• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات بۇگىن, 07:50

ەل دامۋىنداعى شەشۋشى كەزەڭ

0 رەت
كورسەتىلدى

سەناتتا پالاتا سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن ماسليحاتتارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جونىندەگى كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتتى. «جاڭا كونستيتۋتسيا – ۇزاقمەرزىمدى دامۋدىڭ بەرىك نەگىزى» تاقىرىبىنا ارنالعان ءىس-شارادا ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ, زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتۋعا قاتىستى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ماڭىزى تالقىلاندى.

م.اشىمباەۆ قاتىسۋشىلارعا ءىلتيپات ءبىلدىرىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورما ەل دامۋىنداعى شەشۋشى كەزەڭ ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. جاڭا اتا زاڭ جوباسى ادىلەتتى قازاقستان يدەياسىن تولىق ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتىپ, ساياسي جۇيە­نى دەموكراتيالاندىرۋ مەن جاڭ­عىر­تۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن ايقىن­دايتىنى دا ايتىلدى.

«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن بارلىق سالادا اسا ماڭىزدى رەفورمالار جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. قازىر جۇرگىزىلىپ جاتقان كونس­تي­تۋ­تسيالىق وزگەرىستەر سول ىرگەلى ءىستىڭ جۇيەلى ءارى دايەكتى جالعا­سى ەكەنى انىق. مەملەكەت باسشى­سىنىڭ جارلىعىمەن 15 ناۋرىزدا جاڭا كونستيتۋتسياعا بايلانىستى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم وتەدى. بۇل – ەلدىڭ ساياسي جۇيەسىن دەمو­كرا­تيالاندىرۋ جولىنداعى تاريحي كەزەڭ. اتا زاڭ, ەڭ الدىمەن, مەملە­كەتتىلىك پەن تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋ­مەن قاتار ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارت­تىرۋعا باعىتتالعان. سوندىق­تان جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتتارىنا, ازا­مات­تاردىڭ مۇددەلەرى مەن قۇقىق­تارى­نا تابان تىرەيدى», دەدى سەنات توراعاسى.

پالاتا سپيكەرى جاڭا كونستي­تۋ­تسيانىڭ پرەامبۋلاسىنا توق­تالىپ, مۇندا ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى العاش رەت مەم­لەكەتتىڭ نەگىزگى باسىمدىعى رەتىن­دە بەكىتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. سون­داي-اق ول ادام كاپيتالى, ءبىلىم, عى­لىم, يننوۆاتسيانى دامىتۋعا باعىت­تالعان ەرەجەلەرگە ەرەكشە توقتالدى.

سونىمەن قاتار سەنات توراعا­سى كونستيتۋتسيالىق رەفورما سايا­سي جۇيە ەۆوليۋتسياسىنىڭ تابي­عي جالعاسى, ساراپشىلار مەن ازا­ماتتىق قوعامداستىق وكىلدەرىنىڭ ۇزاقمەرزىمدى بىرلەسكەن جۇمىسى­نىڭ ناتيجەسى ەكەنىن ايتتى.

«جاڭا كونستيتۋتسيا – ادىلەتتى قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق مودەلىنىڭ, جالپى ەلدىڭ ورنىقتى دامۋىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قالاي­تىن تاريحي قۇجات. وسىعان باي­لا­نىستى بيلىك تارماقتارىنىڭ تيىم­دىلىگىنە نەگىزدەلگەن زاماناۋي مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر. اتا زاڭنىڭ نورمالارىنا سايكەس قۇرىلتايدىڭ وكىلدى ءرولى ارتىپ, جاڭا ساياسي ينس­تيتۋتتار قۇرىلادى. وڭىرلەر­دىڭ جانە بارلىق الەۋمەتتىك توپتىڭ وكىل­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جو­عارى كونسۋلتاتيۆتىك ورگان رەتىن­دە حالىق كەڭەسى قالىپ­تاسا­تىنى بەلگىلى. مەملەكەتتىك بيلىك ور­گاندارىنىڭ كونستيتۋ­تسيالىق مارتەبەسى, قۇزىرەتى مەن مىندەت­تەرى دە ايقىندالىپ وتىر», دەي كەلە م.اشىمباەۆ ءماسليحات دەپۋتاتتارىن مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ جولىندا جۇدىرىقتاي جۇمىلۋعا شاقىردى.

كەڭەسكە قاتىسۋشىلار قازىرگى وزگەرىستەرگە, ونىڭ ىشىندە بيلىك جۇيەسىن ترانسفورماتسيالاۋعا قاتىستى دا پىكىر ءبىلدىردى. سونداي-اق قۇرىلتاي, حالىق كەڭەسى, تاعى باسقا دا جاڭا ساياسي ينستيتۋتتار, ولاردىڭ قالىپتاسۋى, مىندەتتەرى, قۇزىرەتتەرى مەن قىزمەتى ءسوز بولدى. كونستيتۋتسيالىق رەفورما پار­لامەنت پەن ءماسليحات دەپۋتاتتارى, قوعام قايراتكەرلەرى, ءتۇرلى سالا­داعى ساراپشىلار مەن ماماندار, سونداي-اق ەل ەرتەڭىنە بەيجاي قا­رامايتىن بەلسەندى ازاماتتار قاتىس­قان كەشەندى ءارى جۇيەلى جۇمىستىڭ ناتيجەسى ەكەنىن ايتتى قاتىسۋشىلار.

وتىرىسقا سەناتورلارمەن بىرگە وبلىستىق, قالالىق ءماسلي­حات­­تاردىڭ دەپۋتاتتارى مەن قو­عام­دىق ۇيى­مداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.