«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ وڭىرلەردەگى تىلشىلەرى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋدىڭ جايىن باقىلاۋدا ۇستاۋدا
مەملەكەت باسشىسى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 11 اقپانىندا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا حالىقتىڭ جەر-جەرلەردە جۇمىسپەن قامتىلۋىن قاتاڭ قاداعالاۋدى تاپسىرا كەلىپ, بۇل ورايدا اقپارات قۇرالدارىنىڭ وسى ىسكە باقىلاۋ جاساۋى قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. ەلباسى اتاعان باق قاتارىندا «ەگەمەن قازاقستان» مەن «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرى بار.
بۇگىن رەداكتسيا وسى ماسەلەگە وراي وڭىرلەردەگى حالىقتىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ بارىسى تۋرالى گازەت تىلشىلەرىنىڭ وبلىستاردان جازعان ماتەريالدارىنىڭ ءبىر توبىن وقىرماندار نازارىنا ۇسىنىپ وتىر.
جىل ىشىندە 600 جۇمىس ورنى اشىلدى
ورالدان – تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان».
اقجايىق ايماعى ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا زەلەنوۆ اۋدانى ەڭبەككەرلەرىنىڭ قوسىپ وتىرعان ۇلەسى قوماقتى. ەڭ باستىسى, سوڭعى كەزدە مۇندا اۋدان ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا باسا كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. زەلەنوۆ – تۇتاستاي ورال وڭىرىندەگى اگرارلىق احۋالدىڭ جاي-كۇيىن ايقىنداۋعا سەپتىگىن تيگىزە الاتىن ايرىقشا ءوڭىر. وسى باعىتتا اۋداندا تابانى كۇرەكتەي 17 ۇتقىر جوبانىڭ ءبىر مەزگىلدە قولعا الىنۋى – قوسىمشا جۇزدەگەن جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا سەپتىگىن تيگىزدى. سونداي-اق, زەلەنوۆ وبلىستاعى جىلىجايلارى ەڭ كوپ اۋدان ەكەنىمەن دە ەرەكشەلەنە الادى. سونىڭ ناتيجەسىندە زەلەنوۆتىقتاردىڭ داستارقانىنان جەرگىلىكتى كوكونىس ونىمدەرى قىسى-جازى ۇزىلمەيدى.
مۇندا وڭىرلەردى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىپ جاتقان ىستەر دە مول. سوعان ساي, وتكەن جىلى اۋدان اۋماعىنداعى اۋىلدار اباتتاندىرىلىپ, سپورت الاڭدارى سالىندى. وسىنداي سان الۋان, قات-قابات ىستەردى قاتار اتقارۋ ارقىلى وتكەن جىلى 600 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. بۇل ءبىر اۋدان ءۇشىن ءتاپ-ءتاۋىر كورسەتكىش دەسەك ارتىق كەتپەيمىز.
– اۋدانىمىزدا جاڭا باستالعان بيىلعى جىلدىڭ وزىندە بىرنەشە الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى بوي كوتەردى. سونىڭ ىشىندە ماحامبەت, ميچۋرين جانە ترەكين اۋىلدارىندا ءبىر كۇندە ءۇش بىردەي دارىگەرلىك امبۋلاتوريانىڭ اشىلۋى ءبارىمىزدى ۇلكەن قۋانىشقا بولەدى. مەن وسىنداي بىتكەن ىستەردى اۋدان اكىمى كارىم جاقىپوۆتىڭ ىسكەرلىك قابىلەتىنىڭ مولدىعىمەن جانە ونىڭ تۇرعىنداردىڭ مۇڭ-مۇقتاجدارىنا سەرگەك قاراۋىمەن بايلانىستىرا الامىن, – دەيدى كوپەتنوستى اۋدانداعى ۋكراين ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى گالينا گاربۋز.
ەندىگى كەزەكتە اڭگىمە اۋانىن شاعىن جانە ورتاشا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە بۇرار بولساق, بۇل سالادا دا كوڭىل كونشىتەر ىستەر جەتكىلىكتى دەۋگە بولادى. قولدا بار دەرەكتەر وتكەن جىلى ولاردىڭ سانى 2,7 پايىزعا وسكەنىن كورسەتەدى. سونىمەن بىرگە اتالعان سالادا جۇمىس جاسايتىندار سانى جىل ىشىندە 4 480 ادامعا وسكەن. بۇل ءسوز جوق, جوعارى كورسەتكىش. سوعان ساي ءونىم ءوندىرۋ كولەمى الدىڭعى 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا 3,7 پايىزعا كوتەرىلگەن. وسىنداي اۋقىمدى جۇمىس قارقىنى جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە 1 ميلليارد 400 ميلليون تەڭگە تۇسۋىنە العىشارت قالاعان. بۇل تۇتاستاي اۋدان بيۋدجەتىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگىن قۇرايدى.
ءبىز جوعارىدا وتكەن جىلى زەلەنوۆتا 600 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعانىن ايتقان ەدىك. سونىڭ باسىم بولىگى ءبىر عانا شاعىن جانە ورتاشا بيزنەس سالاسىنىڭ ەنشىسىنە ءتيىپ وتىر.
زەلەنوۆ اۋدانىندا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەيتىن 42 شاعىن تسەح جۇمىس جاسايدى. مۇندا ءۇش جۇزگە تارتا ادام قىزمەت اتقارادى. بۇل وڭىردە وتكەن جىلى 46 ينۆەستيتسيالىق جوبا قارجىلاندىرىلعان. ونىڭ جالپى قۇنى 9 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. مۇنىڭ ءوزى ءۇش جۇزدەن اسا جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا جول اشتى.
ءارتۇرلى ۇلت پەن ۇلىستىڭ وكىلدەرى قويان-قولتىق ىنتىماقتاسا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن اۋداندا بيىل تاعى دا جۇزدەگەن جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ بەلگىلەنگەن. بيىلعى جىلدىڭ وزىندە قولعا الىنعان 17 ينۆەستيتسيالىق جوبا بۇل مەجەنىڭ دە ويداعىداي ورىندالاتىنىنا ايقىن ايعاق بولا الادى دەمەكپىز.
«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ وڭىرلەردەگى تىلشىلەرى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋدىڭ جايىن باقىلاۋدا ۇستاۋدا
جۇيەلى تۇردە جۇرۋدە
پەتروپاۆلدان – ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان».
وبلىستا تۇرعىنداردىڭ ءالجۋاز توپتارىن الەۋمەتتىك قورعاۋ شارالارى مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندە جۇيەلى تۇردە اتقارىلىپ كەلەدى.
بىلتىر 12801 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, 27 مىڭنان استام ادام ەڭبەكپەن قامتىلسا, 72,1 پايىزىن اۋىلدىقتار قۇرادى. بۇلاردىڭ تورتتەن ءبىرى – جاستار. ناتيجەسىندە جالپى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن 5,1 پايىزدان 4,9 پايىزعا دەيىن, جاستار اراسىندا 7,6 پايىزدان 3,9 پايىزعا دەيىن, ال تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس كىرىسىنەن تومەن تۇرعىنداردىڭ ۇلەسى 3,4 پايىزعا ازايدى.
«جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى ءۇش باعىت بويىنشا جۇزەگە اسىرىلىپ, بۇل ماقساتتار ءۇشىن 4,7 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. «اۋىلدا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ارقىلى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ» ەكىنشى باعىتى شەڭبەرىندە ءبىر ميلليارد تەڭگەنىڭ 400 نەسيەسى بەرىلدى. بىلىكتىلىكتى جەتىلدىرۋ ينستيتۋتىندا 400 باعدارلاماعا قاتىسۋشى وقۋدان ءوتىپ, جۇمىسقا ورنالاستى. وقىتۋ اسپاز, شاشتاراز, ەسەپشى, ەلەكتر-گازبەن دانەكەرلەۋشى, حاتشى-رەفەرەنت, مانيكيۋر بويىنشا شەبەر, تىگىنشى, كونديتەر, الەۋمەتتىك قىزمەتكەر, اعاش ۇستاسى, ەۆم وپەراتورى سەكىلدى ەڭبەك نارىعىنا قاجەتتى ماماندىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ جۇرگىزىلەدى. باعدارلامانىڭ ءۇشىنشى باعىتى اياسىندا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن اۋىلداردان 150 وتباسى كوشىرىلىپ, ەڭبەككە قابىلەتتى 82 ادام جۇمىسپەن قامتىلدى.
وڭىردە مۇگەدەكتەردى جۇمىسپەن قامتۋ جايىنا ايرىقشا قولداۋ كورسەتىلەدى. 2014 جىلى 870 ادام جۇمىسقا ورنالاستى. 209-ى قوعامدىق جۇمىستارعا, 10-ى جاستار تاجىريبەسىنە, 72-ءسى الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا جىبەرىلدى. جيھاز, ەتتەن جارتىلاي دايىندالعان ءونىم ازىرلەۋ, تاكسي قىزمەتىن كورسەتۋ, مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋ ماقساتىمەن 16 مۇگەدەككە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلدى. 43 ادام «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنىڭ ءبىرىنشى باعىتى بويىنشا ينفراقۇرىلىم نىساندارىن جوندەۋمەن شۇعىلداندى. 224 ادام الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىنا يە بولدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار ءۇشىن 53 بوس جۇمىس ورنى جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلىپ, 237 ادام جۇمىسقا ورنالاستى.
بيىل وبلىس تۇرعىندارىنىڭ ءالجۋاز توپتارى ساناتىنداعى 6675 ادامدى جۇمىسپەن قامتۋعا كومەك كورسەتۋ جوسپارلانعان. بۇلاردىڭ 3546-سى جۇمىسسىزدار, 3159-ى ءوزىن ءوزى قامتاماسىز ەتكەندەر, 970-ءى تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ ەڭبەككە جارامدى مۇشەلەرى سانالادى. بۇدان تىسقارى 3932 جۇمىسسىزدى قوعامدىق ورىندارعا جىبەرۋ, 556-سىن كاسىبي جانە قايتا دايارلىقتان وتكىزۋ, 423-ءىن الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا جولداۋ, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردىڭ 400 تۇلەگىنە جەرگىلىكتى قازىنادان 85 ميلليون تەڭگە ءبولۋ شارالارى قاراستىرىلعان.
تۇراقتى سيپاتقا يە
تالدىقورعاننان – نۇربول الدىباەۆ, «ەگەمەن قازاقستان».
الماتى وبلىسى بويىنشا جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنان الىنعان مالىمەتكە سۇيەنسەك, جەتىسۋ جەرىندە مەملەكەتتىك باعدارلامالار جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. ناقتىلاي تۇسسەك, 2014 جىلى وبلىس بويىنشا 20700 تۇراقتى جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. جۇمىس ورىندارىنىڭ 14116-سى اۋىلدىق جەرلەردە قۇرىلعان. اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىندا 4798 جۇمىس ورنى, ونەركاسىپتە – 2234, قۇرىلىستا – 2742, كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا, كولىكتەردى جوندەۋ سالاسىندا – 2544, ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋدا – 1437 جانە تاعى باسقا سالالاردا 6945 جۇمىس ورىندارى اشىلدى.
جىل سايىن جەرگىلىكتى ءتيىستى مەكەمەلەردە ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارى بويىنشا قاجەتتى ماماندىقتاردىڭ ءتىزىمى جاسالىپ, جۇمىسسىز ازاماتتارعا كاسىبي دايارلاۋ كۋرستارى ۇيىمداستىرىلادى. ءسويتىپ, وبلىستىڭ ەڭبەك رىنوگىندا تۇراقتى جاعداي قالىپتاسقان. 2014 جىلى 3583 ادام راديوەلەكترونيكا جانە بايلانىس, سىرلاۋشى, فلوريست, داياشى, شاشتاراز, تىگىنشى, راديوتەلەمەحانيك, مەحانيزاتور, مال دارىگەرى, ەلەكتر مەن دانەكەرلەۋشى, سلەسار, ديزاينەر, وپەراتور, مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە بەرۋ جانە وقىتۋ سياقتى 30-دان استام ماماندىقتاردى مەڭگەردى. 29 جاسقا دەيىنگى, ارنايى ءبىلىمى بار, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, تەحنيكالىق, كاسىبي ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇلەكتەرى جاستار تاجىريبەسىنە جىبەرىلەدى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جاستار تاجىريبەسىنە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 1015 ادام جىبەرىلدى. الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 1253 ادام ورنالاستىرىلدى.
مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى وبلىس بويىنشا ەڭبەك رىنوگىنداعى احۋالعا وڭ ىقپالىن تيگىزدى. ناتيجەسىندە وبلىستاعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 2014 جىلدىڭ 3 توقسانىندا ارعى جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 4,8%-دان 4,7%-عا نەمەسە 51,2 مىڭ ادامعا ازايدى.
جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى تومەندەپ كەلەدى
قىزىلوردادان – ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان».
بىلتىر قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا 11 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. ونىڭ 10 مىڭىندا ادامدار تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا 26 پايىزعا ارتىق كورسەتكىش. ناتيجەسىندە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى, اسىرەسە, جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق ەداۋىر تومەندەگەن. ءبىر عانا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنا سايكەس سوڭعى ەكى جىلدا ايماقتا 5,4 ميلليارد تەڭگە ميكروكرەديت بەرىلگەن. وسىنىڭ ارقاسىندا ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تاپپاي جۇرگەن 2,5 مىڭ ادام ءوز تىرشىلىكتەرىن باستاپ كەتتى. بانكتەر مەن قورلار ارقىلى قارجى الىپ جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىگى جوق ادامدار ءۇشىن مۇنىڭ تاپتىرماس قۇرال ەكەنى ايدان انىق. كوكتەن ىزدەگەندەرى جەردەن تابىلىپ, جەكە بيزنەستەرىن اشىپ, تابىستىڭ كوزىن تاپتى. تۇرعىنداردىڭ جۇمىسقا ورنالاسىپ كەتۋىنە وڭتايلى جاعداي جاساپ, ءوز بيزنەستەرىن اشۋعا كومەكتەسكەننىڭ ناتيجەسىندە ەڭ تومەنگى جالاقى دەڭگەيىندە تابىس تاباتىنداردىڭ سانى 2 ەسەگە ازايدى.
بۇل رەتتە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى دا ارتتى. ەلباسى مۇگەدەك ادامداردىڭ قوعامعا بەيىمدەلىپ, جۇمىسپەن قامتىلۋىن تاپسىرعان ەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, 540 ادام ءارتۇرلى كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەرگە ورنالاستى.
سونداي-اق, بىلتىر جالپى قۇنى 6 ميلليارد 700 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن 12 ءوندىرىس ورنى تۇساۋىن كەستى. ايتالىق, وتكەن جىلدىڭ باسىندا حيميالىق رەاگەنتتەر شىعاراتىن كاسىپورىننىڭ جاڭعىرتۋ جانە كەڭەيتۋ جۇمىستارى اياقتالدى. «SmartRubber» جشس-نىڭ جارامسىز اۆتوكولىك دوڭگەلەكتەرىنەن تامشىلاتىپ سۋارۋعا ارنالعان تۇتىكشە شىعاراتىن زاۋىتى دا بىلتىرعى جىلدىڭ جەمىسى. ارال اۋدانىندا اس تۇزى مەن تەحنيكالىق تۇز ءوندىرۋ جوباسى جاڭعىرتىلدى. بۇرىن «ارالتۇز» اق جىلىنا 120 مىڭ توننا تۇز ءوندىرىپ كەلسە, ەندى ونىڭ ونىمدىلىگى 78 پايىزعا, ياعني 213 مىڭ تونناعا ارتتى. جالاعاش جانە شيەلى اۋداندارىندا «ميا تامىرىن ءوسىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ» زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. قازىر جالاعاشتاعى زاۋىتتا 150 ادام جۇمىس ىستەپ جاتىر. وندا جىلىنا 1000 توننا ميا تامىرىنىڭ سىعىندىسى, 100 توننا گليتسيريزين قىشقىلىنىڭ ۇنتاعى شىعارىلادى. ال شيەلى اۋدانىنداعى قۋاتتىلىعى 250-300 توننا ميا تامىرىنىڭ ۇنتاعىن شىعاراتىن زاۋىتتا 50 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. سونىمەن قاتار, شيەلى اۋدانىندا قيىرشىق تاس شىعاراتىن زاۋىت پايدالانۋعا بەرىلدى.
ايتا بەرسە, بىلتىر تۇساۋىن كەسكەن كاسىپورىندار مەن جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى كوپ. بۇل جۇمىس بيىل دا ءوز جالعاسىن تاپپاق. ايتالىق, وسى جىلى ايماقتا 9500-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى دەگەن بولجام بار.
اشىلعان ورىندار جابىلمايدى
قوستانايدان – ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان».
وتكەن جىلى جوبالىق قۇنى 10,9 ميلليارد دوللار بولاتىن ءىرى 5 نىسان پايدالانۋعا بەرىلگەندە, 251 قوستانايلىق جۇمىس ورنىن تاپتى. ولاردىڭ بارلىعى دا باسەكەگە قابىلەتتى جانە سۇرانىسقا يە تاۋارلار وندىرەدى. بۇلاردىڭ قاتارىندا الەمدىك برەند Toyota Fortuner ءاۆتوموبيلىن قۇراستىرۋ, اۆتوموبيل شيناسىن وڭدەيتىن جانە قالپىنا كەلتىرەتىن زاۋىت, قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرەتىن ءۇي قۇرىلىسى كومبيناتى, رۋدنىي قالاسىنداعى قۇس فابريكاسىن جاڭعىرتۋ, اسىل تۇقىمدى مالدى بورداقىلاۋ الاڭى بار.
جاقىندا قوستاناي وبلىسىندا كاسىپورىندار مەن وبلىس اكىمدىگى جانە كاسىپورىنداردىڭ ءوز اراسىندا 100 مەموراندۋمعا قول قويىلدى. ولاردىڭ ءبىرسىپىراسى ەلىمىزدە وندىرگەن ءونىمدى الۋ, كورسەتىلەتىن قىزمەت باعاسىن وسىرمەۋ جونىندە بولسا, باسىم كوپشىلىگى جۇمىسشىلاردى قىسقارتپاۋعا قاتىستى ەدى. مىسالى, ماشينا جانە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن قۇراستىراتىن «سارىارقااۆتوپروم» جانە «اگروماشحولدينگ» زاۋىتتارىندا 1500-دەن اسا جۇمىسشى ەڭبەك ەتەدى. جاقىندا وسى ەكى زاۋىت تا وبلىس اكىمدىگىمەن جۇمىس ورنىن قىسقارتپاۋ جونىندەگى مەموراندۋمعا قول قويدى. ماشينا جاساۋشى جۇمىسشىلار داعدارىس بۇيىردەن قىسقانىمەن جۇمىسىن توقتاتپايدى.
قازىر وبلىستا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. ادامداردىڭ بارلىعى ءبىردەي وندىرىستە ىستەمەيدى, سوندىقتان اركىم ءوز ءىسىن اشسا, ناپاقاسىن وزدەرى تابادى. وسى باعىت باسشىلىققا الىنعان.
جاعداي بىرقالىپتى
اقتاۋدان – گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».
حالىق سانىنىڭ تابيعي جانە ورتاعا ورالعان باۋىرلار ەسەبىنەن حالقىنىڭ سانى ارتقان ماڭعىستاۋدا جۇمىس تابۋ – وتە وزەكتى ماسەلە. ونىڭ ۇستىنە جۇمىسقا جارامدى جانداردىڭ كوبىنە ءوندىرىس سالاسىنا بەتبۇرىپ, قاراپايىم جۇمىستارعا تاڭداۋى تۇسپەۋى دە جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىن شيەلەنىستىرىپ قوياتىنى بار.
سول سەبەپتى ماڭعىستاۋدا جۇمىسسىزدىقتى جويۋ, تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ جۇمىستارى كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن جوق. وتكەن جىلى ايماقتاعى الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنا جۇمىسسىز 15 357 ادام تىركەلگەن. جۇمىسسىزداردى الەۋمەتتىك قورعاۋ شارالارىمەن 8193 ادام قامتىلىپ, 2041 ادام تۇراقتى جۇمىس ورنىنا تۇرسا, 2176 ادام قوعامدىق جۇمىسقا تارتىلعان. كاسىبي دايارلىقتان وتۋگە 375 جۇمىسسىز ادام جولدانىپ, 616 ادام الەۋمەتتىك جۇمىسقا, 741 جاس جاستار پراكتيكاسىنا جىبەرىلىپتى.
وڭىردە وتكەن جىلى يندۋستريالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ەسەبىنەن 24306 جاڭا جۇمىس ورنى پايدالانۋعا بەرىلگەن. ايماقتاعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالدى ارتتىرۋعا ۇلەس قوسىپ, تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋعا قاتىستى جۇرگىزىلگەن جۇمىستار ناتيجەسىندە 3789 ادام ونەركاسىپ سالاسىنا, 4985 ادام قۇرىلىسقا, كولىك سالاسىنا 1222 ادام جۇمىسقا تۇرسا, ساۋداعا 3272 ادام تارتىلىپ, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنا جۇمىس جاساۋعا تيىسىنشە 941 جانە 217 ادام بارعان. وزگە دە ەكونوميكالىق قىزمەت سالالارىنا 6576 ادام تۇردى.
ايماقتا جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى مەن يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا اشىلعان كاسىپورىنداردىڭ ۇلەسى مول. مىسالى, 2014 جىلى 57 ملرد. تەڭگە كولەمىندەگى قاراجاتقا 815 تۇراقتى جۇمىس ورنىن ۇسىنعان 10 جوبا پايدالانۋعا بەرىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا شەتپەدەگى «كاسپي تسەمەنت» جشس, قالامقاس كەن ورنىنداعى 2ح45 مۆت گاز-تۋربينالى ەلەكتر ستانساسى, جەتىبايداعى «جانارىس» جشس-ءنىڭ كيىم تىگەتىن جانە حيميالىق تازارتۋ تسەحى جانە باسقا دا جاڭا كاسىپورىندار بار.
وڭىردە بيىل دا قاتارعا قوسىلاتىن جاڭا كاسىپورىندار جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشىپ, جۇمىسسىزدار سانىن قىسقارتادى دەپ كۇتىلۋدە.
دامۋدىڭ باستى تىرەگى
كوكشەتاۋدان – باقبەرگەن امالبەك, «ەگەمەن قازاقستان».
حالقىمىزدىڭ الاڭداۋىنا ەشبىر نەگىز جوقتىعى مەملەكەتتىك جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ باعدارلاماسىنىڭ جۇيەلى جۇرگىزىلىپ جاتقانىنان ايقىن كورىنىس تابۋدا. سونىڭ ءبىر ايعاعى رەتىندە, اقمولا وبلىسىنداعى يگى ىستەردى تىلگە تيەك ەتۋگە بولادى. وڭىردە 2014 جىلى 11 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, 6,5 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستى. ونىڭ ىشىندە, «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا, جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەن جانە الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىلارىنان 3300 كىسى ەڭسە كوتەرەر ەڭبەككە تارتىلىپ وتىر.
ءوڭىر تۇرعىندارى مەملەكەتتىڭ تۇراقتى قامقورلىعىنا بولەنىپ وتىرعانى جونىندەگى جىلى مىسالداردى دا كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. وتكەن جىلى «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 4,3 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. سونداي-اق, اۋىلداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا, ءوز كاسىبىن اشۋعا بيزنەس نەگىزدەرى كۋرستارىندا وقىعان 468 ادامعا 1,1 ميلليارد تەڭگەنىڭ جەڭىلدەتىلگەن نەسيەسى بەرىلگەن. مۇنداعى باسىمدىق ءداستۇرلى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا باعىتتالىپ وتىر.
ۇكىمەتتىڭ وڭىرلەردى دامىتۋ ساياساتى سالماقتى قايتارىمىن بەرگەندىگىن ايتۋىمىز كەرەك. ينفراقۇرىلىمداردى جوندەپ, ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ ەسەبىنەن 871 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ماڭىزدى 66 ينفراقۇرىلىمدىق جوندەۋ يگىلىگىن بەرىپ وتىر. بۇعان قوسا, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 1119 ادام ارنايى جولدامامەن ورنالاستىرىلدى. جاستار ءىس-تاجىريبەسىنەن وتكەن 777 تۇلەك تۇراقتى جۇمىسقا قابىلداندى.
بۇگىنگى كۇنى اتالعان كەشەندى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا جالپى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 5 پايىزدى قۇراپ وتىر. ال رەسمي جۇمىسسىزدىق 02 پايىز دەڭگەيىندە. سونداي-اق, كۇنكورىسى تومەن ازاماتتار سانى 226 كىسىگە ازايىپ, 725 ادامدى قۇرادى. بۇل بۇرناعى جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە تومەن كورسەتكىش. وسى رەتتە, بارلىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرىنەن 2736 از قامتىلعان ازاماتقا 78,7 ميلليون تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلگەنىن ايتا كەتكىمىز كەلەدى.
نيەت بولسا – ەڭبەك بار
پاۆلوداردان – فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان.
جولداۋدا ەلىمىز بويىنشا جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ ارقىلى تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرا ءتۇسۋ كەرەكتىگى ايتىلدى. وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ مالىمەتتەرىنشە, بۇل ماقساتتىڭ ورىندالۋىنا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى نەگىزگى تۇعىر بولا الدى. ماسەلەن, بىلتىر وبلىسىمىزدا 7163 تۇرعىن وسى باعدارلامانىڭ ارقاسىندا جۇمىسقا ورنالاسقان ەكەن. ولاردىڭ ىشىندە 3370 ادام – اۋىل تۇرعىندارى. وتكەن جىلى 44 رەت بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ جارمەڭكەسi ءوتىپتى. وسىنشاما ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ جۇمىستارىنا 4,1 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپتى. ياعني, 139 جاڭا شاعىن بيزنەس نىساندارى اشىلىپ, 306 اۋىل تۇرعىنى شاعىن نەسيە العان. جالپى, بۇل باعدارلاما وزدىگىنەن ەڭبەك ەتكەنىمەن, شارۋاسى ءونىمسىز تۇرعىنداردى, جۇمىسسىزداردى, از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى مۇشەلەرىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا قول ۇشىن بەرۋ. سوندىقتان بۇل جۇيە بويىنشا, الدىمەن, ءبىر جىلدا قامتىلۋى ءتيىس ازاماتتاردىڭ ناقتى سانى بەلگىلەنەدى. وتكەن جىلى 138 ادام قايتا دايارلاۋ كۋرستارىنا جىبەرىلسە, وقۋدى بىتىرگەن 854 تۇرعىننىڭ 82 پايىزى تۇراقتى جۇمىس ورنىن تاۋىپتى. قۇرىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ 5888-ءى تۇراقتى (ونىڭ ىشىندە اۋىلدا – 2798). تۇراقتى جۇمىس ورىندارى اۋىل شارۋاشىلىعىندا (1046), ونەركاسىپتە (566), قۇرىلىستا (1585), ساۋدادا (1045), كولىكتە (61), ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋدا (264), باسقا سالالاردا (1321) قۇرىلىپ, 5051 ۋاقىتشا جۇمىس ورنى (اۋىل بويىنشا – 4269) اشىلدى. وبلىستىڭ جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارىندا 1560 جۇمىسسىز, ولاردىڭ 963-ءى ايەلدەر ەسەپتە تۇر, ونىڭ ىشىندە اۋىل بويىنشا – 625 ادام.
باسقارما باسشىسى بالتاباي قاپپاسوۆتىڭ ايتۋىنشا, جۇمىسقا ورنالاسپاعانداردىڭ وزىندىك سەبەپتەرى بار. ءبىرى اسكەر قاتارىنا شاقىرىلسا, ءبىرى وقۋىن جالعاستىرۋدى قۇپ كورگەن. ەندى ءبىرى دەنساۋلىعىنا بايلانىستى ەڭبەككە تارتىلماعان. قوعامدىق جۇمىستارعا 4318 جۇمىسسىز قاتىستى, ونىڭ ىشىندە اۋىل بويىنشا – 2925 ادام. جۇمىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن تولەۋگە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ قاراجاتىنان 295945,4 مىڭ تەڭگە, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قاراجاتىنان 24162,8 مىڭ تەڭگە ەسەپتەلىپ, قارجىلاندىرىلدى. ياعني, ەڭبەك ەتەمىن دەپ نيەت بىلدىرگەن ادامعا «ەكى قولعا – ءبىر كۇرەك» تابۋعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ جەتەدى. نەگىزىنەن ءوندىرىستى ءوڭىر, ءوندىرىستى قالالار, كەنتتەر بولعان سوڭ تۇرعىنداردىڭ دەنى كاسىپورىنداردا, زاۋىتتاردا ەڭبەك ەتەدى. وبلىستا بيىل تاعى دا 3 زاۋىت iسكە قوسىلماقشى, مۇناي, اليۋميني جانە حيميا كلاستەرى بويىنشا جوبالار ىسكە اسىرىلادى. بۇل ماقساتقا 23 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپتى.
باسىم بولىگى جۇمىسپەن قامتىلدى
اتىراۋدان – جولداسبەك شوپەعۇل, «ەگەمەن قازاقستان».
مۇنايلى ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ ءبارىنىڭ بىردەي مۇناي-گاز ونەركاسىبىنەن تۇراقتى جۇمىس تابار مۇمكىندىگى بولا بەرمەيدى. بىرەۋلەرىنىڭ ماماندىعى, ەكىنشىلەرىنىڭ ەڭبەك ءوتىلى جوق. بۇدان قالسا ەل ەكونوميكاسىنىڭ جەتەكشى سالاسىندا جۇمىس ىزدەگەندەر ءۇشىن بوس ورىن دا تابىلا بەرمەيدى. دەسەك تە, ەڭبەككە قابىلەتتىلەردىڭ, اسىرەسە, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دا جۇمىس جاساعىسى, تابىس تاپقىسى كەلەدى. سول سەبەپتەن, ولار جەرگىلىكتى جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارىنا جۇگىنەدى. دەرەككە جۇگىنەر بولساق, بىلتىر اتىراۋدا جۇمىسسىز رەتىندە 15 348 ادام تىركەلىپتى. بۇلاردىڭ اراسىندا نازىكجاندىلاردىڭ ۇلەسى مولداۋ كورىنەدى. ياعني, جۇمىس تابۋعا نيەتتى ايەلدەردىڭ قاتارى 8 440 ادامدى نەمەسە تىركەلگەندەردىڭ 55 پايىزىن قۇراپ وتىر. بۇدان كەيىنگى باسىمدىقتى 29 جاسقا دەيىنگى 7 217 جاس يەلەنەدى. دەمەك, وردا بۇزار وتىزعا تولماعانداردىڭ ۇلەسى – 47 پايىز. ال, زەينەت جاسىنا جەتپەگەندىكتەن 6 908 ادام جۇمىسسىزدار قاتارىنا الىنىپتى.
– جۇمىسسىز رەتىندە حابارلاسقانداردىڭ 55,4 پايىزى اۋىل ادامدارىنىڭ ۇلەسىنە تيەدى, – دەيدى وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى كوڭىلقوس ورىسباەۆ. – جالپى, جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارىنا جۇگىنەتىندەردىڭ اراسىندا ءار ساناتتاعىلار كەزدەسەدى. ماسەلەن, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار دا, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇلەكتەرى دە بار. بۇرىنعى جۇمىسىنان بوساتىلعاندار دا, ءتورت جانە ودان دا كوپ بالاسى بارلار دا, ۇزاق ۋاقىت, ياعني ءبىر جىلدان استام جۇمىس ىستەگەندەر دە, ءتىپتى, باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىنان بوساعاندار دا ءبىزدىڭ ورگاندارىمىزعا حابارلاسادى. الايدا, وسى ساناتتاعىلاردان بۇرىن مۇلدە جۇمىس ىستەمەگەندەردىڭ قاتارى كوبىرەك بولىپ تۇر. وتكەن جىلى وسىنداي ساناتقا جاتقىزىلعان 5 675 ادام جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلدى.
باسقارما باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ورىسباەۆتىڭ ايتۋىنشا, رەسمي تىركەلگەن جۇمىسسىزداردىڭ تۇگەلدەي بولماعانمەن, 81,8 پايىزى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلىپتى. بۇعان 16 743 جۇمىس ورنى قۇرىلاتىندىعى بولجالعان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى وڭ سەپتىگىن تيگىزىپتى. دەمەك, ءبىر جىلدا جۇمىسسىز جۇرگەن 12 558 ادام وڭىردەگى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ جەمىسىن كورە باستادى دەۋگە بولادى. سونداي جوبالاردىڭ قاتارىندا «KPI» سەرىكتەستىگى قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدى قولعا العان گاز-حيميالىق كەشەنى مەن اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن قايتا قۇرۋ جانە جاڭعىرتۋدى ايتا الامىز.
مۇناي-گاز ونەركاسىبى سالاسىنداعى جوبالار قۇرىلىسىنا ينجەنەر-قۇرىلىسشى, جوبالاۋشى, باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى ينجەنەرى, ينجەنەر-ەلەكتريك, ەنەرگەتيك, ساپانى باقىلاۋ ينجەنەرى, ينجەنەر-مەحانيك جانە قۇرىلىسشى سەكىلدى ماماندىقتاردىڭ قاجەتتىگى سەزىلىپتى. سونىمەن بىرگە, قۇرىلىس, مۇناي-حيميا جانە مۇناي-گاز سالالارىندا 5-6 رازريادتاعى دانەكەرلەۋشى, قۇبىر مونتاجداۋشى, دارالاۋشى, ەلەكترمونتاجداۋشى, اعاش ساتىنى مونتاجداۋشى, 1000 ۆولتقا دەيىن رۇقساتنامالارى بار ەلەكتريك, ستروپالشى, ارگوندى-دوعالىق دانەكەرلەۋشى, باقىلاۋ جانە ولشەۋىش قۇرالدارىنىڭ سلەسارى, دەفەكتوسكوپيست سەكىلدى ماماندىقتار ۇلكەن سۇرانىس تۋدىرىپتى. سول سەبەپتەن, اتالعان ماماندىق يەلەرىن دايىنداۋ كاسىپتىك وقۋ ورىندارىمەن بىرىگىپ, جۇزەگە اسىرىلىپتى. بۇدان جۇمىس بەرۋشىلەر دە قالىس قالماي, ءوز قاراجاتتارى ەسەبىنەن مامانداردى وقىتۋدى ۇيىمداستىرىپ, وقۋ اقىسى, شاكىرتاقىلاردى, جول جانە پاتەر شىعىندارىن تولەۋدى موينىنا الىپتى.
تالپىنعانعا تىرلىك تابىلادى
اقتوبەدەن – ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان».
وبلىستا جۇمىس ورنى باعىتىندا كەشەندى ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە. وڭىردە وتكەن جىلى 15725 جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى نەمەسە جوسپاردىڭ 105,5 پايىزىن قۇرادى. جاڭادان اشىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ 9680-ءى تۇراقتى ءتۇردە قۇرىلدى. اۋىلدىق جەرلەردە 4930 جۇمىس ورىندارى اشىلعان.
اقتوبە وبلىسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى التىنبەك امىرعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا ونەركاسىپتە – 1398, اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 432, كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىندا – 269, قۇرىلىستا – 3176, ءبىلىم جانە دەنساۋلىق ساقتاۋدا – 1071, ساۋدا – 1744, باسقا سالالاردا 7635 جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلعان.
ولاردىڭ باسىم بولىگى اقتوبە قالاسىنىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى, ول 9369 بىرلىكتى قۇرايدى. اتاپ ايتقاندا, اقتوبە قالاسىندا ءۇيدب اياسىندا جۇزەگە اسىرىلعان جوبا – اقتوبە رەلس-ارقالىق زاۋىتىندا 200 جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارى ارقىلى 118 جۇمىسسىز نەگىزىنەن ينجەنەر, كران ءماشينيسى, ارنايى قۇرىلعىلاردى پايدالانۋشى وپەراتور, سلەسار-جوندەۋشى, ولشەۋ جانە سىناۋ ەلەكترمونتەرى, ەسەپشى, اۆتوكولىك جۇرگىزۋشى ماماندىقتارى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسقان. باعدارلاما اياسىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ №4 تسەحىندا141 جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى. جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارى ارقىلى جاڭا جانە بوس جۇمىس ورىندارىنا 212 جۇمىسسىز مەتالل بالقىتۋشى, فەرروقورىتپا اجىراتۋشى, ەلەكتر-گازبەن دانەكەرلەۋشى, كۇيدىرۋشى, ينجەنەر, ەلەكتر قۇرىلعىلارىن جوندەۋ بويىنشا سلەسار-ەلەكتريك ماماندىقتارى بويىنشا جۇمىسقا تارتىلعان.
سونىمەن قاتار, «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنىڭ ءبىرىنشى باعىتى «ينفراقۇرىلىمدى جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتى دامىتۋ ەسەبىنەن جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ» اياسىندا 2180 جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, وعان 1157 باعدارلاما قاتىسۋشىلارى جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى «كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ارقىلى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ» بويىنشا 382 باعدارلاما قاتىسۋشىلارىنا 654,2 ملن.تەڭگەگە شاعىن نەسيە بەرىلىپ, ولار اشقان قوسىمشا 602 جۇمىس ورىندارىنا 336 ادام جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ جولدامالارى بويىنشا ورنالاستىرىلدى.
وبلىستا 2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا تىركەلگەن جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 0,2 پايىزدى قۇرادى. وتكەن جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا جالپى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,9 پايىز بولعان ەدى. بۇل رەسپۋبليكالىق ورتاشا كورسەتكىشتەن تومەن. جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋى ەكونوميكالىق دامۋ قارقىنىنا سەرپىن بەرىپ, الەۋمەتتىك شيەلەنىستىڭ الدىن الۋعا العىشارت جاساپ وتىر. سونداي-اق, ادامداردىڭ كۇنكورىس جاعدايىن جاقسارتىپ, ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋدا, وڭىردەگى تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدە.
مۇمكىندىكتەر مول
وسكەمەننەن –دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان».
بىلتىر ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا شىعىس وڭىرىندە بىرقاتار جوبالار جۇزەگە اسىرىلدى. وسكەمەن قالاسىنىڭ وزىندە جالپى قۇنى 27 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن ون جوبا يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ۇسىنىلعان. «پوسۋك تيتانيۋم» تيتان قۇيمالارىن شىعارۋ, تەحنيكالىق جابدىقتاردى ءوندىرۋ, ونەركاسىپتىك ارماتۋرا زاۋىتتارى سىندى ءىرى ءۇش كاسىپورىننىڭ وزىندە 300-دەن استام جۇمىس ورنى قۇرىلدى.
جالپى, 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان اۋماقتىق دامۋ جوسپارى بويىنشا 2014 جىلى شىعىس وڭىرىندە 14 520 جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلگەن بولاتىن. ءىس جۇزىندە 20 245 جۇمىس ورنى اشىلدى. بۇل – اۋىل شارۋاشىلىعى, ونەركاسىپ, قۇرىلىس پەن كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, كولىك, بايلانىس, ساۋدا, ءبىلىم مەن دەنساۋلىق سىندى سالالاردى قامتىدى. وسىلايشا, 14686 – تۇراقتى, 5559 – ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىنىڭ بولۋىنا قول جەتتى.
وتكەن جىلى وبلىستا 1025 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازامات جۇمىسپەن قامتۋ جونىندە ءوتىنىش بەرگەن ەكەن. جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمدەرىنىڭ ارالاسۋىمەن ولاردىڭ ءىشىندە 442 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى. قالعان ءوتىنىم يەلەرى قوعامدىق, الەۋمەتتىك جانە ماۋسىمدىق جۇمىستارعا تارتىلدى.
اسىرەسە, «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنىڭ تيىمدىلىگى وراسان. باعدارلاما شەڭبەرىندە وڭىردە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جانە ينفراقۇرىلىم جەلىلەرىن دامىتۋعا باعىتتالعان 530 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, 3950 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. سونىمەن بىرگە, اۋىلدىق جەرلەردە جەكە ءىسىن اشىپ, شارۋا قوجالىعىن قۇرۋعا, بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرىپ, قايتا دايارلاۋدان ءوتۋ ارقىلى جاڭا ماماندىققا يە بولۋعا مۇمكىندىك العاندار دا جەتەرلىك.
باعدارلامادان پايدا كوپ
تارازدان – ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان».
2014 جىلى جامبىل وبلىسىندا جۇمىسسىزداردىڭ سانى 1882 ادامعا قىسقارىپ, 27,8 مىڭ ادامدى قۇرادى, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 5,1 پايىزدان 4,9 پايىزعا دەيىن تومەندەدى. «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە 7,2 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپ, يگەرىلدى. ول بويىنشا 14223 ازاماتپەن الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت جاسالىپ, جىلدىق جوسپار 101,6 پايىزعا ورىندالدى. باعدارلاما اياسىندا الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت جاساعان 14223 ادامنىڭ 96,9 پايىزى نەمەسە 13 778 ادام جۇمىسقا ورنالاستى, ونىڭ ىشىندە 85,5 پايىزى (11783 ادام) تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى.
سونداي-اق, باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتى اياسىندا 138 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, ءبىلىم, دەنساۋلىق, مادەنيەت, سپورت جانە الەۋمەتتىك سالا نىساندارىندا كۇردەلى جانە اعىمداعى ءجوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وسىنىڭ ەسەبىنەن 2020 ادام جۇمىسقا ورنالاسسا, ونىڭ ىشىندەگى 1079-ى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ جولداماسى ارقاسىندا مۇمكىندىك الدى.
قازىر ەل اراسىندا ەڭبەكتى ناسيحاتتاۋ كەڭىنەن قولعا الىنۋى قاجەت. ەڭبەكتىڭ ادامدى وسىرەتىنىن, بارلىق جەتىستىكتەرگە جەتكىزەتىنىن, اسىرەسە, جاستار جاقسى ءتۇسىنىپ ءوسۋى ءتيىس.
كورسەتكىش جاقسارا تۇسۋدە
شىمكەنتتەن – باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىكتىڭ حالقى ەڭبەكقورلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. سايرام بارساڭىز ءبىر «قارابۇلاق» اۋىلىنىڭ ءوزى بورداقىلانعان سويىس مالىنىڭ ەتىمەن ءتورت وبلىستى قامتاماسىز ەتە الادى. اۋىلدىڭ ءبىر بولىگى جىلىجاي ونىمدەرىمەن اينالىسادى. ەندى ءبىر بولىگى وڭدىرىلگەن ءونىم, بورداقىلانعان مال ەتىن قازاقستان ءىشى, رەسەيگە دەيىن تاسىمالدايتىن اۋىر جۇك ماشينالارىنىڭ يەسى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى جىلىجاي سالۋدان رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتىڭ 87 پايىزىن قۇراپ وتىر. اتاقتى شاراپتارىمەن حالىقارالىق جارىستاردا شاپپاي بايگە الىپ جۇرگەن قاپلانبەك اۋىلىنىڭ ءاربىر وتباسىندا جىلىجاي بار دەسەڭ وتىرىك ايتقاندىق ەمەس.
وبلىس اكىمى باستاماسىمەن ءدۇنيەگە كەلگەن «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءىس-شارالارىنىڭ 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان جوسپارى» بويىنشا تەك 2014 جىلى عانا 2,7 ملرد. تەڭگەگە 715 جوبا قارجىلاندىرىلدى. تەك, وسىنىڭ وزىنەن-اق 1020 ادام جاڭا جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
«جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 18881 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلدى. 2015 جىلى قوسىمشا 43 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلگەن. وسى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 5,3%-دان كوتەرىلمەيدى دەپ بولجاپ وتىرمىز, دەيدى ەڭبەكپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءاسيا تەمىرباەۆا. باسقارمانىڭ مالىمەتى بويىنشا بىلتىر 36 مىڭنان استام ادام جاڭا جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن.