي كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتى رەفورمالاۋدا قازاقستاندا حالىقارالىق ساراپشىلار مويىنداعان الەمدەگى ۇلگىلى ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ مودەلى قالىپتاستى. مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان وسى شارالاردىڭ بارلىعى جارقىن بولاشاعىمىزدىڭ باعدارى
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا كورسەتىلگەن «حالىققا جانە مەملەكەتكە قىزمەت ەتۋدى بارلىعىنان جوعارى قوياتىن» كاسىبي مەملەكەتتىك اپپاراتتى قالىپتاستىرۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز.
مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرىن ىرىكتەۋ جانە جوعارىلاتۋ كەزىندە مەريتوكراتيا قاعيداسىن كۇشەيتۋ, ولاردىڭ قىزمەتىن باعالاۋ جانە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, ادىستەرىن جەتىلدىرۋ, پەرسونالدى باسقارۋ ينستيتۋتتارىن نىعايتۋ – وسى قىزمەتتىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى بولىپ تابىلادى.
– «تۋرا بيدە تۋعان جوق» دەگەندەي, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ قوعامعا ادال قىزمەت ەتۋى جاڭا كەزەڭنىڭ تالابى دەيمىز. بۇعان دايىندىق قالاي؟
– كەلەشەكتە مەملەكەتتىك قىزمەتتى جاڭعىرتۋدىڭ ۇزاق مەرزىمدى شارالارىنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە ايرىقشا تالانتتى باسقارۋ جۇيەسىن قۇرۋ, كورپوراتيۆتىك سەكتوردىڭ جانە حالىقارالىق كونسالتينگتىك اگەنتتىكتەردىڭ تاجىريبەسى بويىنشا باسقارۋشىلىق بۋىننىڭ قۇزىرەتتەرىن باعالاۋ, قوعام قاجەتتىلىگىن انىقتاۋ ءۇشىن تۇراقتى كەرى بايلانىس ورناتۋدى ايتۋعا بولادى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى ءبىز جوعارى جوسپارلاۋ, تالانتتاردى باسقارۋ, پەرسونالدى باسقارۋدى اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە باعىتتادىق. وسى ورايدا, ىرىكتەۋ ادىستەرى مەن كاسىبي دايارلاۋدى جەتىلدىرۋدى ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ كادرلىق قۇرامىن كۇشەيتۋگە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.
مەملەكەتتىك قىزمەت قۇرامىن ونلاين رەجىمىندە باسقارۋ تەتىكتەرىن ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «ە-قىزمەت» اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. وسى اقپاراتتىق جۇيەنى ەنگىزۋ وزىق حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس جەكە باسقارۋعا, كادر قىزمەتتەرىنىڭ جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, اقپاراتتى الۋ مەن ونى وزەكتى ەتۋگە كەتەتىن ۋاقىت پەن ەڭبەك شىعىندارىن قىسقارتۋعا جول اشادى. سونداي-اق, ءبىز كونكۋرستىق ىرىكتەۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋدى, تەستىلەۋدىڭ شەكتى ءمانىن ەسەپتەۋدى قايتا قاراۋدى, ماقساتتى توپتار بويىنشا كادر رەزەرۆىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەيمىز. اكادەمياداعى وقۋ باعدارلامالارىن مەملەكەتتىك قىزمەت تاجىريبەسىندە كەزدەسەتىن ماسەلەلەرگە بەيىمدەپ وقىتۋدى جەتىلدىرۋگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى.
– اگەنتتىك تاراپىنان مەملەكەتتىك قىزمەتتى جەتىلدىرۋ شارالارى جالعاسىن تاباتىن شىعار؟
– سۇراعىڭىز وتە ورىندى. ءسوز باسىندا اگەنتتىككە مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا كەشەندى شارالاردى ازىرلەۋ مەن جۇزەگە اسىرۋ جونىندە جاۋاپتى مىندەت جۇكتەلگەنىن اتاپ وتكەن ەدىم. بۇل مىندەتتى ءبىز بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇرگىزۋگە نيەتتىمىز. وسى ماقساتپەن بيىلعى جىلدىڭ 21 قاڭتارىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرىلدى. اتالعان شاراعا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ءبىرقاتار وبلىستاردىڭ اكىمدەرى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ, پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ, باق وكىلدەرى, مينيسترلىكتەردىڭ جاۋاپتى حاتشىلارى مەن ايماقتار اكىمدەرىنىڭ اپپارات, وڭىرلىك وقىتۋ ورتالىقتارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى. وندا مەملەكەتتىك قىزمەت قۇرامىن باسقارۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, ۇمىتكەرلەردى تەستىلەۋ جانە ولاردى ىرىكتەۋ شارتتارىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ, سونداي-اق, مەملەكەتتىك اپپاراتتى كاسىبيلەندىرۋ مەن مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ تۋرالى باسقا دا سۇراقتار قاراستىرىلدى.
اگەنتتىكتىڭ وكىلدەرى باستى نازاردى مەريتوكراتيا قاعيداسىن بۇلجىتپاي ورىنداۋ نەگىزىندە, تالانتتاردى باسقارۋ جانە مانساپتىق جوسپارلاۋ سەكىلدى كادرلاردى ىرىكتەۋ مەن جىلجىتۋدىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارى مەن تەتىكتەرىن ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ مودەلىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە اۋداردى. وڭىرلەردىڭ باسشىلارى كادرلاردى ىرىكتەۋ مەن جوعارىلاتۋ ماسەلەسى بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستارىن جەتكىزدى.
سەنات جانە ءماجىلىس دەپۋتاتتارى وزدەرىنىڭ باياندامالارىندا «ا» باسقارۋشى كورپۋسى كادر رەزەرۆىنىڭ قۇرامىن جاساقتاۋدىڭ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋگە نازار اۋداردى. اتالعان ماسەلە بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزىلدى. بۇدان باسقا, دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلار كونكۋرستىق ىرىكتەۋدىڭ باعىتىن ۇمىتكەرلەردىڭ تەك زاڭنامانى بىلگەندىگىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, كاسىبي جانە ىسكەرلىك قىرىن دا باعالاۋدى ەنگىزۋدى اتاپ ءوتتى. سپيكەرلەر ءوز پىكىرلەرىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتى جەتىلدىرۋدىڭ باستى قاعيداسى رەتىندە مەريتوكراتيا تەتىكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ, مانساپتىق ءوسۋ مۇمكىندىگىن قالىپتاستىرۋدى اتادى. بۇل باعىتتاعى پىكىر-الماسۋ جيىندارى بۇدان كەيىن دە جالعاساتىن بولادى.
– ەلدە «مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. مەملەكەتتىك قىزمەتتى تۇتىنۋشى ەندى وسى زاڭنىڭ اياسىندا كورسەتىلەتىن قىزمەتكە سىن ايتا الادى. سولاي ەمەس پە؟
– «مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تۋرالى» زاڭنىڭ قابىلدانۋى مەملەكەتتىك قىزمەت اپپاراتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام بولدى. زاڭنىڭ قابىلدانۋى حالىققا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ولاردى بارىنشا قولجەتىمدى ەتۋ جونىندە ەلباسىنىڭ بەرگەن تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ كورىنىسى بولىپ تابىلادى. وسى زاڭعا سايكەس اگەنتتىككە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن باقىلاۋ جانە باعالاۋ بويىنشا قۇزىرەتتەر بەرىلدى. جالپى العاندا, بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن بارىنشا ارتتىرۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلعان, ونىڭ ىشىندە: مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا سىرتقى جانە ىشكى باقىلاۋ مەن مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا قوعامدىق مونيتورينگ جاساۋدى اتاپ وتۋگە بولادى.
اگەنتتىك مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن باقىلاۋ فۋنكتسياسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا توقسان سايىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا ىشكى باقىلاۋ بويىنشا قىزمەتتەرىنە مونيتورينگ جانە تالداۋ جۇرگىزەدى. ەڭ كوپ مەملەكەتتىك قىزمەت ءىسى جەكە كۋالاندىرۋ قۇجاتتارىن بەرۋ, جىلجىمايتىن م ۇلىكتى جانە زاڭدى تۇلعالاردى تىركەۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالالارىندا كورسەتىلگەن.
سونداي-اق, اگەنتتىك ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن بىرلەسىپ, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن كاسىپكەرلەرگە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ بارىسىندا جىبەرىلەتىن كەمشىلىكتەردى انىقتادى. جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەلەرى قۇرامىنا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, بۇقارالىق اقپاراتتىق قۇرالداردىڭ, ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانە ونىڭ ايماقتىق پالاتالارىنىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق وكىلدى ورگانداردىڭ دەپۋتاتتارى كىرەتىن اگەنتتىك پەن ونىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرى جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستەردىڭ وتىرىستارىندا قارالادى. اتالعان كەمشىلىكتەرگە جول بەرگەن مەملەكەتتىك ورگاندارعا ولاردى جويۋ جانە كىنالى ادامداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن قاراۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزىلەدى.
مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ راسىمىندە تۇتىنۋشىلاردىڭ تالاپتارى ءبىرىنشى ورىنعا قويىلدى. بۇرىن ازاماتتاردىڭ بىرنەشە كۇنىن الاتىن قىزمەتتەر, قازىر ءبىر كۇندە «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا كورسەتىلەدى. قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋ ۇدەرىسى جالعاسىپ جاتىر. ەلەكتروندى ۇكىمەت كومەگىمەن سوڭعى جىلدارى ازاماتتار وراسان مۇمكىندىكتەرگە يە بولدى. ياعني, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا بولعان وزگەرىستەردىڭ سانى دا, ساپاسى دا ارتتى.
قىزمەتتەردى ۇنەمى باقىلاۋ جانە باعالاۋدىڭ ارقاسىندا ونىڭ ساپاسى جىل سايىن جەتىلدىرىلەتىن بولادى. بۇل سوزگە دالەل رەتىندە ايتارىم, قازاقستان سوڭعى جىلدارى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ «ە-قاتىسۋ» يندەكسى بويىنشا جوعارى ورىنداردى الەمنىڭ ەڭ دامىعان مەملەكەتتەرىمەن تۇراقتى ءبولىسىپ كەلەدى. وسى رەيتينگ جۇرتشىلىقتىڭ ۇكىمەتپەن ونلاين-بايلانىس ورناتقانىن كورسەتەدى. ارينە, مۇنىمەن جۇمىس اياقتالعان جوق. قازىر, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا قوعامدىق باقىلاۋدىڭ ءرولىن ۇلعايتۋ جۇمىستارىن بىرلەسىپ وتكىزۋدەمىز.
– قازاقستاندىق مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ دامۋىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ءرولى قانداي؟
– مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ دامۋىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەسى ماڭىزدى ورىن الادى. شەتەلدەردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتى رەفورمالاۋدىڭ قازاقستاندىق تاجىريبەسىنە قىزىعۋشىلىعى وسۋدە. اعىمداعى جىلى قازاقستانعا رەسەيدىڭ, قىتايدىڭ, تايلاند كورولدىگىنىڭ دەلەگاتسيالارى كەلىپ, ولارعا وتاندىق مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جۇيەسى, مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ, مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ پەرسونالىن باسقارۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ قىزمەتى تانىستىرىلدى. ءىسساپاردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى بىرقاتار مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى. وتكەن جىلدىڭ قاراشا-جەلتوقسان ايلارىندا اقش-تىڭ پەرسونالدى باسقارۋ كەڭسەسىمەن, سونداي-اق, فرانتسيانىڭ ورتالىقسىزداندىرۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەت مينيسترلىگىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدارعا قول قويۋ ۇلكەن جەتىستىك بولدى. بۇل قۇجاتتاردى جۇزەگە اسىرۋ مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ پەرسونالىن باسقارۋ تەتىكتەرىن ودان ءارى جەتىلدىرۋدە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى الدىن الۋ شارالارىمەن تىكەلەي بايلانىسىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە, اگەنتتىك VII استانا ەكونوميكالىق فورۋمى شەڭبەرىندە «مەملەكەتتىك قىزمەت پەرسونالىن باسقارۋ: قازىرگى جاعدايى مەن پەرسپەكتيۆالارى» اتتى جاھاندىق كونفەرەنتسيانىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى بولدى. ونىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا ارمەنيانىڭ ازاماتتىق قىزمەت كەڭەسىمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
حالىقارالىق ۇيىمدارمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق جالعاسۋدا. اگەنتتىك دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن بىرلەسە وتىرىپ, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ بويىنشا ماستەر-كلاسس جانە «ا» كورپۋسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىزمەتىن باعالاۋ بويىنشا سەمينار وتكىزدى. بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىمەن (وڭىرلىك حابتىڭ شەڭبەرىندە) جانە ەۋروپالىق وداقپەن («قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتىن رەفورمالاۋ جانە جاڭعىرتۋ» جوباسى) ىنتىماقتاستىق جۇزەگە اسىرىلۋدا.
وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا اگەنتتىك قر ۇكىمەتى مەن ەىدۇ-مەن ىنتىماقتاسۋدىڭ ەلدىك باعدارلاماسىن تالقىلاۋعا قاتىستى. سونىمەن بىرگە, ەىدۇ-نىڭ شىعىس ەۋروپا مەن ورتالىق ازيا ءۇشىن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جەلىسىمەن بىرلەسكەن جۇمىس جۇرگىزىلەدى. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ وڭ جەمىسى. سۇحبات بارىسىندا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتىنە جات ەكەندىگىن ايتقان ەدىك. ءوزىڭىز دە تاريحتان بىلەسىز, دارحان قازاق حالقىندا تۇرمە, زىندان اتاۋلى بولماعان. شەتەلدىك ساياحاتشىلار, عالىمداردان «قازاق دالاسىنا كىرگەندە اقشا سالعان ءاميانىڭدى تىعىپ قوي, ايتپەسە, الدىڭا تاباعىن تارتقان قازاقتى رەنجىتىپ الاسىڭ» دەگەن ءسوز قالعان. مۇنىڭ ءوزى سىبايلاس جەمقورلىق سياقتى كەسەلدىڭ قازاق حالقىندا بولماعانىن اڭداتادى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».